Котенко Василий Дмитриевич

РАН экспертизата

Logo-ran.png
Арассыыйа Билимнэр Академията
экспертиза ыыппыт
Сиһилии
Aprove.svg

РАН экспертизата

Arrow-Right.png
Logo-ran.png
Арассыыйа Билимнэр Академията
экспертиза ыыппыт

Котенко Василий Дмитриевич (ахсынньы 27 күнэ 1898, Лошкарёвка (Софиевскай оройуон), Екатеринославскай күбүрүөнэ, Арассыыйа импиэрийэтэ — олунньу 7 күнэ 1922, Халыма уокуруга, Саха уобалаһа) — Арассыыйаҕа гражданскай сэрии кыттыылааҕа, Саха сиригэр сэбиэт былааһа туругурарыгар өҥөлөөх киһи.

Биография

1898 сыллаахха ахсынньы 27 күнүгэр Екатеринославскай күбүрүөнэ Лошкарёвка сэлиэнньэтигэр бааһынай Василий Котенко дьиэ кэргэнигэр үһүс оҕонон төрөөбүтэ.

5 кылаастаах куорат училищетын бүтэрэн баран Севастополь мореходнай училищетыгар киирбит. 1915 сыллаахха иккис кууруска ыалдьан Екатеринославка төннүбүт. Үөрэххэ киирии эксээмэннэрин ситиһиилээхтик туттаран, земскэй фельдшерскай оскуолаҕа үөрэнэ киирбитэ.

Эдэр киһи 1917 сыллаахха куоракка буолбут бары миитиннэргэ, демонстрацияларга кыттыбыта. Фельдшерскай оскуолаҕа үөрэҕин тохтотон, 1918 сыллаахха Кыһыл Аармыйаҕа киирбитэ, сотору кэминэн Илиҥҥи Сибииргэ анал этэрээккэ ыытыллыбыта. Иркутскайга кини Саха сиригэр сэбиэскэй былааһы олохтуурга ыытыллыбыт А. С. Рыдзинскай холбоһуктаах этэрээтигэр сылдьыбыт. 1918 сыл от ыйын 1 күнүн түүнүгэр этэрээт Дьокуускайы сэриилээн ылар.

Рыдзинскай этэрээтэ Дьокуускайтан барарыгар Котенко куоракка хаалар. Үрүҥнэр куораты ылбыттарын кэннэ М. В. Мегежекскэйдиин биир ый тухары тыаҕа саһа сылдьыбыттар. Онтон тутуллан Бүлүү куоракка киллэриллибиттэр. Кэнники Дьокуускай куорат хаайыытыгар көһөрөллүбүттэр.

1919 сыллаахха ахсынньыга большевиктар өрө турууларыгар хаайыыттан босхоломмут. Өрөбөлүүссүйэ штаба диэн үрдүкү былаас уорганын чилиэнэ буолбут. Сэбилэниилэх этэрээттэри тэрийэргэ, «Эдэр коммунист» куруһуогу ыытыыга кыттыбыт. 1920 сыллаахха Свердлов аатынан Коммунист университетыгар ыытыллар. 1920 сыл ахсынньытыгар Дьокуускайга төннөр уонна Губсовнархоз бэрэссэдээтэлэ буолар, онтон 1921 сыл олунньутугар баартыйа губбюротун састаабыгар киирбит.

1921 сыллаахха Уһук Хотуга бэлиитикэ балаһыанньата уустугурбутугар, хоту уокуруктар уонна Камчаатка Саха губревкомун боломуочунайынан ананар. Халыма уокуругар бэлиитикэ үлэтин тэрийиигэ сылдьар. 1922 сыл олунньутугар туундараҕа сылдьан үрүҥнэргэ түбэһэр уонна өлөрүллэр.

Аатын үйэтитии

Литэрэтиирэ

  • Имена на улицах Якутска : (биобиблиографический справочник) / Окружная администрация города Якутска, Управление культуры и духовного развития городского округа «город Якутск» Муниципальное бюджетное учреждение "Централизованная библиотечная система городского округа «город Якутск», Информационно-библиографический отдел; [составители: Зедгенидзева А. Н., Иванова М. Н., Купоросова Т. И. и др. ; редакторы: Попова С. В., Иванова М. Н. ; руководитель проекта Тихонова Н. Н. ; вступительное слово главы ГО «город Якутск» Евгения Григорьева]. — Якутск : ЦГБ, 2002- . — 21 см. Вып. 4. — 4-е изд., перераб. — 2022. — 693 c. : портр. — 69 экз.