Оросин Петр Иванович
Петр Иванович Оросин — Хайыкы (1895 сыл сэтинньи 19 күнэ, Игидэй нэһилиэгэ, Саха уобалаһа — 1954, Бодойбо, Иркутскай уобалаhа) — суруйааччы, үөрэтээччи, ЯЦИК чилиэнэ уонна боломуочунайа, Саха АССР СНК тылбаасчыта.
Олоҕун олуктара
Боотур Уус улууһун I Игидэй нэһилиэгэр төрөөбүт (билиҥҥинэн Таатта улууһа, Игидэй). Баайаҕатааҕы народнай училищены бүтэрбит, үөрэтээччи. Дьокуускай уезд земскэй управатын сэкирэтээрэ, Саха АССР Наркомпроһын Тылбаас комиссиятын чилиэнэ, ЯЦИК боломуочунайа, Саха АССР СНК тылбаасчыта.
1921—1923 сс. сахалар сэбиэскэй былааһы утары өрө турууларын неформальнай салайааччыта. ВЯОНУ чилиэнигэр кандидат (1922—1923 сс.). Коробейников салайааччылаах норуот сэриитин Хотугу этэрээтин (норуокка биллэринэн Оруоһун этэрээтэ) штабын салайааччыта (1921—1923 сс.).Этэрээт Таатта, Боотур Уус, Мэҥэ, Нам улуустарынан, Дьокуускай куорат аттынан сэриилэспит. Ракитин генерал этэрээтин штабтарын начальнига (1923 с.).
1928 с. Ксенофонтов дьыалатынан репрессияланан Соловки оһуобай лааҕырдарыгар сыппыт.
1932 сыллаахха Соловецкай лааҕыртан босхолонор, Архангельскай уобаласка Мезень куоракка этабынан ыытыллар.
1936 сыллаахха Иркутскай уобалас Бодайбо куоратыгар көскө ыытыллыбыта. «Заготживсырье» тэрилтэҕэ бухгалтерынан үлэҕэ киирэр, кэргэнин уонна кыыһын бэйэтигэр ыҥыртарар.
1943 сыллаахха иккис төгүл уураах быһыытынан тутуллар. 1953 сыллаахха көҥүлгэ тахсар.
1954 сыллаахха күн сириттэн барар, Бодайбо куорат кылабыыһатыгар көмүллүбүтэ.
1991 сыллаахха ахсынньы 19 күнүгэр Саха АССР Үрдүкү Суутун Президиумун уурааҕынан өлбүтүн кэннэ реабилитацияламмыта. Кини дьайыытыгар «буруй оҥоруута суох» диэн дьыалата (№ 4372-р.) тохтотуллубута[1].
Айымньылара
- Сымыйаччы : кэпсээн // Саха кэскилэ. — 1925. — Вып. 1. — С. 80-83.
- Кыһын : хоһоон ; Үрэх баһын олоҕуттан : кэпсээн // Чолбон. — 1926. — № 1. — С. 16-19.
- Сааскы ырыаһыт, Умнума, доҕорум : хоһооннор ; Түүҥҥү ыалдьыт : кэпсээн // Чолбон. — 1926. — № 2. — С. 3, 11-12.
- Улдьаа мэниктэр : кэпсээн ; Сарсыарда : хоһоон // Якут. зарницы. — 1926. — № 3. — С. 118.
- Хаартыһыт : хоһоон // Чолбон. — 1927. — № 3-4. — С. 32-36.
- Ат сүүрдүүтэ : кэпсээн // Чолбон. — 1927. — № 5-6. — С. 10-17 ; Чолбон. — 1928. — № 2.- С. 34-36.
- Үрэх баһын олоҕуттан : [өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи олохтон ылыллыбыт кэпсээн] / Хайыкы // Чолбон. — 2016. — № 11. — С. 16-17.
Дьиэ кэргэнэ
Кэргэнэ Вера Дмитриевна Давыдова — методист учуутал, оҕо суруйааччыта. Уоллаах кыыс оҕолоруттан удьуор хаалбатах.