Федоров Михаил Михайлович
Михаил Михайлович Фёдоров (1920 сыл сэтинньи 21 күнэ, Чөркөөх — 2007 сыл ыам ыйын 13 күнэ, Дьокуускай) — юридическай билим дуоктара, профессор. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Билим Академиятын бочуоттаах чилиэнэ.
Олоҕун олуктара
1920 сыллаахха сэтинньи 21 күнүгэр Саха уобалаһын Таатта улууһун Бастакы Дьохсоҕон нэһилиэгэр (билиҥҥитэ Чөркөөх) элбэх оҕолоох бааһынай дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт.
1937 сыллаахха, Чөркөөх сэттэ кылаастаах оскуолатын бүтэрээт, Дьокуускайдааҕы өрүс техникумугар үөрэнэ киирбит, ол эрэн ыалдьан дойдутугар төннөргө күһэллибит.
1939 сыллаахха Дьокуускайдааҕы биир сыллаах юридическай оскуолаҕа үөрэнэ киирбит. Үөрэҕин бүтэрэн баран, 1940 сылтан 1942 сыл бэс ыйыгар диэри Амма улууһун борокуруорун көмөлөһөөччүтүнэн үлэлээбит. Бу сылларга хомсомуол райкомугар уопсастыбаннай үлэнэн дьарыктанан саҕалаабыт.
- 1942—1946 сс. — Аармыйаҕа сулууспалаабыт, Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыттыбыт.
- 1947—1958 сс. — прокуратура уорганнарыгар үлэлээбит.
- 1954 с. — Бүтүн Сойуустааҕы юридическай институту кэтэхтэн үөрэнэн бүтэрбит.
- 1958—1961 сс. — баартыйа үлэтигэр сылдьыбыт.
- 1961 с. — ССКП КК иһинэн Баартыйа үрдүкү оскуолатын бүтэрбит.
- 1961—1969 сс. — Саха АССӨ борокуруора.
- 1968 с. — юридическай билим хандьыдаатыгар «Развитие Советской государственности в Якутии (1918—1937 гг.)» тиэмэҕэ диссертациятын көмүскээбит.
- 1969—1975 сс. — ССРС БА СС ТЛИ Институтын билим үрдүкү үлэһитэ, устуоруйа салаатын сэбиэдиссэйэ.
- 1975 сылтан — Саха судаарыстыбаннай университетын дассыана, профессор.
- 1980 с. — докторскай диссертациятын «Правовые положения народов Восточной Сибири (XVII — нач. XIX вв.)» тиэмэҕэ көмүскээбит.
1963, 1971 сыллардаахха Саха АССӨ Үрдүкү Сүбэтин дьокутаатынан талыллан үлэлээбит.
2007 сыллаахха ыам ыйын 13 күнүгэр Дьокуускайга өлбүт[1][2][3][4].
Сүрүн үлэлэрэ
- «Развитие государственности якутского народа» (Якутск, 1964) — монография.
- «Развитие советской государственности в Якутии» (Якутск, 1968) — монография.
- «Правовое положение народов Восточной Сибири (XVII — начало XIX в.)» (Якутск, 1978).
- «История правового положения народов Восточной Сибири в составе России» (Иркутск, 1991).
- «Олох аартыгар (Путёвка в жизнь)» (Якутск, 1995).
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Кыһыл Сулус уордьана;
- Аҕа Дойду сэриитин I истиэпэннээх уордьана;
- Дьокуускай куорат ытык олохтооҕо;
- Саха АССӨ билимин үтүөлээх үлэһитэ;
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх юриһа;
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ытык олохтооҕо (2000)[5];
- Дьокуускай куорат Ытык олохтооҕо[6] (1995);
- Таатта улууһун Ытык олохтооҕо;
- Алдан улууһун Ытык олохтооҕо[7].