Григорьев Спиридон Алексеевич
Григорьев Спиридон Алексеевич (1910 сыл ахсынньы 12 күнэ, Улахан-Аан, Саха уобалаһа — 1986, Дьокуускай) — сахаҕа бастакы тыйаатыр идэтийбит режиссера, РСФСР норуодунай артыыһа.
Олоҕун олуктара
Спиридон Григорьев 1910 сыллаахха ахсынньы 12 күнүгэр Хаҥалас улууһун Иккис Малдьаҕар нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
1928—1930 сыллардаахха, нааборщигынан үлэлии сылдьан, Нуучча драматическай тыйаатырын иһинэн тэриллибит саха труппатыгар оонньообута.
1933 сыллаахха Москватааҕы тыйаатырдааҕы комбинат (билигин — ГИТИС) режиссерскай факультетын бүтэрбитэ.
1937—1938 сс. Москватааҕы Евгений Вахтангов аатынан тыйаатырга режиссер стажировкатын барбыта. 1950 сыллаахха А. Н. Островскай аатынан Ленинградтааҕы судаарыстыбаннай тыйаатыр ускуустубатын институтун иһинэн ускуустубаҕа салайааччы үлэһиттэрин куурустарыгар үөрэммитэ.
1933—1961 сс. — П. А. Ойуунускай аатынан Саха драматическай театрыгар уус-уран салайааччынан, главнай режиссерунан үлэлээбитэ.
Айар үлэтэ
Режиссер быһыытынан 100-н тахса спектакль туруорбута.
Тыйаатырга
Артыыс быһыытынан
- «На дне» М. Горькай — Лука
- «Кузнец Кюкюр» Д. Сивцев-Омоллоон — Виктор кинээс
Туруорааччы быһыытынан
- 1933 — «Хлеб» Киршона
- 1934 — «Разрыв сетей» Мординова
- 1935 — «Недоросль»
- 1942 — «Любовь Яровая»
- 1947 — «Человек с ружьём»
- 1948 — «Молодёжь Марыкчана» Якутского
- 1949 — «Братья» Ефремова
- 1955 — «Отелло»
- 1960 — «Красный шаман» Ойунского
- 1961 — «Товарищ Максим» Данилова
- 1965 — «Абаҕа сулустара» Л. Габышева
Киинэҕэ
- 1961 — Дерсу Узала — этэрээт чилиэнэ, стрелок
- 1968 — Утро долгого дня (Ilgās dienas rīts)
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- РСФСР норуодунай артыыһа (1957);
- Саха АССР норуодунай артыыһа;
- РСФСР үтүөлээх артыыһа (1947);
- Саха АССР үтүөлээх артыыһа;
- Саха АССР ускуустубатын үтүөлээх деятелэ;
- «Утро долгого дня» киинэҕэ кыттыы иһин Латвия ССР Миниистирдэрин Сэбиэтин бочуоттаах грамотата;
- Ленин уордьана;
- Үлэ кыһыл Знамятын уордьана;
- «Саха АССР 15 сыла» бэлиэ.
Аатын үйэтитии
- 2025 сыллаахха, С.А. Григорьев төрөөбүтэ 115 сылын туолуутугар, кини төрөөбүт нэһилиэгэр Улахан Ааҥҥа П. А. Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын артыыстарын кыттыылаах өйдөбүнньүк киэһэ буолан ааспыта[1].
Кини туһунан
- Сиэн Чолбодук. Ходуловы Отеллотынан аатырдыбыт режиссер…: [Саха театрын бастакы урдук анал уорэхтээх режиссера С. А. Григорьев туһунан] / Дмитриев И. // «Саха сирэ». — 2001. — Олунньу 3 к. — С.12.
- Гоголева Анна. Когда театр — жизнь семьи: [о биографии театральной семьи Гоголевых] / Анна Гоголева // «Якутия». — 2008. — 23 мая. — С. 11.
Быһаарыылар
Сигэлэр
- Хангаласская Централизованная Библиотечная Система: Григорьев Спиридон Алексеевич
- Спиридон Алексеевич Григорьев. Театр и его история. Сигэнии күнэ: 25 Олунньу 2017.
- Спиридон Алексеевич Григорьев. Хангаласская Централизованная библиотечная система. Сигэнии күнэ: 25 Олунньу 2017. Архивировано из оригинала 22 Ыам ыйын 2017 года.
- Спиридон Григорьев. КиноПоиск. Сигэнии күнэ: 25 Олунньу 2017.
- Театр и музыка в Якутии. Саха академический театр им. П.А. Ойунского. Якутск. Сигэнии күнэ: 25 Олунньу 2017.