Романов Никон Семёнович
Романов Никон Семенович (1909 сыл тохсунньу 19 күнэ, Нам нэһилиэгэ (Үөһээ Бүлүү улууһа), Саха уобалаһа — 1941 сыл балаҕан ыйын 12 күнэ, Колпино[d], Ленинград) — устуорук, саха маҥнайгы учуонайдарыттан биирдэстэрэ, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.
Олоҕун олуктара
1908 сыллаахха тохсунньу 19 күнүгэр Үөһээ Бүлүү улууһун Нам нэһилиэгэр орто ыал кэргэнигэр төрөөбүт.
1919 сыллаахха Үөһээ Бүлүү 7 кылаастаах оскуолатыгар үөрэнэ киирбит.
1926 сыллаахха Бүлүүтээҕи педагогика техникумугар үөрэнэ киирбит.
1929 сыллаахха Ньурба улууһун Маалыкай оскуолатыгар учууталынан анаммыт. Манна колхуос тэрээһинигэр көхтөөхтүк кыттыбыт.
1930 сылтан — ВКП(б) чилиэнэ.
1931—1932 сылларга Үөһээ Бүлүү оскуолатыгар үлэлээбит. Киниэхэ үөрэммиттэр: Петр Тобуруокап — саха норуодунай поэта, Егор Кардашевский — тыл үөрэҕин билимин кандидата, Родион Ильин, Михаил Иванов — партия уонна сэбиэт үлэһиттэрэ.
1933 сыллаахха Ленинград куоракка Герцен аатынан педагогика институтугар үөрэххэ киирбит.
1935—1938 сс. — Дьокуускайга Педагогика институтугар ССРС устуоруйатын кафедратын преподавателэ, үөрэх чааһын сэбиэдиссэйэ.
1938-1941 сс. Жданов аатынан Ленинградтааҕы университет аспирантуратыгар үөрэммит.
1941 сыл бэс ыйын 21 күнүгэр хандьыдаат диссэртээссийэтин көмүскээбит, тиэмэтэ «Ясак в Якутии в XVIII веке». Сарсыныгар, бэс ыйын 22 күнүгэр, сэриигэ баҕа өттүнэн барбыт.
1941 сыл бэс ыйын 29 күнүгэр Хотугулуу-Арҕааҥы фронт (СЗФ) норуодунай ополчениетын сэриитигэр младшай лейтенант сололоох взвод хамандыыра буолбут.
1941 сыл балаҕан ыйын 12 күнүгэр Ленинград Колпинскай оройуонугар сэриилэһэ сылдьан өлбүт[1][2].
Айымньыта
- Ясак в Якутии в XVIII в. / Н. С. Романов; под редакцией и с предисловием М. Н. Мартынова ; Академия наук СССР, Якутский филиал, Институт языка, литературы и истории. — Якутск : Якуткнигоиздат, 1956. — 103, [1] с. [1] л. табл[3].
Аатын үйэтитии
Никон Романов аатынан Үөһээ Бүлүү улууһун Нам нэһилиэгин Хомустаах сэлиэнньэтиг уулуссата ааттаммыт[4].
Быһаарыылар
Литература
- Саввинов В. Дьаһаах историятын дьаныһан үөрэппит учуонай : [учуутал, буойун, и. н. к. Романов төрөөбүтэ 100 сылын көрсө] // Саха сирэ. — 2009. — Кулун тутар 19 к.
- Борисов И. Якуты среди защитников Ленинграда // Якутия. — 2012. — 6 марта.