Вячеслав Володин
Вячесла́в Ви́кторович Воло́дин (1964 олунньу 4, Алексеевка[d], Саратов уобалаһа) — Арассыыйа судаарыстыбаннай уонна бэлиитиичэскэй диэйэтэлэ. Арассыыйа Федерациятын Федеральнай Мунньаҕын Судаарыстыбаннай Дууматын Бэрэссэдээтэлэ[1] (2016 сыл алтынньы 5 күнүттэн), икки болдьохтон ордук кэмҥэ палаатаны салайар бастакы Бэрэссэдээтэл[2]. Саратов уобалаһыттан IV, V, VII, VIII уонна IX ыҥырыылар дьокутааттара.
Арассыыйа Федерациятын Куттал суох буолуутун сэбиэтин чилиэнэ (2016 сыл алтынньы 5 күнүттэн)[3]. 2020 сыл ахсынньы 21 күнүттэн Арассыыйа Федерациятын Судаарыстыбаннай сэбиэтин чилиэнэ. «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа Үрдүкү сэбиэтин Бюротун чилиэнэ[4]. Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх юриһа (2009)[5]. 2016 сыл сэтинньи 24 күнүттэн Коллективнай куттал суох буолуутун дуогабарын тэрилтэтин Парламентскай ассамблеятын Бэрэссэдээтэлэ[6]. «Ийэ дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан толору кавалера.
Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин дьаһалтатын салайааччытын бастакы солбуйааччыта (2011 сыл ахсынньы 27 күнэ — 2016 сыл алтынньы 5 күнэ). Арассыыйа Федерациятын Бырабыыталыстыбатын аппараатын салайааччы — Арассыыйа Федерациятын Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы (2010—2011).
Тыа хаһаайыстыбатын билимин хандьыдаата (1989), Юриспруденция дуоктара (1996). Арассыыйа Федерациятын 1 кылаастаах дьиҥнээх судаарыстыбаннай сүбэһитэ (2012)[7]. Саппааска сылдьар полковник[8].
Олоҕун олуктара
Төрүттэрэ уонна дьиэ кэргэнэ
1964 сыллаахха олунньу 4 күнүгэр Саратов уобалаһын Хвалынскай оройуонун Алексеевка бөһүөлэгэр элбэх оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ[9][10]. Аҕата өрүс флотун хапытаана этэ, 51 сааһыгар өлбүтэ. Аҕата өлбүтүн кэннэ кииринньэҥ аҕатыгар иитиллибитэ.
Ийэтэ, Лидия Петровна Барабанова (1936 с.т.), Саратовтааҕы педагогика училищетын бүтэрбитэ. Үөрэҕин бүтэрэн баран Ленинградка анаммытыттан аккаастаммыт, тоҕо диэтэххэ кырдьаҕас ийэтин соҕотохтуу хаалларыан баҕарбатах. Тыа оскуолатыгар алын кылаас учууталынан үлэлээбитэ.
Үөрэх
1986 сыллаахха Саратовтааҕы тыа хаһаайыстыбатын механизациятын институтун инженер-механик идэлээх бүтэрбитэЦитата сыыһата: Неправильный вызов: ожидался нечисловой ключ. СИМСХ-ка аспирантураҕа киирбитэ; 1989 сыллаахха «Сибиинньэ аһылыгар от умнаһын дозируйдуур тэрилин оҥоруу уонна параметрдарын бигэргэтии» тиэмэҕэ хандьыдаат диссертациятын көмүскээбитэ[11].
Институкка үөрэнэр кэмигэр Володин байыаннай хаапыдыраны барбыта, Ульяновскайдааҕы тааҥка училищетын баазатыгар байыаннай хомуурдары ааспыта, институту бүтэрэн баран лейтенант чыыннаммыта, оттон үөрэҕин кэнниттэн «байыаннай институт куурустарыгар үөрэммитэ», саппааска сылдьар полковникка тиийэ үүммүтэ[12].
1995 сыллаахха Володин Арассыыйа Бэрэсидьиэнин иһинэн Арассыыйа судаарыстыбаннай сулууспатын академиятын бүтэрбитэ, юрист идэтин ылбыта[13][14].
Карьератын саҕалааһын
1986 сылтан Володин үөрэтэр үлэҕэ сылдьыбыта.
1990 сыллаахха Саратовтааҕы куорат сэбиэтин дьокутаатынан талыллыбыта.
1992 сылтан — Саратов куорат дьаһалтатын баһылыгын солбуйааччы. 1994 сылтан — Саратовтааҕы уобалас Дууматын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы.
1993—1996 сылларга Поволжскай каадырдар кииннэригэр (1995 сылтан — П. А. Столыпин аатынан Поволжскай судаарыстыбаннай салалта академията) проректорынан үлэлээбитэ, ПАГС конституционнай быраап хаапыдыратын бэрэпиэссэринэн, судаарыстыбаннай уонна эрэгийиэннээҕи салалта хаапыдыратын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ[13].
1996 сыллаахха — Саратов уобалаһын вице-губернатора.
Салгыы судаарыстыбаннай сулууспаттан барбыта уонна Москубаҕа көспүтэ, онно урбаанынан, онтон «Арассыыйа барыта — Ийэ дойду» хамсааһыҥҥа баартыйа тутуутунан дьарыктаммыта[15], ону Юрий Лужков салайбыта. Володин дуоһунаһыттан барбыт төрүөтүнэн 1996 сыллаахха Саратов уобалаһын губернаторынан олорбут Дмитрий Аяцковы кытта иирсээн буолбута диэн сурахтары Аяцков бэйэтэ утарбыта, Володин идэтин хаачыстыбаларын үчүгэйдик сыаналыырын эппитэ[16].
1996 сыллаахха Санкт-Петербургтааҕы ИДьМ институтугар юриспруденция дуоктарын учуонай истиэпэнигэр «Арассыыйа Федерациятын субъега: былаас, сокуону оҥоруу уонна салалта кыһалҕалара» тиэмэҕэ диссертациятын көмүскээбитэ[17]. 50-тан тахса бэчээттэммит үлэлээх[18].
1999 сыллаахха «Арассыыйа барыта — Ийэ дойду» блогуттан III ыҥырыылаах Арассыыйа Федерациятын Судаарыстыбаннай Дууматын дьокутаатынан талыллыбыта. Фракция салайааччытын солбуйааччы, онтон 2001 сыл балаҕан ыйыттан — ОВР фракциятын салайааччыта буолбута[19].
2003 сыллааҕы парламент быыбарыгар Володин биир мандааттаах Балаковскай 156 №-дээх уокуруктан IV ыҥырыылаах Арассыыйа Федерациятын Судаарыстыбаннай Думатын дьокутаатынан талыллыбыта, быыбардааччылар 82 % өйөбүллэрин ылбыта[20]. Думаҕа — бэрэссэдээтэли солбуйааччы, «Биир ньыгыл Арассыыйа» фракция салайааччытын бастакы солбуйааччыта буолбута. 2005 сылтан — «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа генеральнай сэбиэтин президиумун сэкирэтээрэ.
2007 сыллаахха V ыҥырыылаах Арассыыйа Федерациятын Судаарыстыбаннай Думатын дьокутаатынан талыллыбыта.
2007 сыл олунньу 2 күнүттэн 2010 сыл алтынньы 21 күнүгэр диэри — V ыҥырыылаах Госдума бэрэссэдээтэлин солбуйааччы. «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа генеральнай сэбиэтин президиумун сэкирэтээрэ (2011 сыл балаҕан ыйын 23 күнүгэр баартыйа сийиэһин быһаарыытынан президиумтан таһаарыллыбыта).
2010 сыл алтынньы 21 күнүгэр Бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы — Арассыыйа Бырабыыталыстыбатын аппараатын салайааччы дуоһунаһыгар анаммыта, бу Сергей Собянин Москуба мээринэн анаммытынан сибээстээн дуоһунаһыттан босхоломмут кэмигэр.
2011 сыл ахсынньы 27 күнүгэр Арассыыйа Бэрэсидьиэнин дьаһалтатын салайааччытын бастакы солбуйааччытынан анаммыта, Ис бэлиитикэни уонна омуктар икки ардыларынааҕы сыһыаннаһыылары салайбыта. Бу дуоһунаска олорон судаарыстыбаннай гражданскай сулууспа үрдүкү кылаастаан чыынын — Арассыыйа Федерациятын 1 кылаастаах дьиҥнээх судаарыстыбаннай сүбэһитин аатын ылбыта[7].
2012 сыллааҕы Арассыыйа Бэрэсидьиэнин быыбарыгар Владимир Путин быыбар иннинээҕи хампаанньатыгар кыттыбыта.
2015 сыл балаҕан ыйын 7 күнүттэн НКО үлэтин сүрүннүүр хамыыһыйаны салайбыта[21].
2016 сыл от ыйын 1 күнүгэр Володин «Независимая газета» хаһыат рейтинигэр дойду 5 бас бэлиитигэр төрдүс нүөмэринэн киирбитэ[22].
«Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа бэрэссэдээтэлэ Дмитрий Медведев көҕүлээһининэн Володин Госдума VII ыҥырыытыгар быыбарга «Биир ньыгыл Арассыыйа» испииһэгэр киирбитэ[23], Волгоград, Пенза, Саратов уонна Тамбов уобаластарыгар эрэгийиэннээҕи бөлөҕү салайбыта[24] уонна быыбар түмүгүнэн Госдума дьокутаата буолбута[25].
2016 сыл балаҕан ыйын 23 күнүгэр VII ыҥырыылаах Госдумаҕа киирбит баартыйалар лиидэрдэрин кытта көрсүһүүгэ Бэрэсидьиэн Путин Володины Госдума Бэрэссэдээтэлинэн туруорбута[26]. Бу ананыы кэнниттэн Арассыыйа уонна арҕаа дойдулар сорох политологтара 2018 эбэтэр 2024 сылларга Володин Арассыыйа Бэрэсидьиэнин дуоһунаһыгар хандьыдаат буолуон сөп диэн сабаҕалаабыттара[27][28][29][30]. Аан бастаан Володин бэрэсидьиэнниэн баҕарарын туһунан бэчээккэ 2015 сыл бүтүүтүгэр аҕабыыт Всеволод Чаплин Арассыыйа бэлиитиктэрин тус олохторун туһунан ыстатыйаны ырытарыгар ахтыбыта[31]. Путин, 2017 сыл муус устар 20 күнүгэр, Володины «бэрэсидьиэн солбуйааччытын» быһыытынан ырытарыгар, кинини солбуйуон сөптөөх киһини норуот эрэ талар диэн эппитэ[32].
2016 сыл балаҕан ыйын 25 күнүгэр «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа үрдүкү сэбиэтин уонна генеральнай сэбиэтин мунньаҕар Путин этии киллэриитинэн, Володин баартыйа аатыттан VII ыҥырыылаах Госдума Бэрэссэдээтэлин дуоһунаһыгар хандьыдаатынан бигэргэтиллибитэ[33].
Госдума Бэрэссэдээтэлэ
2016 сыл алтынньы 5 күнүгэр Володин VII ыҥырыылаах Госдума бастакы мунньаҕар 450 куоластан 404 куолаһы ылан, Бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта[19][34]. VII ыҥырыылаах Госдума Бэрэссэдээтэлинэн талыллан баран, Володин федеральнай парламент ыстаатыһын бөҕөргөтөргө уонна дьокутааттар сокуону оҥорор үлэлэрин хаачыстыбатын үрдэтэргэ бэлиитикэни ыыппыта, дьокутааттар «прогууллуулларын» тохтотор туһугар кытаанах дьиссипилиинэни киллэрбитэ.
2016 сыл алтынньыга кини РБК-га Арассыыйа саамай сабыдыаллаах үс бэлиитин тиһигэр киирбитэ (Путин уонна Медведев кэннилэриттэн)[35]. РАНХиГС эспиэрдиир-аналитическай киинэ ыыппыт ыйытыгын түмүгэр, Володин оччотооҕуга балачча үрдүк таһымнаахтык биллэр этэ. Ыйытыкка кыттыбыт дьон 83 % кинини Госдума Бэрэссэдээтэлэ буоларын билэрэ[36]. Ону таһынан, дьон 78 % Володин Госдума Бэрэссэдээтэлин дуоһунаһыгар үлэтин үчүгэйдик эбэтэр биир тэҥник сыаналыыра[37].
