Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Томилова Раиса Ивановна

Раиса Ивановна Томилова (1941 сыл олунньу 17 күнэ, Вышегор[d] — 2017 сыл алтынньы 6 күнэ, Москва) — сэбиэскэй алмаас бырамыысылыннаһын үлэһитэ, Социалистыы Үлэ Дьоруойа, Ленин аатынан «Якуталмаз» холбоһук 3 №-дээх байытар фабрикатын сепараторщиктарын биригэдьиирдэрэ.

Олоҕун олуктара

1941 сыллаахха олунньу 17 күнүгэр Смоленскай уобалас Сафоновскай оройуонун Вышегор станциятыгар төрөөбүт.

1955 сылтан Белорусскай ССР-га олорбут, онно оскуоланы бүтэрбит. Воронеж химическэй-технологическай институтугар сатаан киирбэккэ, Смоленскайга төннүбүт.

1960 сыл муус устарыгар абаҕатын ыҥырыытынан Саха сирин Мирнэй куоратыгар көспүт. Алмаас урудаатын переработкалыыр 1 №-дээх байытар фабрикаҕа, онтон 3 №-дээх фабрикаҕа транспортировщигынан, 1967 сылтан ситэри байытар сыах маастарынан, сепараторщиктар биригэдьиирдэринэн үлэлээбит. Ону тэҥэ Бүлүүтээҕи энергетика-тутуу техникумун «техник-механик строительных машин и оборудования» идэлээх бүтэрбит. Ахсыс (1966—1970) уонна тохсус (1971—1975) биэс сыллаах кэрчиктэр түмүктэринэн үлэтигэр ситиһиилэрин иһин уордьаннарынан наҕараадаламмыт.

Куорат Сэбиэтин, Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин дьокутаатынан, ССКП XXV сийиэһин делегатынан талыллан үлэлии сылдьыбыт (1976).

ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1981 сыл кулун тутар 2 күнүнээҕи Ыйааҕынан Томилова Раиса Ивановнаҕа Социалистыы Үлэ Дьоруойун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт.

1981 сыл от ыйыгар сэбиэскэй дэлэгээссийэ састаабыгар киирэн, Монреаль куоракка буолбут «Киһи уонна айылҕа» бырамыысылыннас быыстапкатыгар алмаас секторын көрдөрүүтүгэр кыттыбыт.

1990—2000 сс. — «Алроса» АХ Мирнэйдээҕи хайа-байытар кэмбинээт 3 №-дээх байытар фабрикатын ситэри байытар салаатын салайааччыта. 28 рационализатордыы этии ааптара[1][2].

2006 сыллаахха пенсияҕа тахсыбыт. Москваҕа олорбут; Мирнэй хайа-байытар комбинатын уопсастыбаннай олоҕор өрүү кыттар эбит[3]. Алтынньы 6 күнүгэр 2017 сыллаахха Москваҕа өлбүт[4].

Дьиэ кэргэнэ

  • Аҕата — Иван Павлович Глушанков (? — сэтинньи 1941, Ленинград аттынан кыргыһыыга сураҕа суох сүппүт)[4];
  • Ийэтэ — Анна Марковна;
  • Кэргэнэ (1967—1977) — Виктор Томилов, байытар фабрика үлэһитэ;
    • Уола Томилов Виталий Викторович[5].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Ленин уордьана (30.3.1971);
  • Өктөөп Өрөбөлүүссүйэтин уордьана (10.03.1976);
  • Социалистыы Үлэ Дьоруойа (1981)[6];
    • Ленин уордьана;
    • «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус;
  • ССРС судаарыстыбыннай бириэмийэтэ (1985, Эйэ пуондатыгар тиэрдибит);
  • «Хотугу сулус» Саха Өрөспүүбүлүкэтин уордьана (17.04.2003);
  • Мирнэй оройуонун Ытык олохтооҕо[1].

Аатын үйэтитии

  • Саха сиригэр 2012 сылтан Социалистыы үлэ дьоруойун аатын ылбыт дьахталлар бириистэригэр, ол иһигэр Р. И. Томилова кэриэһигэр, кыргыттар ортолоругар тустууга Аһаҕас өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэх ыытыллар[7];
  • 2022 сыллаахха «Саха АССР 100 сылыгар — 100 ааттаах алмаас» бырайыак чэрчитинэн Раиса Ивановна Томилова аатынан «Удачная» туруупкаттан сэтинньи 2020 сыл 30 күнүгэр булуллубут 56,87 караттаах алмаас ааттаммыт (англ. Raisa Tomilova diamond)[8].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 Томилова Раиса Ивановна. warheroes.ru. Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2026.
  2. ↑ Ушла из жизни знаменитая «Алмазная королева» Раиса Томилова. (рус.). almaz-media.tv. Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2026.
  3. ↑ Юзмухаметов Р. «Профалмаз» — времен связующая нить. SakhaPress.ru (17 От ыйын 2012). Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2026. Архивировано 10 Алтынньы 2017 года.
  4. ↑ 1 2 В Москве скончалась Герой соцтруда Раиса Томилова // SakhaNews. Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2026. Архивировано 10 Алтынньы 2017 года.
  5. ↑ Легендарная Раиса. Телерадиокомпания «Алмазный край» АК «Алроса» (17 Олунньу 2016). Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2026. Архивировано 6 Тохсунньу 2017 года.
  6. ↑ Герои Социалистического Труда | Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия) (рус.). web.archive.org. Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2026.
  7. ↑ ПОСЕЛЬСКИЙ, Александр. Прекрасная половина будет бороться за призы Героев Труда СССР и России, Sportyakutia.ru - Все о спортивных событиях в Якутии, Борьба, Бокс/ММА, Футбол, Этноспорт и другие виды спорта. Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2026.
  8. ↑ Раиса Томилова, алмаз - Московский геммологический центр (рус.). mgc-labs.ru. Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2026.

Литература

  • Владимир Пестерев. История Якутии в лицах. — Якутск: «Бичик», 2001.
  • Герои Социалистического Труда Якутской АССР: Биобиблиогр. справ. — Якутск, 1987. — С. 154—155.

Категориялар