Нуучча тылынанПартнёрдар бырайыактараАнал бырайыактар
Тас көрүҥүн уларытТылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Мигалкин Александр Васильевич

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Мигалкин.

Алекса́ндр Васи́льевич Мига́лкин (бэс ыйын 20, 1958, Бороҕон, Уус-Алдан улууһа, Саха АССР — ахсынньы 1, 2012) — Арассыыйа судаарыстыбаннай диэйэтэлэ, 1999—2006 сылларга СӨ тас сибээһин миниистирэ, Монголия Эрдэнэт куоратыгар Арассыыйа генеральнай консула[1].

Олоҕун олуктара

1958 сыллаахха бэс ыйын 20 күнүгэр Саха АССР Уус Алдан улууһун Бороҕон сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ.

1980 сыллаахха Саха судаарыстыбаннай университетын бүтэрбитэ.

1980—1981 сылларга Уус Алдан оройуонун Мүрү орто оскуолатыгар учууталлаабыта.

1981 сыллаахтан хомсомуол үлэтигэр: ЫБСЛКС Уус Алданнааҕы райкомун инструктора (1981—1982), Уус Алдан ЫБСЛКС райкомун 2-с сэкиритээрэ (1982—1983), ЫБСЛКС КК Хомсомуол Үрдүкү оскуолатын истээччитэ (1983—1984, 1985-кэ бүтэрбит), Аллараа Халыма райкомун 1-гы сэкиритээрэ (1984—1986), Саха сирин ЫБСЛКС обкомун сэкиритээрэ (1986—1989). 1989—1990 сылларга — Саха сиринээҕи ССКП обкомун лиэктэрэ[1].

1990—1992 сылларга Арасссыйа салайар академиятын аспираана. 1994 сыллаахха диссертациятын «Социокультурные факторы развития народов Севера в условиях перехода к рынку (на примере Республики Саха (Якутия))» диэн тиэмэҕэ көмүскээбитэ уонна философия билимин хандьыдаата буолбута[2].

1992—1997 сылларга аан дойду уонна тас экономика сибээстэрин боппуруостарыгар эппиэттиир Саха Өрөспүүбүлүкэтин Арассыыйа Бэрэсидьиэнигэр Бастайааннай бэрэстэбиитэлин солбуйааччытынан үлэлээбитэ. 1997—1999 сылларга Мигалкин Анкориджка (Аляска, АХШ) Хотугу Форум Секретариатыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэрэстэбиитэлинэн үлэлээбитэ[1].

1999 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин тас сыһыаннаһыыларыгар миниистиринэн анаммыта. Бу дуоһунаска 2006 сылга дылы сылдьыбыта.

2006 сыл тохсунньутугар Арассыыйа Федерациятын тас сибээс Министиэристибэтин бирикээһинэн Эрдэнэт куоракка (Монголия) Арассыыйа генеральнай консулунан анаммыта. Бу дуоһунаһыгар 2010 сылга диэри үлэлээн баран Саха сиригэр төннүбүтэ. «Хотугу сулус» диэн Монголия бырабыыталыстыбата омук гражданнарыгар биэрэр үрдүкү наҕараадатынан ааҕыллар монгуол уордьанынан наҕараадаламмыта.

2010 сылтан Дьокуускайга Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет тас дойдулар филологияларын уонна регионоведениеларын институтун норуоттар икки ардыларынааҕы чинчийии кафедратын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбыннай мунньаҕын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччытын сүбэһитэ, ону таһынан «Сахаэнерго» ААУо генеральнай дириэктэрин сүбэһитэ этэ[2].

2012 сыллаахха ахсынньы 1 күнүгэр ыарахан ыарыыттан өлбүтэ[1].

Дьиэ кэргэнэ

Ини-биилэрэ[3]:

  • Василий Васильевич Мигалкин (1952 с. төр.) — тиэхиньикэ билимин хандьыдаата, саха тылын көмпүүтэр эйгэтигэр киллэрбит учуонай[4];
  • Иван Васильевич Мигалкин (1954—2024) — суруйааччы, тылбаасчыт, публицист уонна оҕо суруйааччыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай поэта[5];
  • Афанасий Васильевич Мигалкин — судаарыстыбаннай уонна уопсастыбаннай диэйэтэл, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Духуобунас академиятын чилиэнэ[3].

Аатын үйэтитии

2024 сыллаахха Александр Васильевич Мигалкин аата Накыын сир баайа хостонор сириттэн булуллубут 66,8 караттаах алмааска иҥэриллибитэ[6].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 Светлой памяти Александра Мигалкина (рус.) (3 Тохсунньу 2026).
  2. ↑ 1 2 "Быть полезным народу - потребность души" : в Якутске открылась выставка, посвященная жизни и деятельности Александра Мигалкина (рус.) (3 Тохсунньу 2026).
  3. ↑ 1 2 Пионеру цифровизации якутского языка Василию Мигалкину — 70 лет (рус.). П. А. Ойуунускай аатынан Саха судаарыстыбаннай литэрэтиирэ түмэлэ (23 Балаҕан ыйын 2022). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  4. ↑ Пионеру цифровизации якутского языка Василию Мигалкину — 70 лет (рус.). П. А. Ойуунускай аатынан Саха судаарыстыбаннай литэрэтиирэ түмэлэ (23 Балаҕан ыйын 2022). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  5. ↑ Сегодня общественность Якутии прощалась с народным поэтом Якутии Иваном Васильевичем Мигалкиным (рус.). П. А. Ойуунускай аатынан Саха судаарыстыбаннай литэрэтиирэ түмэлэ (27 Ыам ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  6. ↑ Крупному алмазу присвоено имя российского дипломата и государственного деятеля Республики Саха (Якутия) Александра Мигалкина (рус.). Сигэнии күнэ: 3 Тохсунньу 2026.

Категориялар