2016 сыл сэтинньи 24 күнүгэр Володин Коллективнай куттал суох буолуутун дуогабарын тэрилтэтин Парламентскай ассамблеятын Бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта[38].
2016 сыл ахсынньы 26 күнүгэр Белоруссия уонна Арассыыйа Сойууһун Парламентскай мунньаҕын Бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта[39].
2017 сыл тохсунньу 22 күнүгэр «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа үрдүкү сэбиэтин 19 чилиэниттэн биирдэстэрэ буолбута.
2017 сыллаахха төрүөҕүнэн Арассыыйа гражданина буолбатах терроризмҥа буруйданар дьону Арассыыйа гражданствотытыттан матарар сокуон ааптардарыттан биирдэстэрэ буолбута.
2018 сыл атырдьах ыйын 12 күнүгэр Саратов уобалаһын олохтоохторун кытта биэнсийэ реформатын туһунан кэпсэтии кэмигэр Володин, Арассыыйаҕа биэнсийэ кэскилэ дойду бүддьүөтүн төһө хааччыйарыттан тутулуктааҕын эппитэ. Бэлиитик, биэнсийэ пуондатыгар бүддьүөт үбэ киириитин кыччатар миэрэлэри ылыммат түгэҥҥэ, судаарыстыбаннай биэнсийэлэр сотору кэминэн симэлийиэхтэрин сөбүн сабаҕалаабыта[40].
Арассыыйаҕа биэнсийэ реформатын өйөөбүтэ[41].
_21.jpg)
.jpg)
2019 сыл кулун тутар 15 күнүгэр Кырыымҥа буолбут үөрүүлээх миитиҥҥэ Володин Кырыым Украина састаабыгар олорор кэмигэр экэниэмикэ өттүнэн ночооту ылбытын туһунан эппитэ уонна Украинаны ону толуйарга эбээһинэстииргэ этии киллэрбитэ[42].
2019 сыл муус устар 5 күнүгэр Володин Госдума бырабыыталыстыбаны тэрийиигэ кыттарын көҥүллүүргэ этии киллэрбитэ[43]. Бэлиитик бу идиэйэлэрин 2019 сыл от ыйын 17 күнүгэр «Парламентская газета»-ҕа тахсыбыт «Развитие Живой Конституции» ыстатыйатыгар чопчулаабыта. Ыстатыйаҕа Володин Конституция төрүт сыаннастарын уларыппакка тутарга дьулуһан, миниистирдэр кэбиниэттэрин састаабын быһаарыыга Бэрэсидьиэн премьер-миниистир эрэ санаатыгар буолбакка, дьокутааттар корпустарын санаатыгар эмиэ тирэҕирэр кыахтаныахтаах саҥа моделы оҥорбута. Володин киллэрбит конституционнай уларытыылара былаас толорор салаатын диэки иҥнэһини көннөрөн, парламент уонна бырабыыталыстыба боломуочуйаларын тэҥниир кыаҕы биэриэхтээҕэ. Бэлиитик санаатынан, былаас салааларын бэйэ-бэйэлэрин кытта бииргэ үлэлээһиннэрин көдьүүһэ Конституцияҕа бигэргэтиллибит дьайыы ахсааныттан тутулуктаах[44]. Итинтэн ыла Володин спикер кириэһилэтигэр бырабыыталыстыба чилиэннэрин, Госдума иннигэр отчуоттуур дьону, кытаанахтык ирдиир уонна тойоннуу тонунан кэпсэтэр буолбута. Маннык конституцияҕа уларытыылары кэлин 2020 сыл тохсунньу 15 күнүгэр Федеральнай Мунньахха туһаайбыт Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин киллэрбитэ[45].
2021 сыл кулун тутар 15 күнүгэр Володин бэйэтин Telegram ханаалын арыйбыта[46][47].
2021 сыл алтынньы 12 күнүгэр, мунньах бастакы күнүгэр 421 куоластан 360 куолаһы ылан, VIII ыҥырыылаах Госдума Бэрэссэдээтэлинэн хат талыллыбыта[48].
2022 сыл муус устар 26 күнүгэр ФСБ уонна Путин телеведущай Владимир Соловьёву өлөрөргө бэлэмнэнии туһунан иһитиннэрбиттэрин кэннэ, Володин Украинаны террористическай судаарыстыба быһыытынан билиниллэригэр модьуйбута[49][50].
2026 сыл бэс ыйын 28 күнүгэр «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа XXIII сийиэһигэр Володин IX ыҥырыылаах Госдума дьокутаатыгар хандьыдаатынан турбута. Кини Саратов уобалаһыгар эрэгийиэннээҕи бөлөҕү салайбыта, ону тэҥэ Саратовтааҕы биир мандааттаах 164 №-дээх быыбардыыр уокурукка туруоруллубута[51][52]. 82,84 % түмүгү ситиһэн кыайбыта[53].
2026 сыл балаҕан ыйын 30 күнүгэр Володин IX ыҥырыылаах Госдума Бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта. Кини туһугар 406 дьокутаат куоластаабыта[54]. Кини Госдума палаататын иккиттэн ордук болдьоххо салайар бастакы Бэрэссэдээтэл буолбута[2].
Бэлиитиичэскэй көрүүлэрэ
Володин — технологическай бырасыаһы саҥардыы уонна олохтоох салайыныы кыһалҕаларын туһунан кинигэлэр ааптардара[55][56].
Володин Владимир Путин саамай бэриниилээх уонна көхтөөх өйөөччүлэриттэн биирдэстэрэ. Ол курдук, 2014 сыл алтынньыга «Валдай» норуоттар икки ардыларынааҕы кулууп мунньаҕар Арассыыйа утары киллэриллибит хааччахтар туһунан ыйытыыга, Арассыыйа олохтоохторо «Путиҥҥа саба түһүү — Арассыыйаҕа саба түһүү» буоларын, «Путин суох — Арассыыйа суох» диэн өйдөбүллэр туһунан эппитэ[57][58]. 2020 сыллаахха «Газета.ru» таһаарыыга биэрбит интервьютугар Путин кэм устата ыҥырыылары кытта охсуһар кыахтаах судаарыстыба салайыытын систиэмэтин оҥорбутун, оттон Путин кэнниттэн судаарыстыбаннай бырасыастар кини олохтообут сүнньүнэн салҕанан барыахтарын эппитэ[59].
2012 сыллаахха Володин Арассыыйаҕа дойдуга тапталы иитии кыһалҕатыгар кыһаллыбыта, эдэр ыччат култуурунай таһымын уонна тылын майгытын мөкүтүк сыаналаабыта[60].
Forbes көрүүтүнэн, 2012 сыллаахха Володин губернатордары устууну уонна анааһыны сүрүннээбитэ[61].
2022 сыллаахха Володин «Байден уонна Зеленскэй тугу ситиһээри гыммыттара туолуоҕа — кинилэр планетаны аччыктаппыт бэрэсидьиэннэр быһыытынан устуоруйаҕа киириэхтэрэ» диэн эппитэ[62][63].
Володин Росгвардия үлэтин көдьүүстээх оҥорорго сокуонунан көмөлөһөргө уонна национальнай гвардия үлэһиттэрин интэриэстэрин көмүскүүргэ эрэннэрбитэ[64].
Сокуону оҥоруу үлэтэ
1999 сылтан 2024 сылга диэри, Госдума III, IV, V уонна VII ыҥырыыларын дьокутаатын эбээһинэһин толорор кэмигэр, Володин федеральнай сокуоннар бырайыактарыгар 170-тан тахса сокуону оҥоруу көҕүлээһинин уонна көннөрүүлэри оҥорсубута[65].
2009 сыллаахха Володин Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр буолбут түбэлтэлэргэ устуоруйа өйдөбүлүгэр түөкүннээһини иһин холуобунай эппиэтинэһи киллэриини өйөөбүтэ[66].
Бэһис ыҥырыылаах Госдумаҕа үөрэх эйгэтигэр сокуоннар бырайыактарын оҥорууга көҕүлээччи уонна ааптар этэ[67].
