Диодорова Анастасия Алексеевна
Анастасия Алексеевна Диодорова (төр. 1990 сыл тохсунньу 7 күнэ[1], Москва) — харбааһыҥҥа омуктар икки ардыларынаады кылаастаах успуорт маастара. Арассыыйа, Эуропа хас да төгүллээх чөмпүйүөнэ, Аан дойду рекордун олохтообута, Эуропа Кубогын кыайыылааҕа. 2008 сыллаахха Пекиҥҥэ ыытыллыбыт параолимпия оонньууларын кыттыылааҕа.
Олоҕун олуктара
Анастасия Диодорова 1990 сыл тохсунньу 7 күнүгэр Москваҕа төрөөбүтэ. Омугунан саха[2][3].
Үс сааһыгар Анастасиялыын оһол түбэлтэ буолбута. Кини аймахтара олорор Дьокуускай таһынааҕы бөһүөлэккэ аһаҕас трансформаторнай будкаҕа киирэн хаалбыта. Уот күүстээх охсуутуттан тыыннаах хаалбыта эрээри, кини илиилэрин өрөспүүбүлүкэ балыыһатыгар да, Москваҕа да сатаан быыһаабатахтара[4].
Анастасия Арассыыйа физическэй култуура, успуорт, ыччат уонна туризм судаарыстыбаннай университетын уонна Арассыыйа норуот хаһаайыстыбатын уонна судаарыстыбаннай сулууспатын академиятын «Спортивнай менеджмент» идэтинэн үөрэнэн бүтэрбитэ[5].
Успуорт карьерата
Успуорт карьератын 2003 сылга саҕалаабыта. Наталия Степанова салалтатынан «Юность Москвы» диэн тэрилтэҕэ дьарыктаммыта. 2004 сылга Афинаҕа буолбут бастакы Паралимпия оонньууларыгар кыттыбыта, онно 50 миэтэрэ баттерфляй уонна 100 миэтэрэ кэннинэн харбааһыҥҥа төрдүс миэстэлэри ылбыта. Карьерата устатыгар аан дойду уонна Европа чөмпүйэнээттэрин хас да төгүллээх кыайыылааҕынан уонна призерунан буолбута.
2008 сыллаахха Пекиҥҥэ буолбут Паралимпия оонньууларын үрүҥ көмүс призерынан буолбута.
2009 сыл сэтинньи 30 күнүгэр Бразилияҕа Рио де Жанейро куоракка 100 м көҕсүгэ устууга Аан Дойду рекордун олохтообута: 1 мүнүүтэ 28,73 сөкүүндэ.
2009 сыл ахсынньы 3 күнүгэр Бразилияҕа Рио де Жанейро куоракка 50 м баттерфляй ньыманан устууга Аан Дойду рекордун олохтообута: 38,86 сөкүүндэ.
2022 сыл муус устар ыйыгар Арассыыйа чөмпүйэнээтигэр биэс кыһыл көмүс уонна биир боруонса мэтээли ылбыта[6].
2023 сыл от ыйыгар успуорт карьератын түмүктүүрүн туһунан биллэрбитэ[7]. Ол эрээри, 2023 сыл сэтинньитигэр CMAS парафридайвиҥҥа бастакы аан дойду чөмпүйэнээтигэр кыттан үс кыһыл көмүс уонна биир үрүҥ көмүс мэтээли ылбыта[8].
2024 алтынньытыгар «Северная волна» күрэхтэһиилэригэр Диодорова иккис төгүлүн карьератын түмүктээн барар харбааһынын оҥорбута[9]. Ол кэннэ эмиэ успуорка төннүбүтэ.
2025 атырдьах ыйыгар Кытайга буолбут Аан дойдутааҕы оонньууларга кыттыыны ылбыта[10].
Дьиэ кэргэнэ
Аҕата биллиилээх тустуук Алексей Диодоров омуктар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара. ССРУ омуктарын спартакиадатын (1979) уонна Сүбэ Униятын чемпионатын (1982) призера, Болгарияҕа, Ираҥҥа, Монголияҕа ыытыллыбыт омуктар икки ардыларынааҕы турнир кыайыылааҕа, Москва куорат хас да төгүллээх чемпиона. Билигин Дьокуускай куоракка 3 №-дээх оҕо успуорт оскуолатын (ДЮСШ) тренерэ.
Ийэтэ — Людмила Николаевна[11].
Култуураҕа
- 2022 сыл ыам ыйыгар «Алроса» хампаанньа Өлөөннөөҕү Юбилейнай диэн туруупкатыгар хостоммут 54,05 караттаах алмааска Диодорова аатын иҥэрбитэ. Ол алмаас куоппуйата Дьокуускайга «Россия — Моя история» устуоруйа пааркатын экспозициятыгар баар[12].
- «Диодорова. Против течения» — уус уран киинэ (2025)[11].
Ситиһиилэрэ
| Паралимпийскай оонньуулар | ||
|---|---|---|
| Үрүҥ көмүс | Пекин 2008 | 50 м, баттерфляй - S6 |
| Аан дойду чемпионаттара | ||
| Боруонса | Дурбан 2006 | 50 м, баттерфляй - S6 |
| Үрүҥ көмүс | Эйндховен 2010 | 50 м, баттерфляй - S6 |
| Боруонса | Монреаль 2013 | эстафета 4x50 м, көҥүл стиль |
| Үрүҥ көмүс | Монреаль 2013 | эстафета 4x50 м, комплекс |
| Кыһыл көмүс | Монреаль 2013 | 100 м, сис - S6 |
| Үрүҥ көмүс | Монреаль 2013 | 50 м, баттерфляй - S6 |
| Боруонса | Глазго 2015 | эстафета 4x50 м, көҥүл стиль |
| Боруонса | Глазго 2015 | 100 м, сис - S6 |
| Боруонса | Лондон 2019 | эстафета 4x50 м, көҥүл стиль |
| Аан дойду чемпионаттара (25 м) | ||
| Боруонса | Рио-де-Жанейро 2009 | 100 м, сис - S6 |
| Кыһыл көмүс | Рио-де-Жанейро 2009 | 50 м, баттерфляй - S6 |
| Европа чемпионаттара | ||
| Боруонса | Эйндховен 2014 | 50 м, баттерфляй - S6 |
| Боруонса | Эйндховен 2014 | эстафета 4x50 м, көҥүл стиль |
| Боруонса | Эйндховен 2014 | 200 м, комплекс - SM6 |
| Кыһыл көмүс | Эйндховен 2014 | 100 м, сис - S6 |
| Кыһыл көмүс | Фуншал 2016 | 100 м, сис - S6 |
| Кыһыл көмүс | Фуншал 2021 | булк. эстафета 4x50 м, көҥүл стиль |
| Кыһыл көмүс | Фуншал 2021 | булк. эстафета 4x50 м, комплекс |
| Кыһыл көмүс | Фуншал 2021 | эстафета 4x50 м, комплекс |
Быһаарыылар
Литэрэтиирэ
- Саха халандаара, 2009, Диодорова-Лаврентьева С. В., «Бичик», 2008