Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Бочуоттаах грамота

Бочуоттаах грамота — наҕараада көрүҥэ, официальнай докумуон, кыраамыка), киһи (үлэһит) эбэтэр бүтүн кэлэктиип үтүөтүн, кыайыытын аһаҕастык билинии бэлиэтэ (ордук киэҥник ССРС-ка уонна урукку сэбиэскэй судаарыстыбаларга тарҕаммыт).

Бочуоттаах грамота быраабыла быһыытынан, илии баттааһыннаах эбэтэр официальнай салайааччы факсимилета турбут уонна сөптөөх бэчээт кыһарҕанынан бигэргэтиллибит, наҕараадаланар киһи, кэлэктиип эбэтэр байыаннай формирование ситиһиилэрин, кыайыыларын туоһулуур кэрэтик оҥоһуллубут докумуон. Манна ону тэҥэ араас сибидиэтэлистибэлэр, дьупулуомнар, махтал суруктар уонна махтал тыллар киирэллэр. Былыр холобура, монархтар махтал суруктара дьон көрүүтүгэр ыйанар эбит.

Быһаарыыта

Улахан сэбиэскэй энциклопедия этэринэн, бочуоттаах грамота — үлэһити эбэтэр үлэһиттэр кэлэктииптэрин биһирээһин биир көрүҥэ[1].

Устуоруйата

РСФСР Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун Бочуоттаах грамотата РСФСР Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун уурааҕынан 1956 сыл от ыйын 18 күнүгэр рабочайдары, холкуостаахтары, сулууспалаахтары, билим, литэрэтиирэ, ускуустуба үлэһиттэрин, тэрилтэлэри, түмсүүлэри «судаарыстыбаннай былааны толоруу үрдүк көрдөрүүлэрин, үрдүк үүнүүнү ылыы, үрдүк таһымнаах производственнай, билим уонна уопсастыбаннай-бэлитиическэй үлэтин иһин о.д.а» көҕүлүүр, биһириир сыаллаах олохтоммута. Наҕараадалааһын РСФСР Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун уурааҕынан тэриллэрэ[1].

undefined

Идэлээх сойуустар Бүтүн Сойуустааҕы Киин Сэбиэтин Бочуоттаах грамотата 1960 сыл алтынньы 28 күнүгэр бастыҥ, бастаан иһэр кэлэктииптэри, туһунан рабочайдары, инженердэри, тиэхниктэри, сулууспалаахтары, ахтыбыыстары уонна идэлээх сойуус тэрилтэлэрин үлэһиттэрин «былааны толорууга, социалистическай куоталаһыы сайдыытыгар, иитэр үлэни тэрийиигэ уонна үлэһиттэр култуурнай уонна олох-дьаһах өттүнэн хааччыйыыны тупсарыыны көҕүлээһинин, ситиһиилэрин иһин» көҕүлүүр, биһириир сыалтан олохтоммута. Наҕараадалааһыны Идэлээх сойуустар Бүтүн Сойуустааҕы Киин Сэбиэтин Президиума идэлээх сойуустар сэбиэттэрин уонна киин комитеттарын түһэриитинэн тэрийэрэ[1].

«Бочуоттаах грамотанан» сойуус уонна автономиялаах өрөспүүбүлүкэлэр Үрдүкү Сэбиэттэрин Президиумнара, идэлээх сойуустар кииннэрэ, министиэристибэлэр, биэдэмистибэлэр, олохтоох Сэбиэт исполкомнара, тэрилтэлэр салалталара наҕараадалыыллара. Көҕүлээһин, биһириир миэрэ быһыытынан 1970 сыллаахтан «Үлэ ис бэрээдэгин быраабылаларыгар» уонна «Үлэ туһунан сокуон төрүттэригэр» киирбит. «Уопсастыбаннай көхтөөх үлэтин» иһин уопсастыбаннай тэрилтэлэр быһаарыыларынан бочуоттаах грамотанан наҕараадалыыллара[1].

undefined

Арассыыйа Бэдэрээссийэтин бочуоттаах грамотата

АБ-тин Үлэ кодексын 30 баһын 191 ыстатыйатыгар олоҕуран, Бочуоттаах грамота үлэ эбээһинэстэрин үтүө суобастаахтык толорор үлэһиттэри биһириир көрүҥ буолар. Бочуоттаах грамотанан наҕараадаламмытын туһунан «Үлэ киниискэтин туһунан» АБ Бырабыыталыстыбатын 16.04.2003 с.225 №-дээх уурааҕын «Үлэ киниискэтин толоруу уонна харайыы» 24 пуунугар олоҕуран үлэ киниискэтигэр суруллуохтаах.

Холобурдар

Бочуоттаах грамоталар холобурдара:

  • Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Бирисидьиэнин Бочуоттаах грамотата
  • Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Бырабыыталыстыбатын Бочуоттаах грамотата
  • Узбекистан Өрөспүүбүлүкэтин Бочуоттаах грамотата
  • Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Үрдүкү сэбиэтин Президиумун Бочуоттаах грамотата

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 Почётная грамота // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

Литэрэтиирэ

Категориялар