Потапов Иннокентий Афанасьевич

Иннокентий Потапов 1932 сыллаахха от ыйын 7 күнүгэр Чурапчы Арыылааҕар төрөөбүт. Аймах дьоно Боотур уус улууһун Бастакы Хайахсыт нэһилиэгин алаастарыгар түөлбэлээн олорбуттар. Аҕата Охоноон Батаакап мас ууһа эбит. Төрөппүттэрэр уол кыратыгар өлбүттэрэ. Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр Марха уонна Сиинэ оҕо дьиэлэригэр иитиллибит, онтон Покровскай сэттэ кылаастаах оскуолатыгар үөрэммитэ.

1946 сыллаахха 14 сааһыгар Дьокуускайдааҕы уус-уран училищеҕа үөрэнэ киирбит. Бу үөрэххэ киирэн Петр Петрович Романовка, эдьиийдии-балыстыы Ребекка Гедальевна Левинаҕа уонна Галина Гедальевна Зуммерфинкельга үөрэммит^[1].

1951 с. — Дьокуускайдааҕы музыкальнай уус-уран училищаны бүтэрбит уонна Москубаҕа МГУ искусствоведческай факультетыгар үөрэҕин салгыы ыытыллыбыт. Ол гынан баран онно эрдэттэн миэстэ ууруллубатах буолан пострпедство көрдөһүүтүнэн Ленинграадка И. Е. Репин аатынан живопись, скульптура уонна архитектура институтугар киирбит. Институт бастыҥ устудьуоннарыттан биирдэстэрэ этэ, Сталин аатынан истипиэдийэни ылара. Үөрэҕин 1956 с. ситиһиилээхтик кыһыл дьупулуомунан бүтэрбит.

1961 с. — Москубаҕа аспирантуураны бүтэрэн баран «Изобразительное искусство Советской Якутии» тиэмэҕэ искусствоведение билимин кандидатыгар диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээбитэ.

1960—1963 сс. — Москваҕа ССРС культуратын министерствотын систематыгар үлэлээбитэ.

1964 сылтан Дьокуускайдааҕы тыл, литература уонна история Институтугар үлэлээбит, 1972—2001 сс. — искусствоведение салаатын сэбиэдиссэйэ.

1964—1968 сс. — Саха Сирин худуоһунньуктарын Сойууһун бэрэссэдээтэлэ.

1967–1972 сс.— РСФСР Судаарыстыбаннай бириэмийэлэрин хамыыһыйатын чилиэнэ.

1968—1991 сс. — Саха Сирин худуоһунньуктарын Сойууһун Салалтатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта.

1968—1973 сс. — ССРС худуоһунньуктарын Сойууһун Салалтатын чилиэнэ.

1995 сылтан— Гуманитарнай чинчийии институтун бастыҥ научнай үлэһитэ.

1994–1998 сс.— Красноярскайдааҕы судаарыстыбаннай уус-уран институт Дьокуускайдааҕы филиалын дириэктэрэ, бэрэпиэссэр эбээһинэһин толорооччу.

1984 с. — П. А. Ойуунускай аатынан Саха АССР литератураҕа, искусствоҕа уонна архитектураҕа бириэмийэтин лауреата, «Ступени творческого роста» уонна «Художники Якутии» кинигэлэрин иһин.

1990 сыллаахха Урал, Сибиир уонна Уһук Илин отделениеттан Арассыыйатааҕы уус-уран академия чилиэн-корреспондена буолан талыллыбыта.

1996—2004 сс. — Арктика култуура уонна ускуустуба судаарыстыбаннай институтун художественнай факультетын доцена.

1996 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин Духуобунаһын академиятын дьиҥнээх чилиэнинэн талыллыбыта.

2005 сыллаахха сэтинньи 9 күнүгэр Дьокуускайга өлбүт.

Үлэлэрэ: «Изобразительное искусство советской Якутии» (М.,1960), «Якутские графики» (альбом, Якутск, 1967), «А. Мунхалов» (Якутск, 1969), «А. П. Мунхалов» (Л.,1971) «Возмужание. Художники Якутии сегодня» (Якутск, 1972) «Якутская народная резьба по дереву» (Якутск, 1972), «Первые художники советской Якутии. Из истории становления якутского изобразительного искусства» (Якутск, 1979), «Валериан Васильев» (Л., 1979), «Художники Якутии» (Л., 1983), «Ступени творческого роста» (Якутск, 1984), «Художники Якутии. Члены Союза художников СССР» (Якутск, 1984, совм. с З. И. Ивановой), «Афанасий Осипов» (М., 1998), «Анна Зверева» (С-Пб., 2000, совм. с Д. Н. Зверевой), «М. П. Романов» (Якутск,2003).

1992 сыллаахха олохтоммут Саха Өрөспүүбүлүкэтин дьаралыгын оҥорсубут ааптардартан (А. Н. Осипов, В. С. Парников, В. Н. Игнатьев) биирдэстэрэ.

1. Первые художники Советской Якутии. — Дь.: Кинигэ кыһата, 1979. — С. 14.
2. Начальные шаги якутского изобразительного искусства: общественная функция, идейно-тематическая направленность. 1920-е — начала 1930-х годов. Творчество художников Советской Якутии: Сб. научных трудов. — Дь.: Кинигэ кыһата, 1990. — С.21.

• РСФСР ускуустубатын үтүөлээх үлэһитэ (1968);
• Ойуунускай аатынан Саха АССР бириэмийэтин лауреата (1984);
• Арассыыйа художествотын академиятын чилиэн-корреспондена (1990);
• ССРС наукаларын академиятын Сибиирдээҕи салаатын үтүөлээх бэтэрээнэ;
• Саха Өрөспүүбүлүкэтин духуобунаһын Академиятын дьиҥнээх чилиэнэ (1996).

• 2022 сыллаахха Саха сирин Национальнай уус-уран түмэлигэр Иннокентий Потапов төрөөбүтэ 90 сылыгар аналлаах «Жизнь в искусстве» диэн быыстапка буолан ааспыта^[2].