Хулагу

Хулагу, Гулагу[3] (12171265 олунньу ый 8 күнүгэр, Мераге, Ираан Азербайдьаана) — монгуол сэрииһитэ уонна Персияҕа Хулагуидтар династияларын олохтооччута. Сэриилээбит сирдэри ильхан титулун тутан, Монголия улуу хаанын аатыттан салайбыта[4].

Эдэр сааһа

Толуй уонна Сорхахтани диэн кэрийиит үһүс уола эбит. Чингисхаан өлбүтүн кэннэ хаан бүрүстүөлүн Угэдэй утумнуур, онтон Толуй 1232 сыллаахха Цзинь империятын утары сэриитигэ өлөр, ол иһин Хулагу уонна кини ини-биилэрэ бүрүстүөлү утумнуурга аҕыйах кыахтаахтара. Монгуол Империятын саҥа салайааччыта Хулагу убайа Мункэ буолар. Убайын кытта Кытай сэриилээһинин салҕаабыттар, Инники Азияны сэриилииргэ Хулагуҕа биэрбиттэр.

Хулагу өлүүтэ

Хулагу 1265 сыл тохсунньу ыйыгар ыалдьыбыт. Хас да эмчит баара, ол иһигэр кытай эмчиттэрэ, ол да буоллар сатаан көмөлөспөтөхтөр. Урмия күөл аттынааҕы Шаху диэн хайаҕа көммүттэр. Монгуол сиэринэн бобуулаах сир буолбут[5].

Хулагу 14 уоллаах эбит. Кини өлбүтүн кэннэ, курултай улахан уолун Абаҕа-хааны талбыт, аҕатын балыытыкатын салҕаабыт[6].

Быһаарыылар

  1. Б.У. Китинов. Эмир Ноуруз и распространение ислама у ойратов в Персии.
  2. China Biographical Database (англ.)
  3. Гулагу // Брокгауз уонна Ефрон энциклопедическай тылдьыта: 86 туомнаах (82 т. уо. 4 эб.). — СПб., 1890—1907.
  4. Бартольд В.В. Сочинения. Работы по исторической географии и истории Ирана.. — М.: Восточная литература, 1971. — Т. 7. — С. 512.
  5. Рашид ад-Дин Сборник летописей / Перевод с персидского О. И. Смирновой, редакция профессора А. А. Семёнова. — М.—Л.: Издательство АН СССР, 1952. — Т. 3.
  6. История Ирана с древнейших времен до конца XVIII века. — Издательство Ленинградского университета. — М.: Наука, 1958. — С. 192.