Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Федотов Симон Петрович

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Федотов.

Симон Петрович Федотов (1939 сыл муус устар 1 күнэ, Үөһээ Бүлүү улууһа, Саха АССР — 2004 сыл ыам ыйын 14 күнэ) — сэбиэскэй уонна Арассыыйа тыйаатыр уонна киинэ артыыһа, бэйиэт, тылбаасчыт. Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх артыыһа (1993), Саха АССР үтүөлээх артыыһа, ССРС Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата (1983).

Олоҕун олуктара

1939 сыллаахха муус устар 1 күнүгэр Үөһээ Бүлүү улууһун Оҥхой нэһилиэгин Орто Сир диэн түбэтигэр төрөөбүтэ.

1945 сыллаахха Оҥхой алын сүһүөх оскуолатын, 1958 сыллаахха Исидор Барахов аатынан орто оскуоланы бүтэрбитэ.

Оскуола кэнниттэн комсомол путевкатынан М. Горькай аатынан холкуоска босхоломмут комсомол сэкирэтээринэн, онтон баҕа өттүнэн ньирэй көрөөччүнэн үлэлээбитэ[1].

1960 сыллаахха Дьокуускайдааҕы култуурунай-сырдатар училищеҕа үөрэнэ сылдьан, М. С. Щепкин аатынан Москватааҕы тыйаатыр үрдүкү училищетыгар саха устуудьуйатыгар (педагог — М. Н. Гладков) үөрэнэ киирбитэ. 1966 сыллаахха училищены бүтэрэн, Ньурбатааҕы судаарыстыбаннай көһө сылдьар дыраама тыйаатырыгар артыыһынан үлэтин саҕалаабыта. Бу тыйаатырга 1977 сылга диэри үлэлээбитэ.

1978 сылтан олоҕун тиһэх күннэригэр диэри П. А. Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын артыыһынан үлэлээбитэ[2][3].

Кыратыттан тардыалатан саҥарар үгэстээҕин үрдүнэн, сыанаҕа тахсан биир да тылы тардыалаппакка оруолларын толороро[1].

2004 сыллаахха ыам ыйын 14 күнүгэр өлбүтэ.

Айар үлэтэ

Айар үлэтин М. Шолохов «Тиэриллибит кырыһыгар» Щукарь оҕонньор оруолуттан саҕалаабыта.

Тыйаатырга сүрүн оруоллара

  • Щукарь оҕонньор («Тиэриллибит кырыс», М. Шолохов);
  • Полоний («Гамлет», У. Шекспир);
  • Бэрт Хара («Утро Лены», И. Гоголев, Ф. Потапов туруоруута);
  • Орган («Хаарыан хампа күөх кытылым», Ч. Айтматов) — бу оруолун иһин ССРС Судаарыстыбаннай бириэмийэтинэн наҕараадаламмыта[2];
  • Куриль («Ханидуо уонна Халерхаа», Семен Курилов);
  • Поэт («Мной оставленные песни», А. Борисов, В. Протодьяконов);
  • Глостер («Король Лир», У. Шекспир).

Киинэҕэ оруоллара

  • Сайылык (реж. Анатолий Васильев, 1992);
  • Бэйэ дьоно (реж. Анатолий Васильев, 1995).

Атын айар үлэтэ

  • А. П. Чехов «Чайка» пьесатын сахалыы тылбааһын ааптардарыттан биирдэстэрэ;
  • «Санаам утахтара» (2005) хоһоон хомуурунньугун ааптара[2].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Саха АССР үтүөлээх артыыһа[2];
  • ССРС Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата (1983) — Ч. Айтматов айымньытынан «Хаарыан хампа күөх кытылым» испэктээккэ Орган оруолун иһин[2];
  • Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх артыыһа (1993)[3].

Дьиэ кэргэнэ

  • Кэргэнэ — доруобуйа харыстабылын эйгэтигэр бухгалтерынан үлэлээбитэ.
  • Икки оҕолоохтор:
    • кыыһа Сардаана Федотова — СӨ ускуустубатын үтүөлээх үлэһитэ, тыйаатыр худуоһунньуга;
    • уола Петр[1].

Аатын үйэтитии

  • С. П. Федотов аата Үөһээ Бүлүү улууһун Оҥхой орто оскуолатыгар иҥэриллибит (2007)[4];
  • 2024 сыллаахха Саха тыйаатырын сыанатыгар С. П. Федотов төрөөбүтэ 85 сылыгар аналлаах «Сайылык» (реж. Сергей Потапов) уонна «Хаарыан хампа күөх кытылым» испэктээктэр туруоруллубуттара[5].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 Симон Федотов төрөппүт кыыһа Сардаана Федотова: «Аҕам Үөһээттэн мэлдьи көрө-араҥаччылыы сылдьар курдук» (рус.). kyym.ru. Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Саха театр отмечает 85-летие Симона Федотова (рус.). yakutia-daily.ru. Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026.
  3. ↑ 1 2 Симон Федотов — Биография (рус.). kino-teatr.ru. Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026.
  4. ↑ Указ Президента РС(Я) от 30.10.2007 № 624 (рус.). old.sakha.gov.ru. Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026.
  5. ↑ Театръ • В Саха театре выпускают спектакль о возвращении в рай, Театръ (22 Сэтинньи 2023). Сигэнии күнэ: 30 Атырдьах ыйын 2026.

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар