Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Күрүлүүр

Күрүлүүр — Хаҥалас улууһун сиринэн-уотунан сүүрүгүрэр Мэндэ үрэх күрүлгэнэ. Дьокуускайтан 110 км ыраах, Өлүөнэ өрүс уҥа кытылыгар тыа быыһыгар сытар. Саха сирин киин өттүн биир кэрэхсэбиллээх сирэ[1].

Сүрүн иһитиннэрии

Күрүлгэннэр Мэндэ үрэх испиэскэ таас хайаны быһа охсон сүүрүгүрэр сиригэр үөскэбиттэр. Кытыллара 8 миэтэрэҕэ тиийэ үрдүктээхтэр, оттон ордук улахан күрүлгэн 2 миэтэрэ кэриҥнээх боруоктан түһэр[2].

Геоморфология өттүттэн көрдөххө, күрүлгэн кытыллара араҕастыҥы кугас өҥнөөх араҥалаах боруодалар тыалга оҕустаран хайа барыыларыттан уонна алдьаныыларыттан (эрозияттан (нууч.) (сах.) үөскэбиттэр[3].

Мэндэ үрэххэ быйыт, күстэх уонна дьарҕаа балыктар бааллар[4].

Географията

Күрүлүүр Хаҥалас улууһун 2-с Дьөппөн нэһилиэгин Күөрдэм сэлиэнньэ сиригэр-уотугар киирсэр (онтон 19 км ыраах сытар)[5]. Дьокуускай куораттан 110 км, «Өлүөнэ» федерал суолтан (А360) 14 км тэйиччи[3].

Туризм

Күрүлгэн тула 2011 сылтан сынньанар сир (турбаза) тэриллэн үлэлиир. Киириитэ төлөбүрдээх[4].

Дьон сылдьарыгар табыгастаах гына ыллыктар, балаакка туруорунар сирдэр, ыскамыайкалар, сөтүөлүүр сир оҥоһуллубут.

Эбии төлөбүрдээх өҥөлөрүнэн туһаныахха сөп, ол иһигэр сынньанар дьиэлэргэ хонуу, мангаллаах беседкалары, онтон да атын сынньалаҥҥа сыһыаннаах араас малы-салы уларсыы киирэр[2][3][5].

Сынньанар сир кыһын эмиэ үлэлиир: тымныы түстэҕинэ күрүлгэннэр муус сталактиттары уонна сталагмиттары үөскэтэллэр, дьон анаан ону көрө кэлэллэр[3].

Хайдах тиийиэххэ сөбүй

Күрүлүүргэ Дьокуускайтан Покровскай куораты аһаран, Мохсоҕоллоохтон Хачыкаакка дылы Өлүөнэни паромунан туораан (сайыҥҥы кэмҥэ) эбэтэр кыһыҥҥы массыына суолунан (өрүс мууһунан) тиийиэххэ сөп. Федерал трассаттан күрүлгэҥҥэ диэри ойуур быыһынан барар кумах-таас суол тириэрдэр. Суол устун ыйынньыктар бааллар[5].

Тэрээһиннээх туристическай бөлөхтөрү Булууһунан, Туруук Хайанан уонна Күрүлүүрүнэн тэҥинэн биир күнүнэн сырытыннараллар[6].

Быһаарыылар

  1. ↑ Достопримечательности Якутии: природа неповторимой красоты, Полюс холода и Ленские столбы (рус.). aksakal-travel.ru (23 Олунньу 2026).
  2. ↑ 1 2 Водопад Курулуур (рус.). russpass.ru (23 Олунньу 2026).
  3. ↑ 1 2 3 4 Водопад Курулуур (рус.). Министерство предпринимательства, торговли и туризма Республики Саха (Якутия) (23 Олунньу 2026).
  4. ↑ 1 2 «Кюрюлюр» ждет гостей (рус.). exo-ykt.ru (23 Олунньу 2026).
  5. ↑ 1 2 3 Туробъекты Хангаласского улуса претендуют попасть в список «Семи чудес природы Якутии» (рус.). ysia.ru (23 Олунньу 2026).
  6. ↑ Однодневный летний тур на ледник «Булуус» — отвесная скала «Турук Хайа» — водопады «Курулуур» – Туристическая компания «Лена Тур» — Якутск (рус.). lena-tour-yakutia.ru. Сигэнии күнэ: 23 Кулун тутар 2026.

Категориялар