Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Кычкин Иннокентий Семенович

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Кычкин.

Кычкин Иннокентий Семенович (1920 сыл ахсынньы 6 күнэ, Мөҥүрүөн нэһилиэгэ — 1992 сыл алтынньы 2 күнэ, Дьокуускай) — сэбиэскэй хаһаайыстыбаннай диэйэтэл, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Саха сирин авиациятын сайыннаарааччы.

Олоҕун олуктара

1920 сыллаахха Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар Мөҥүрүөн нэһилиэгэр төрөөбүт.

1940 сыллаахха Булгунньахтаах (Хаҥалас улууһа) толорута суох орто оскуолатыгар ананан, устуоруйа, байыаннай дьыала учууталынан үлэлээбит. Ол сыл Москватааҕы судаарыстыбыннай университет устуоруйа факультетын аспирантуратыгар үөрэнэ киирбит.

Сэриигэ 1941 сыллаахха ыҥырыллыбыт[1].

Аҕа дойду Улуу сэриитигэр

1941 сылтан — Волховскай фронт 52-с аармыйатын 165-с стрелковай дивизиятын 562-с стрелковай полкатын снайпера. Уопсайа 48 ньиэмэс саллаатын уонна офицерын суох гыммыт.

1944 сылтан — Ленинград фронун 131-с стрелковай Ропшинскай дивизиятын 482-с стрелковай полкатын разведчиктар взводтарын хамандыыра. Сэрии бүтүүтэ старшай лейтенант сололоох, полка разведкатын салайааччыта дуоһунастаах эбит. Бу сылларга уопсайа түөртэ бааһыра сылдьыбыт. Дойдутугар 1946 сыллаахха төннүбүт.

Икки Кыһыл Сулус, Аҕа дойду Улуу сэриитин I истиэпэннээх уордьаннарынан уонна да атын мэтээллэринэн наҕараадаламмыт[1].

Сэрии кэнниттэн

Ленинградтааҕы үрдүкү авиационнай училищены бүтэрбит[1].

Бастаан 16-с тутар-монтажтыыр дьаһалта (СМУ-16) салайааччытын солбуйааччытынан, онтон Дьокуускай аэропордун салайааччытынан үлэлээбит.

Саха сиринээҕи гражданскай авиация Дьаһалтатын тутууга саламтатын салайааччытын солбуйааччытынан сүүрбэттэн тахса сыл үлэлээн, өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн авиация эбийиэктэрин тутууну салайбыт. Ол курдук, кини быһаччы салалтатынан 20-тэн тахса аэропорт, «Сокол» авиатордар оҕолоругар аналлаах пионер лааҕыра, Валерий Чкалов аатынан санаторий-профилакторий, уонча оҕо саада, остолобуой, кулууп уонна спортивнай саалалар тутуллубуттар. Сүрүн үлэтин сэргэ тэрилтэ иһинэн успуорду сайыннарыыга элбэх сыратын анаабыт[2].

1992 сыллаахха алтынньы 2 күнүгэр өлбүт[3].

Наҕараадалара

  • «Хорсунун иһин» мэтээл (16.12.1942)[4];
  • Икки Кыһыл Сулус уордьана (07.03.1943[5]; 30.04.1944[6]);
  • «Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин 1941—1945 сс.» мэтээл (09.05.1945)[7];
  • «Ленинград көмүскэлин иһин» мэтээл;
  • «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан (1963)[7];
  • Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана (23.12.1985)[8];
  • «Снайпер» бэлиэ;
  • Үлэ Кыһыл Знамятын уордьана;
  • Норуоттар Доҕордоһууларын уордьана;
  • Саха АССР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ;
  • «Аэрофлот туйгуна» бэлиэ[1].

Аатын үйэтитии

Саха сирин авиация тэрилтэлэрин ортолоругар сылын аайы И. С. Кычкин аатынан көһө сылдьар Кубоктаах күрэхтэһиилэр ыытыллаллар[2].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 Снайперы Якутии: «Один выстрел – одна победа» – ГКУ РС(Я) «Национальный архив Республики Саха (Якутия)», ГКУ РС(Я) «Национальный архив Республики Саха (Якутия)». Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2026.
  2. ↑ 1 2 Авиакомпания «Якутия» заняла второе место в соревнованиях трудовых коллективов авиации — ЯСИА, Новости Якутии и Якутска — свежие новости онлайн на сайте ysia.ru — ЯСИА (30 Муус устар 2018). Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2026.
  3. ↑ Галерея памяти участников ВОВ (рус.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2026.
  4. ↑ Кычкин Иннокентий Семенович 1920 г.р. Медаль «За отвагу». Подвиг народа. Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2026.
  5. ↑ Кычкин Иннокентий Семенович 1920 г.р. Орден Красной Звезды (1943)а. Подвиг народа. Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2026.
  6. ↑ Кычкин Иннокентий Семенович 1920 г.р. Орден Красной Звезды (1944). Подвиг народа. Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2026.
  7. ↑ 1 2 Кычкин Иннокентий Семенович 1920 г.р. Подвиг народа. Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2026.
  8. ↑ Кычкин Иннокентий Семенович 1920 г.р. Орден Отечественной войны I степени. Подвиг народа. Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2026.

Литература

Категориялар