Кузьмина Анна Ивановна
Кузьмина Анна Ивановна (1933 сыл кулун тутар 3 күнэ, Нөмүгү нэһилиэгэ, Саха АССР — 2017 сыл сэтинньи 25 күнэ, Дьокуускай) — Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа, РСФСР үтүөлээх артыыһа, Арассыыйаҕа тыйаатыр ускуустубатын сайдыытыгар уһулуччулаах кылаатын иһин «Кыһыл көмүс мааска» Национальнай тыйаатыр бириэмийэтин лауреата[1].
Олоҕун олуктара
- 1933 сыл кулун тутар 3 күнүгэр Арҕаа Хаҥалас улууһугар (билиҥҥи Хаҥалас улууһа) Нөмүгү нэһилиэгэр төрөөбүт[1].
- Дьокуускай куорат 2 №-дээх оскуолатын бүтэрбит, онно тыйаатыр куруһуогар дьарыктаммыт[2].
- 1950—1955 сс. Москуба куоракка М. С. Щепкин аатынан Тыйаатыр училищетыгар туйгуннук үөрэммит.
- 1955 сылтан, үөрэҕин бүтэриэҕиттэн, Былатыан Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын артыыһа[1].
- Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин VIII ыҥырыытын депутатынан талыллан үлэлии сылдьыбыт.
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин «Ытык сүбэтин» чилиэнэ.
- 2017 сыллаахха сэтинньи 25 күнүгэр Дьокуускайга олорон олохтон туораабыт[3].
Айар үлэтэ
55 сылтан тахса кэм устата 120-н тахса араас хараактырдаах оруоллары толорбут. Саха телевидениетыгар «Умуллубат сулустар» биэрии ааптара уонна ыытааччыта[1]. Саха бастакы артыыстарын туһунан «Умуллубат сулустар. Ахтыылар» кинигэтэ 2009 сыллаахха күн сирин көрбүтэ[4].
Үһуллубут киинэлэрэ
- «Мотуо» (режиссер В. Семенов);
- «Остров Тайвань» (режиссер Н. Аржаков);
- «Ыаллыылар» (режиссёр Л. Васильева)[3].
Театрга оонньообут сүрүн оруоллара
- Весна («Снегурочка» А. Островский);
- Клея («Лиса и виноград» (Эзоп) Г. Фигейредо);
- Мать земля («Материнское поле» Ч. Айтматов);
- Леди Макбет («Макбет»);
- Гертруда («Гамлет» В. Шекспир);
- Фекла Ивановна («Женитьба» Н. Гоголь);
- Катерина («Любовь»);
- Агафья («Бүдүрүйбүт көммөт» А. Софронов);
- Бабушка Эухения («Деревья умирают стоя» А. Касон);
- Ивановна («Выходили бабки замуж» Ф. Буляков);
- Ирина («Сааскы кэм» Амма Аччыгыйа);
- Анна («Остров Тайвань» С. Ермолаев — Сиэн Өкөр);
- Понсия («Дом Бернарды Альба» Г. Лорка);
- Бабушка Дуглас («Көмүөл» В. Васильев — Харысхал, режиссер А. Борисов)[3].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Саха АССР үтүөлээх артыыһа (1965);
- РСФСР үтүөлээх артыыһа (1982);
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа (2003)[1];
- «Гражданскай килбиэн» ураты Бэлиэ (2005);
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин Президенын Грамотата (2013);
- «Кыһыл көмүс мааска» Национальнай тыйаатыр бириэмийэтин лауреата[5];
- Хаҥалас улууһун Ытык киһитэ;
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ытык киһитэ[3].