Алтыс ыҥырыылаах Госдумаҕа Володин элбэх кыбартыыралаах дьиэлэри өлүүлэһэн тутуу эйгэтигэр сокуоннар бырайыактарын ааптардарыттан биирдэстэрэ этэ. Бу сокуон бырайыага тутууну хонтуруоллуур араарыллыбыт уорганнар тиһиктэрин тэрийиини, олорор дьиэ-уот тутуутун биир кэлим иһитиннэрэр тиһиккэ булгуччулаахтык киллэриини, тутааччыларга уонна кэтээн көрөр уорганнарга ыстарааптары, аккаастаммыт түгэҥҥэ биир компенсациялыыр пуонданы тэрийиини көрөрө[68][69].
Сэттис ыҥырыылаах Госдумаҕа Володин, Госдума фракцияларын салайааччыларын уонна Госдума бэрэссэдээтэлин солбуйааччылары кытта бииргэ, туох баар төрүөккэ (омук дьонугар уонна гражданствота суох дьоҥҥо) Арассыыйа гражданствотын ылбыт, экстремизмҥэ уонна терроризмҥа буруйдаммыт дьону гражданствоттан матарарга аналлаах сокуоннар бырайыактарын бөлөҕүн киллэрбитэ[70][71], терроризм туһунан соруйан сымыйа иһитиннэрии иһин эппиэтинэһи күүһүрдэр сокуону киллэрбитэ[72].
Сэттис ыҥырыылаах Госдума бэрэссэдээтэлин быһыытынан, Госдума дьокутааттара уонна Сэбиэт чилиэннэрэ араас таһымнаах чунуобунньуктарга, федеральнай миниистирдэргэ тиийэ, туох кыһалҕалаахтарынан кинилэргэ тахсалларыгар чэпчэтиилэри көрөр сокуону киллэрбитэ[73], Госдума бэрэссэдээтэлин иһинэн сокуону оҥорууга, цифровой экэниэмикэни сайыннарыыга уонна куорат эйгэтин, уопсастыбаннай сирдэри сайыннарыыга аналлаах хамыыһыйалары тэрийбитэ[74].
Володин сокуону оҥорууга кыттыылаах бырайыагар, бүддьүөттэн үбүлэнэр билим уонна үөрэх тэрилтэлэрэ (ФГУПтар, судаарыстыбаннай университеттар, билим академиялара) кыра уонна орто тэрилтэлэри тэрийэр кыахтаммыттара. Бу тэрилтэлэр устааптаах хапытаалларыгар бырагыраамалары, базалары, айыылары, туһалаах моделлары уонна да атын интеллектуальнай бас билиини туһаныы бырааптарын лиссиэнсийэ дуогабарынан угуохтарын сөп этэ. 2010 сыллаахха Володин «Үөрэх туһунан» сокуоҥҥа педагогтар идэлэрин үрдэтиигэ биэс сылга биирдэ булгуччулаах быраабы олохтуур сокуону оҥорсубута[75][76].
Уопсастыбаннай үлэтэ
2025 сыл ыам ыйын 15 күнүгэр Арассыыйа Бэрэсидьиэнин Ыйааҕынан Арассыыйа Билимин академиятын көрөр-истэр сэбиэтигэр киирбитэ (сөбүлэҥинэн)[77].
Аһымал санааланыы
2014 уонна 2015 сылларга Володин сыл аайы 40 мөлүйүөн солкуобайы аһымал санааланыыга ыыппыта[78]. Арассыыйа Бэрэсидьиэнин дьаһалтатын баһылыгын солбуйааччыттан көмөнү уопсайа аҕыс аһымал пуонда ылбыта, олор истэригэр — «Подари жизнь», «Справедливая помощь», «Вера». Ону тэҥэ үп сорҕото Саратов уобалаһын оҕо дьиэлэригэр уонна интэринээттэригэр барбыта[79].
2016 сылга Володин дохуотун улахан аҥаарын эмиэ аһымал санааланыыга ыыппыта — 31 мөлүйүөн солкуобайтан тахса бэйэтин үбүн. Бу үптэн 21 кэмиэрчэскэйэ суох тэрилтэ, аһымал пуонда, алта эрэгийиэн социальнай тэрилтэтэ туһаммыта. Саратов уобалаһыгар Володин бэйэтин үбүнэн үс оҕо дьиэтин (билигин оҕолор уйулҕа-педагогическай уонна мэдиссиинэ-социальнай арыаллааһын кииннэрэ), биэс муниципальнай түмэли — Лев Кассиль, Петров-Водкин, Василий Чапаев ааттарынан, ону тэҥэ Вольскай уонна Балашовскай кыраайы үөрэтэр түмэллэри өйөөбүтэ. Өссө биир хайысха — Саратов уобалаһын талааннаах оҕолорун, Вольскайтан, Ершовтан уонна Хвалынскайтан оҕо айар кэлэктииптэрин өйөөһүн[80].
