Кыайыы 60 сылыгар И.В. Сталин памятник-бюһа

2005 сыл ыам ыйын 8 күнүгэр, өрөбүлгэ, Улуу Кыайыы 60 сылын бэлиэтиир күннэргэ Мирнэй куоракка Иосиф Виссарионович Сталиҥҥа анаммыт пааматынньык арыллыбыта. Устуоруктар ортолоругар эрэ буолбакка, көннөрү дьон ортолоругар мөккүөрдэр салҕанан бара турар лиичинэскэ пааматынньык туруоруу утарсар өрүттэри иирсэр сыала суох этэ. Бу мемориал соруга Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыайыыны ситиспит Аҕа дойду Үрдүкү Главнокомандующайын, судаарыстыба салайааччытын быһыытынан Сталин үтүөтүн удьуордара билиниилэригэр сытар.

И. В. Сталиҥҥа өйдөбүнньүгү тутар туһунан Аҕа дойду улуу сэриитин бэтэрээннэрин көрдөһүүлэрэ. Мирнэй оройуонун сорох үлэ кэллэктииптэрэ, ыччат уонна общественнай тэрилтэлэрэ өйөөн, олохтоох салалта мунньаҕар көрүллүбүтэ. Мемориалы туруоруу туһунан бүтэһиктээх сөбүлэһэр быһаарыыны Мирнэй улууһун оройуоннааҕы мунньаҕын депутаттара 2005 сыл муус устар саҥатыгар ылыммыттара. Аны биир ыйынан Мирнэй куоракка аҕалыллыбыта.

Пааматынньыгы арыйыы сиэригэр-туомугар Саха Өрөспүүбүлүкэтин баһылыга Вячеслав Штыров, «АЛРОСА» АК вице-президенэ Иван Демьянов, Мирнэй куорат салалтата, Аҕа дойду Улуу сэриитин уонна үлэ ветераннара, бойобуой дьайыы кыттыылаахтара кыттыбыттара. Үөрүүлээх миитиҥҥэ араас саастаах куорат үгүс олохтоохторо кэлбитэ.

Сталин пааматынньыгын арыйыы киэҥ общественнай резонансы таһаарбыта, бу түбэлтэ туһунан элбэх федеральнай СМИ суруйбута, кэпсээбитэ. Билиҥҥи Арассыыйаҕа урут даҕаны Иосиф Виссарионович пааматынньыктара олохтоммуттара эрээри, үксүгэр кыра нэһилиэнньэлээх пууннарга, чааһынай территорияларга. Ити түбэлтэҕэ, пааматынньык үөскээһинигэр АБ субъектарын үрдүкү салалтата улахан көмөлөспүтэ. Бу XХI үйэҕэ Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Сталиҥҥа туруоруллубут бастакы өйдөбүнньүк этэ, ол эрээри бу кэнниттэн Аммаҕа (2009 с.), Дьокуускайга (2013 с.), Ньурбаҕа (2019 с.), Бүлүүгэ (2019 с.) уо. д. а. сирдэргэ туруоруллубута^[1].

Мирнэй куоракка Сталин пааматынньыга — Сунтаар нэһилиэгиттэн төрүттээх скульптор Эдуард Иннокентьевич Пахомов оҥорбут үрдүк постаменнаах боруонса бюһа. Постамеҥҥа кыһыл көмүс буукубаларынан суруллар: «ССРС Сэбилэниилээх күүстэрин үрдүкү Главнокомандующайыгар Генералиссимус Иосиф Виссарионовичка Аҕа дойду Улуу сэриитин бэтэрээннэриттэн уонна махталлаах ыччаттан 2005 сыл ыам ыйын 9 күнүгэр».

Пааматынньык Мирнэй куорат киинигэр, «Кыайыы 30 сыла» Мемориальнай комплекс аттыгар туруоруллубута.