Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Кыһын Саха сириттэн саҕаланар

«Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» (нууч. Зима начинается с Якутии) — Саха сиригэр хас сыл ахсын ыытыллар бэстибээл, кыһыҥҥа, ирбэт тоҥҥо, Сибиир тымныытыгар ананар, хотугу норуот ыалдьытымсах буоларын көрдөрөр уонна бигэргэтэр тэрээһин[1]. Региоҥҥа туризм сайдыытыгар улахан олук уурар, Өрөспүүбүлүкэ ураты, тыйыс усулуобуйатын билсээри элбэх киһи сылдьар[2].

Остуоруйата

Бэстибээл 2009 сыллаахтан саҕаламмыта, бу сыл аан бастакытын тоҥ балыгы кыһар, бастыҥ маастары талар күрэх ыытыллыбыта. Онтон 2 сыл буолан баран «Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» диэн аахсыйа ыытыллан баран, 2012 сыллаахха, дьэ, толору бэстибээл диэн ааттанан ыытыллыбыта. Киэҥ программалаах, хаарчаана күрэхтээх, «Бриллиантовые нотки» айар куонкурустаах буолан олус сэргэхтик ааспыта. Тэрээһин түмүгэр Тымныы Моруос оҕонньор уонна Чысхаан көрсөннөр, Арассыыйа саҥа дьылын бэлиэтин, тайаҕын, Чысхаан Тымныы Моруоска туттарбыта[3].

2014 сыллаахтан «Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» бэстибээл иитинэн «Саха сирин амтана» диэн ааттаах ас-үөл бэстибээлэ ыытыллар, манна Дьокуускай куорат рестораннарын асчыттара бастыҥ бүлүүдэни астыырга күрэхтэһэллэр. Бу бэстибээл, тэрийээччилэр бэлиэтииллэринэн, региоҥҥа ас-үөл туризмын сайыннарыыга көмө буолуохтаах. Туристар саха норуотун астарын, кымыһы, тоҥ балыгы, «Индигирка» салааты, убаһа этиттэн араас бүлүүдэлэри боруобалыахтарын сөп[3].

Бүгүҥҥү күҥҥэ «Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» бэстибээл өрөспүүбүлүкэ сирэйэ буолар тэрээһин[3], Саха сирин норуоттарын культурнай үгэстэрин киэҥник тарҕатар, олохторун-дьаһахтарын билиһиннэрэр[4].

2016 сыллаахха «Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» тэрээһин «Russian Event Awards» национальнай бириэмийэ «Төрүт үгэстэри сайыннарыы» номинацияҕа кыайыылаах буолбута, онтон «Саха сирин амтана» ас-үөл туризымын сайыннарыы номинациятыгар кыайбыта, «Бриллиантовые нотки» бэстибээл оҕо туристическэй тэрээһинэн номинацияҕа бастаабыта[5].

2020 сыллаахха пандемия кэмигэр онлайн-форматынан барбыта. Тэрийээччилэр этэллэринэн, онлайн быһа биэриилэр өссө элбэх кыттааччыны хабыахтара, уопсайа 40 тэрээһин былааннанар[3].

Бырагыраамата

Саха сиригэр бэстибээл кэмигэр олус элбэх тэрээһин ыытыллар: куонкурустар, дьаарбаҥкалар, спортивнай тэрээһиннэр[4]. Үгэс быһыытынан, чуолаан бу бэстибээл кэмигэр, Арассыыйа бастакы харыйатын уота сандаарар. Бу тэрээһин үөрүүлээх чааһыгар Чысхаан Тымныы Моруос оҕонньорго Өймөкөөнтөн, тымныы полюһуттан, кэлбит тымныы бэлиэтин туттарар[4][6][7].

Сыл ахсын «Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» бэстибээл «Балык кыһыыта»[8] куонкурсунан саҕаланар. Манна кыттааччылар балыгы түргэнник кыһыыга, кыраһыабайдык остуолга уурууга маастарыстыбаларын көрдөрөллөр[4]. «Саха сирин амтана» гастрономическэй бэстибээлгэ олохтоохтор, ыалдьыттар саха төрүт, Сибиир норуоттарын уонна Арктика олохтоохторун күннээҕи, бырааһынньыктааҕы астарын амсайаллар. Таба, ынах, убаһа эттэрэ, балыктан бүлүүдэлэр уонна кыһыллыбыт балык киэҥ дьүүлгэ тахсаллар. Бэстибээл үлэтигэр Арассыыйа ресторадордарын федерацията эксперт быһыытынан кыттыыны ылар[7].

