Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Н. Н. Чусовской бюст-пааматынньыга

Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа Н. Н. Чусовской бюст-пааматынньыга (нууч. Памятник-бюст Н. Н. Чусовскому) — Ньурба улууһугар төрөөбүт Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа Николай Николаевич Чусовскойга анаан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ньурба куоратыгар туруоруллубут өйдөбүнньүк. Эрэгийиэннии суолталаах устуоруйа пааматынньыга.

Сүрүн иһитиннэрии

Аҕа дойду Улуу сэриитигэр олохторун толук уурбут саллааттарга бастакы өйдөбүнньүктэри уонна мемориаллары сэрии кэнниттэн тута оҥорон барбыттара. Ньурба куоратыгар Степан Васильев уулуссатыгар 2005 сыллаахха Ньурба улууһун төрүт олохтооҕор Николай Николаевич Чусовскойга өйдөбүнньүк-бюст туруорбуттара[1].

Устуоруйата

Николай Чусовской Ньурба улууһугар Александровка (билиҥҥи аата Антоновка) сэлиэнньэтигэр төрөөбүт. Кыһыл Аармыйаҕа 1928 сылтан сулууспалаабыт. 1944 сыл олунньу 25 күнүттэн фроҥҥа сылдьыбыт. Онно гвардия хапытаана, 1-кы Белорусскай фронт (нууч.) (сах. 8-с гвардейскай аармыйатын 57-с гвардейскай стрелковай дивизиятын 172-с гвардейскай стрелковай полк батальонун хамандыыра эбит.

1945 сыллаахха муус устар 18 күнүгэр, Сэбиэскэй Аармыйа Берлиҥҥэ кимэн киириитигэр, кини ураты хорсун уонна эр санаалаах хамандыыр буоларын көрдөрбүт. Кырыктаах хапсыһыыга хамаандалыыр подразделениета өстөөх сэрии сэптээх ыскылаатын былдьаан, өстөөҕү сэбилэниитэ суох хаалларбыт. Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун үрдүк аата 1945 сыллаахха ыам ыйын 31 күнүгэр иҥэриллибит. Сэрии кэнниттэн дойдутугар эйэлээх олоххо эргиллибит. 1977 сыллаахха от ыйын 26 күнүгэр өлбүт[2].

Өйдөбүнньүгү ойуулааһын

Н. Н. Чусовскойга аналлаах өйдөбүнньүк-бюст боруонсаттан оҥоһуллубут. Бюст олоҕо бетонтан кутуллубут, түөрт муннук быһыылаах, гранит билиитэлэринэн бүрүллүбүт. «Гвардии майор, Герой Советского Союза Чусовской Н. Н. (10.05.1910-26.07.1977)» диэн тимир лиискэ суруктаах өйдөбүнньүк дуоска сыһыарыллыбыт. Пааматынньык олоҕо түөрт муннук быһыылаах бетонтан кутуллубут. Акылаата эмиэ бетон.

Пааматынньык тулата тупсарыллыбыт, сибэкки олордуллубут, кулуумбалар туруоруллубуттар. Турар сирэ толору тимир аҕырааданан күрүөлэммит. 2017 сыллаахха култуура нэһилиэстибэтин эбийиэктэрин харыстааһыҥҥа Саха Өрөспүүбүлүкэтин департаменын ,,О включении выявленного обьекта культурного наследия «Памятник-бюст Герою Советского Союза Чусовскому Н. Н.» в единый государственный реестр обьектов культурного наследия (памятников истории и культуры) народов Российской Федерации в качестве обьекта культурного наследия регионального значения,, бирикээһигэр олоҕуран, Арассыыйа Федерациятын норуоттарын култуурунай нэһилиэстибэтин эбийиэктэрин (устуоруйа уонна култуура пааматынньыктарын) биир кэлим судаарыстыбаннай эрэйиэстиригэр киллэриллибит уонна судаарыстыба көмүскэлин аннынан туруоруллубут[3].

Быһаарыылар

  1. ↑ Улица имени Николая Чусовского — ВВ ЦБС г. Якутска(биллибэт). Сигэнии күнэ: 8 Тохсунньу 2026. Архивировано 12 Балаҕан ыйын 2021 года.
  2. ↑ Чусовской Николай Николаевич. warheroes.ru. Сигэнии күнэ: 8 Тохсунньу 2026. Архивировано 12 Балаҕан ыйын 2021 года.
  3. ↑ Памятник-бюст Герою Советского Союза Чусовскому Н.Н., Республика Саха (Якутия), Нюрбинский район, г. Нюрба, ул. Ст. Васильева. kartarf.ru. Сигэнии күнэ: 8 Тохсунньу 2026. Архивировано 12 Балаҕан ыйын 2021 года.

Категориялар