Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Алексеев Сидор Андреевич

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Алексеев.

Алексеев Сидор Андреевич (1896, Хатасский наслег — 1964) — Саха АССР сэбиэскэй уопуттаах хаһаайыстыбаннай деятеля, бастакы ревком, онтон наслежнай сэбиэт салайааччыта, Хатас (Баҕарах) нэһилиэгэр колхоз бастакы тэрийээччитэ.

Биографията

Сидор Алексеев 1896 сыллаахха Хатас нэһилиэгэр төрөөбүтэ.

1920 сыллаахха Хатас ревкомун бэрэссэдээтэлэ буолар, онтон 1929 сыллаахха диэри хаста да наслежнай сэбиэт салайааччытынан талыллар, бастакы колхоз — ТОЗ тэрийэр.

1929 сыллаахха Орджоникидзе оройуонугар уголовнай розыск салайааччытынан ыыталлар. 1930 сыллаахха нэһилиэгэр төннөр уонна Н. Каландарашвили аатынан сельхозартель бэрэссэдээтэлинэн талыллар.

1933 сыллаахха атырдьах ый 9 күнүгэр ЯЦИК Президиумын ыйааҕынан Саха АССР Сир комиссиятын састаабыгар киирэр, колхоз бэрэссэдээтэлин эбээһинэстэрин толорорго туруоруллар. 1935 сылтан Дьокуускай горсоветын оройуон сир салаатын сэбиэдэссэйинэн ананар. Ити сылларга кини промышленность уонна тыа хаһаайыстыбатын эйгэтигэр социалистическай тутуу ситиһиилэрин кытта билсээри Сэбиэскэй Сойууска айанныыр Саха АССР-тан делегация састаабыгар киирбитэ.

1937 сыллаахха Саха АССР ЯЦИК Президиумын ыйааҕынан Сидор Андреевич эмиэ тэриллибит Дьокуускай оройуонун ЯЦИК оргбюротун чилиэнэ буолар. Бу дуоһунаска сылдьан Саха АССР ЦИК Президиумын сэбиэскэй тутуу куурустарын ааһар. 1934 сылтан 1938 сылга диэри быыбарнай бартыыйа дуоһунастарга ВКП(б) горком уонна ВКП(б) Дьокуускай обком чилиэнинэн талыллар.

Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин I-ыҥырыы дьокутаата буола сылдьан, 1938 сылтан 1943 сылга диэри Саха АССР Үрдүкү Сэбиэт Президиумын сэкирэтээрэ быһыытынан үлэлээбитэ.

1944—1951 сылларга Нам ВКП(б) райкомун бастакы сэкирэтээрэ, Бүлүү онтон Дьокуускай оройуоннар исполкомнарын бэрэссэдээтэлэ.

1951 сылтан 1954 сылга диэри Ленин аатынан холкуос бэрэссэдээтэлэ. 1951—1955 сылларга Хатас быыбардыыр уокуругуттан Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин III ыҥырыытын дьокутаата буолар.

Наҕараадалар

  • Аҕа дойду Улуу сэриитин II истиэпэннээх уордьана (1945);
  • «1941-1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээл;
  • «Бочуот знага» уордьан (1950);
  • Саха АССР Үрдүкү Президиумун бочуоттаах грамотата (1957).

Аатын үйэтитии

Сидор Андреевич аатынан Дьокуускай куорат уокуругун Хатас сэлиэнньэҕэ уулусса ааттаммыт.

Литэрэтиирэ

  • Имена на улицах Якутска : (биобиблиографический справочник). — Якутск: ЦГБ, 2022. — P. 14—15. — 697 p. — (Вып. 4).

Категориялар