2017 сыл түмүгүнэн Володин 25,5 мөлүйүөн солкуобайы (2016 — 31 мөл., 2018 — 38,9 мөл. солк.) аһымал санааланыыга ыыппыта, бу кини сыллааҕы дохуотун аҥаара этэ. Бу үптэн сорҕото Смоленскай уобалаһын кыаммат-түгэммэт дьиэ кэргэттэриттэн талааннаах оҕолорго оскуола тутуутугар уонна Саратов куорат Елшанка бөһүөлэгэр бараак дьиэлэртэн 226 дьиэ кэргэни көһөрөргө олорор дьиэ тутуутугар барбыта[81].
2018 сылга Володин эмиэ дохуотун аҥаарын аһымал санааланыыга ыыппыта[82]. Уопсай сиэртибэлээһин суумата 38,85 мөлүйүөн солкуобайга тэҥнэспитэ, ол иһигэр 22 мөлүйүөн солкуобай Смоленскай уобалаһын Мольгино дэриэбинэтигэр кыаммат, ситэ толорута суох дьиэ кэргэттэр оҕолоругар уонна тулаайах оҕолорго «Феникс» оскуоланы тутууга, ону тэҥэ кыһыҥҥы уонна сайыҥҥы оскуола таҥаһын, спортивнай көстүүмнэри уонна үөрэнэр кинигэлэри атыылаһыыга барбыта[83].
Володин кыттыытынан Саратов уобалаһыгар кырдьаҕас дьоҥҥо аналлаах интэринээттэр тутуллубуттара. Холобур, Озинскай оройуоҥҥа бэтэрээннэр бөһүөлэктэрэ тутуллубута.
Володин — Саратовтааҕы епархия Нуучча православнай таҥаратын дьиэтин устуоруйатыгар улахан аһымал санаалаах киһи. Кини федеральнай бырагырааманы, архитектура эбийиэктэринэн буолар таҥара дьиэлэрин чөлүгэр түһэрии ааптара буолбута[84]. Кини кыттыытынан төрөөбүт дойдутугар православнай таҥара дьиэлэрин уонна манастыырдары чөлүгэр түһэриигэ туһаайыллыбыт элбэх бырайыак олоххо киирбитэ.
Дьиэ кэргэнэ
Кэргэнэ — Яна Юрьевна Полякина (2021 сылтан — Володина), оҕолордоохтор.
Бастакы кэргэниттэн кыыһа — Светлана Вячеславовна Володина. МГУ-ну «Юриспруденция» идэлээх туйгуннук бүтэрбитэ, «Криминалистика» хайысханан аспирантураны бүтэрбитэ уонна хандьыдаат диссертациятын көмүскээбитэ. «Арассыыйаҕа элбэх баартыйалаах буолуу — дойду конституционнай тутулун олоҕо» диэн манагыраапыйа ааптара, 2016 сыллаахха бэчээттэммитэ[85].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- «Үлэҕэ хорсунун иһин» уордьан (2026 сыл от ыйын 27 күнэ)[86].
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан I истиэпэнэ (2024 сыл олунньу 4 күнэ) — Арассыыйа судаарыстыбаннаһын бөҕөргөтүүгэ, парламентаризмы сайыннарыыга уонна үгүс сыллаах бэриниилээх үлэтин иһин[87].
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан II истиэпэнэ (2014 сыл)[88].
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан III истиэпэнэ (2012 сыл)[89][90].
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан IV истиэпэнэ (2006 сыл муус устар 20 күнэ) — сокуону оҥорууга улахан кылааты уонна үгүс сыллаах бэриниилээх үлэни иһин[91].