Өссө биир сүрүн тэрээһининэн муустан уонна хаартан оҥоһуктар куонкурустара «Саха сирин бриллианнара» буолар. Бу күрэх аһаҕас халлаан анныгар ыытыллар буолан элбэх интэриэһи тардар уонна саамай экстремальнай күрэх[3]. Куонкурус атын дойдулартан элбэх кыттааччыны түмэр. 2017 сыллаахха 31 хамаанда кыттан турар: Саха сирэ, Чувашия, Башкирия, Санкт-Петербург, Москва уобалаһа, маны сэргэ, Белоруссия, Китай, Монголия, Франция, Эстония уонна Нидерланды[9]. Хаар уонна муус оҥоһуктары Саха сирин уонна Арассыыйа худуоһунньуктарын сойуустарын бэрэстэбиитэллэрэ сыаналыыллар, маны таһынан идэлээх худуоһунньуктар уонна скульптордар[7].

Бэстибээл иитинэн Arctic Fashion Show муода көрдөрүүтэ буолар. Манна өрөспүүбүлүкэ саҕалааччы уонна идэлээх модельердара кыттыыны ылаллар. Көҕүлээччи Арктикатааҕы судаарыстыбаннай культура уонна искусство института. Сыала — Саха сирин ураты көрүүлээх, тыйыс усулуобуйаҕа барсар таҥастары көрдөрүү, киэҥник тарҕатыы[3]. 2018 сыллаахтан «Саха сирин сылааһа» диэн саха түүлээҕин дьаабаҥката киирэр[10]. «Снежная краса» диэн куонкурус ыытыллар[10].

Оҕолорго анаан «Бриллиантовые Нотки» конкурус ыытыллар. Манна Өрөспүүбүлүкэ араас муннуктарыттан талааннаах оҕолор кэлэн үҥкүү, ырыа, уонна да атын жаанырдарга күрэстэһэллэр[4]. Хотугу дэгит күрэххэ «Хоту норуоттар ооньууларыгар» наартаны ыстаныыга, маамыкта быраҕыыга, лазернай винтовканан ытыыга, балыктаах куулу көтөҕүүгэ илин-кэлин түсүһэллэр[4]. Маны таһынан тымныы, муустаах ууга устааччылар уонна муус аннынан балыктааһын күрэхтэрэ ыытыллаллар[8].

Быһаарыылар

  1. ↑ Фестиваль "Зима начинается с Якутии" впервые состоится в онлайн-формате (рус.). ТАСС (29 Алтынньы 2020). Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2025.
  2. ↑ Евгений Онуфриев. Как развивать туризм в Якутии? // Предприниматель Якутии. — 2016. — № 8 (200). — С. 12—17.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 Иван Евсеев. Страна льда и пламенных сердец, или что из себя представляет фестиваль «Зима начинается с Якутии» (рус.). ysia.ru (20 Сэтинньи 2020). Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2025. Архивировано 26 Сэтинньи 2020 года.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 В Республике Саха стартовал традиционный фестиваль «Зима начинается с Якутии» (рус.). lenta.ru (28 Сэтинньи 2019). Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2025. Архивировано 28 Сэтинньи 2019 года.
  5. ↑ Итоги Национальной премии в области событийного туризма «Russian Event Awards» 2016 года. Сигэнии күнэ: 2 Ахсынньы 2020. Архивировано 25 Балаҕан ыйын 2025 года.
  6. ↑ Фестиваль «Зима начинается с Якутии» пройдет в формате онлайн (рус.). МК в Якутии (30 Алтынньы 2020). Сигэнии күнэ: 22 Сэтинньи 2020. Архивировано 30 Алтынньы 2020 года.
  7. ↑ 1 2 3 Екатерина Кудасова. Зима начинается с Якутии. В Республике пройдет масштабный фестиваль. Аргументы и факты (18 Алтынньы 2019). Сигэнии күнэ: 2 Ахсынньы 2020. Архивировано 30 Ахсынньы 2019 года.
  8. ↑ 1 2 Ирина Суханова. Первая в России елка, заплыв моржей и конкурс строганины: Чем в 2019 году поразил фестиваль «Зима начинается с Якутии» (рус.). yakutia.kp.ru - Сайт «Комсомольской правды» (4 Ахсынньы 2019). Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2025. Архивировано 9 Ахсынньы 2019 года.
  9. ↑ Конкурс ледовых и снежных скульптур (рус.). Кэскил (28 Сэтинньи 2018). Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2025. Архивировано 30 Сэтинньи 2020 года.
  10. ↑ 1 2 Зима начинается с Якутии: итоги фестиваля (рус.). Sakhaday.ru (5 Ахсынньы 2018). Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2025. Архивировано 4 Кулун тутар 2021 года.

Категориялар