Потапов Федот Федотович
Потапов Федот Федотович (1929 сыл ахсынньы 2 күнэ, Абаҕа, Саха АССР — 1995 сыл алтынньы 3 күнэ) — саха сэбиэскэй тыйаатыр артыыһа, режиссер, драматург. Саха тыйаатырын сүрүн режиссера (1961-1983 сс.).
Олоҕун олуктара
1929 сыл ахсынньы 2 күнүгэр Амма улууһун Абаҕатыгар төрөөбүт[1]. Сэттэ кылаастаах оскуоланы бүтэрбит.
1945 сыллаахха Дьокуускайдааҕы драма студиятыгар үөрэнэ киирбит.
1946—1948 сылларга өрөспүүбүлүкэтээҕи куукула тыйаатырыгар үлэлээбит.
1948—1950 сылларга Ньурбатааҕы II судаарыстыбаннай колхуос тыйаатырын артыыһа.
1950—1955 сылларга М. С. Щепкин аатынан Москубатааҕы тыйаатыр училищетыгар үөрэммит, туйгуннук бүтэрбит.
1955—1960 сылларга дылы Ойуунускай аатынан Музыка-драама тыйаатырыгар артыыһынан үлэлээбит.
1960 сыл алтынньытыттан 1961 от ыйыгар дылы — режиссердар ГИТИС Үрдүкү куурсугар бастакы ылыы састаабыгар үөрэммит. Вахтангов аатынан тыйаатырга стажировкаламмыт.
1961—1983 сылларга — бастаан Саха судаарыстыбаннай музыка-драама, онтон драама тыйаатырын сүрүн режиссера.
1983 сылга атырдьах ыйыттан — Ньурба судаарыстыбаннай көһө сылдьар драама тыйаатырыгар артыыс.
1985 сыл ыам ыйыттан Нүөрүҥгүрүтээҕи өрөспүүбүлүкэ куукулатын тыйаатырын режиссера[2].
1995 сыл алтынньы 3 күнүгэр өлбүт[3].
Айар үлэтэ
Саха муусука уонна драма тыйаатырыгар туруорбут үлэлэрэ
- Г. Григорян, «Лоокуут уонна Ньургуһун», опера;
- Г. Литинскай, «Кыһыл ойуун», опера;
- Г. Комраков, «Манчаары туһунан ырыа», опера;
- Г. Григорян «Хотугу Сибэкки», оперетта;
- М. Жирков уонна Г. Литинскай «Дьулуруйар Ньургун Боотур», опера[2].
Айымньылара
- Очурдаах оҕо сааһым. — Дьокуускай: Ситим, 1994;
- Ахтылҕан. — Дьокуускай: Сахаполиграфиздат, 1995.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
Дьиэ кэргэнэ уонна аймахтара
- Кэргэнэ — Зоя Петровна Багынанова, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа[4];
- Кыыһа — Потапова Елизавета Федотовна (08.05.1963 төр.), Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа;
- Ииппит уола Геннадий Багынанов (1964—2023) — киинэ уонна тыйаатыр режиссера[5].
Аатын үйэтитии
- Кини туһунан «Федот Потапов. Алгыстаах айар үлэм» диэн кинигэ 2001 сыллаахха Сахаполиграфиздат кинигэ кыһатыгар Дьокуускайга тахсыбыт (хомуйан оҥорооччулар С. П. Онуфриева, З. П. Багынанова; Н. Н. Тобуроков киирии тыла).
- Федот Потапов үбүлүөйдээх 90 сылын көрсө «Режиссерские дневники» диэн кини күннүгэр сурунууларыттан турар кинигэ 2020 сыллаахха тахсыбыт[6].
Быһаарыылар
Литература
- Антипина И. Матырыйааллары бэлэмнии олорон, эбии тыл. — «Саха Сирэ». — 1995. — Ахсынньы 8 к.
- Варламова М. Курус санаа аргыстаах. — Саха сирэ. — 1995. —- Ахсынньы 8 к.
- Дмитриев И. — Сиэн Чолбодук. Федот Потапов, Дмитриев И. — Сиэн-Чолбодук. Быыс аhыллар… — Якутскай, 2000.
- Кындыл Уйбаан. Күндү доҕорум, бырастыы!: Анабыл хоhоон, Күн хайатын сарыала. — Дьокуускай, 1999.
- Маркова Т. Потапов аатынан бириэмийэ олохтонно. — «Саха Сирэ». — 2002. — Тохсунньу 30 к.
- Потапов Федот Федотович, Алгыстаах Амма Абаҕата. — Дьокуускай, 2002.
- Сивцев С. Н. — Доллу. Режиссер Потапов. — «Саха Сирэ». — 1999. — Ахсынньы 29 к.
- Тобуруокап П. Олус да тапсыhар этибит, «Саха Сирэ». — 1995. — Ахсынньы 8 к.
- Трифонов Д. Этии киллэрэбин. — «Саха Сирэ». — 1995. — Ахсынньы 8 к.
- Багынанова З. П. Режиссер Федот Потапов, Амгинский улус: История, культура, фольклор. — Якутск, 1997.
- Еремеева К. Режиссер. — «Эхо столицы». — 2002. — 7 июня.
- Илларионова Н. Спектакль — завещание Федота Потапова. — «Эхо столицы». — 1999. — 17 ноября.
- Памяти режиссера: Презентация кн. «Федот Потапов: Аргыстаах айар үлэм», Подгот. К. Еремеева. — «Эхо столицы». — 2002. — 1 февр.
- Ф. Ф. Потапов: (60 лет со дня рождения), Якутия-1989: Библиогр. указ.-календарь. — Якутск, 1989. — С. 32.