- Ытык Бэлиэ уордьана (2003 сыл муус устар 14 күнэ) — сокуону оҥорууга көхтөөх үлэтин уонна үгүс сыллаах бэриниилээх үлэтин иһин[91].
- Доҕордоһуу уордьана (1997 сыл атырдьах ыйын 15 күнэ) — Судаарыстыба иннигэр үтүөлэрин иһин уонна Саратов уобалаһын социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытыгар улахан кылаатын иһин[92].
- Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх юриһа (2009 сыл тохсунньу 3 күнэ) — сокуону бөҕөргөтүүгэ уонна сокуону оҥорууга көхтөөх үлэтин иһин[93].
- Арассыыйа Бэрэсидьиэнин Махтал суруга (2002 сыл олунньу 7 күнэ) — 2002 сыл федеральнай бүддьүөт барылын оҥорууга таһаарыылаах үлэтин уонна көхтөөх кыттыытын иһин[94].
- Арассыыйа Бэрэсидьиэнин Махтал суруга (2007 сыл муус устар 26 күнэ) — 2007 сыл федеральнай бүддьүөт туһунан Сокуону бэлэмнээһиҥҥэ улахан кылаатын иһин[95].
- Арассыыйа Бэрэсидьиэнин Махтал суруга (2008 сыл муус устар 21 күнэ, икки төгүл) — 2008 сыл уонна 2009—2010 сыллар былааннанар кэмнэрин федеральнай бүддьүөтүн бэлэмнээһиҥҥэ улахан кылаатын иһин[96][97].
- Анатолий Кони мэтээлэ (Арассыыйа Федерациятын Юстициятын министиэристибэтэ, 2009 сыл)[98].
- «Бойобуой бииргэ үлэлээһин иһин» мэтээл (Ис дьыала министиэристибэтэ, 2006 сыл)[99].
- Ртищево куорат уонна Ртищевскай муниципальнай оройуон Бочуоттаах гражданина (2010 сыл тохсунньу)[100].
- Примаков мэтээлэ (тас дьыала министиэристибэтэ, 2019 сыл)[101].
- Москва уобалаһын Думатын «Москва уобалаһын Думыгар 20 сыл» үбүлүөйдээх бэлиэтэ (2013 сыл сэтинньи 14 күнэ).
- Москва уобалаһын Думатын «Москва уобалаһын Думыгар 25 сыл» үбүлүөйдээх бэлиэтэ (2018 сыл сэтинньи 22 күнэ).
- «Парламентскай бииргэ үлэлэһиини бөҕөргөтүү иһин» мэтээл (2023 сыл сэтинньи 16 күнэ, Холбоһуктаах Нациялар Тэрилтэлэрин Парламеннарын ассамблеята) — парламентаризмы сайыннарыыга, демократияны бөҕөргөтүүгэ, Тутулуга Суох Дойдулар Доҕордоһууларын дойдуларын гражданнарын бырааптарын уонна көҥүллэрин хааччыйыыга ураты кылааты иһин.
- «ХНТ ПА. 25 сыл» мэтээл (2017 сыл кулун тутар 27 күнэ, Холбоһуктаах Нациялар Тэрилтэлэрин Парламеннарын ассамблеята) — парламентаризмы сайыннарыыга уонна тупсарыыга, Тутулуга Суох Дойдулар Доҕордоһууларын дойдуларын быраап систиэмэтин сайыннарыыга уонна бөҕөргөтүүгэ, норуоттар икки ардыларынааҕы сибээһи уонна парламеннар икки ардыларынааҕы бииргэ үлэлэһиини бөҕөргөтүүгэ кылаат иһин.
- «Скрипач на крыше» бириэмийэ «Судаарыстыбаннай үлэ» номинацияҕа (2019 сыл).
- Нуучча православнай таҥаратын дьиэтин Ытык Кинээс Александр Невскэй I истиэпэннээх уордьана (2024 сыл олунньу 4 күнэ) — таҥара дьиэтин уонна судаарыстыба сыһыаннаһыыларын сайыннарыыга улахан кылаат иһин уонна 60 сааһын туолбутунан[102].
- Нуучча православнай таҥаратын дьиэтин Ытык Кинээс Даниил Московскай II истиэпэннээх уордьана (2009 сыл)[103].