Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Филиппов Василий Васильевич

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Филиппов.

Василий Васильевич Филиппов (1951 сыл муус устар 1 күнэ, Горнай улууhа, Саха АССР — 2022 сыл ыам ыйын 31 күнэ, Дьокуускай) — экстремальнай усулуобуйаҕа туһаныллар конструкциялар уонна тутуулар бөҕөргөтүүлэрин эйгэтигэр Арассыыйа специалиһа, Саха сиринээҕи Билим академиятын (1994—2001, 2003—2008, 2020—2022) бэрэсидьиэнэ, РАН чилиэн-корреспондена (1997). Ил Түмэн II—III ыҥырыыларын норуот дьокутаата.

Олоҕун олуктара

Василий Филиппов 1951 сыл муус устар 1 күнүгэр Горнай улуус Мытаах сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ[1].

1973 сылга В. В. Куйбышев аатынан Москва инженернэй-тутуу институтун бүтэрбит, 1977 сылга МИСИ аспирантуратын бүтэрбит[1].

1978 сылтан 1988 сылга диэри ЯГУ инженернэй-техническэй факультетын ассистена, старшай преподавателэ, доцена, тутуу конструкцияларын уонна бырайыактааһын кафедратын сэбиэдиссэйэ, декан солбуйааччыта, декана.

1991 сылга дуоктар диссертациятын көмүскээбитэ[2].

1991 сылтан 1997 сылга диэри Саха судаарыстыбаннай университетын ректора.

1997 сылтан — Арассыыйа Билим академиятын чилиэн-корреспондена[2].

1998 сылтан 2002 сылга диэри уонна 2003 сылтан 2008 сылга диэри норуот дьокутаата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин Судаарыстыбаннай Мунньаҕын Өрөспүүбүлүкэ Палататын II—III ыҥырыытын бэрэссэдээтэлэ[3].

1993 сылтан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Билим академиятын дьиҥнээх чилиэнэ, оттон 1994 сылтан 2001 сылга, 2003 сылтан 2008 сылга уонна 2020 сылтан 2022 сылга диэри Саха Өрөспүүбүлүкэтин Билим академиятын бэрэсидьиэнэ[4].

2008 сылтан 2011 сылга диэри РАН П. П. Ширшов аатынан Океанология институтун дириэктэрин билимҥэ солбуйааччыта[2].

2012 сылтан — «Федеральная сетевая компания Единой энергетической системы» ААУо Салайыытын Бэрэссэдээтэлин сүбэһитэ[2].

2022 сыл ыам ыйын 31 күнүгэр Дьокуускайга олохтон барбыта[5].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Арассыыйа Федерациятын үрдүкү оскуолатын бочуоттаах үлэһитэ (1993)[2];
  • «Арассыыйа үрдүк үөрэҕириитин бочуоттаах үлэһитэ» бэлиэ (1996)[1];
  • М. К. Аммосов аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин бириэмийэтин лауреата (1997)[2];
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Билим академиятын көмүс мэтээлэ (2001)[2];
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин билимин үтүөлээх деятелэ (2001)[1];
  • Горнай улууһун ытык олохтооҕо[6].

Аатын үйэтитии

  • 2023 сыл тохсунньу 18 күнүгэр Горнай улуус баһылыгын Н. В. Андреев уурааҕынан Бэрдьигэстээхтээҕи улуустааҕы гимназияҕа Василий Филиппов аата иҥэриллибитэ.
  • 2023 сыл ыам ыйын 31 күнүгэр Василий Филипповка өйдөбүнньүк дуоска туруоруллубута[7].
  • 2025 сыллаахха Дьокуускайга уонна Горнай улууһугар В. В. Филиппов декадата буолан ааспыта, ол чэрчитинэн «Филипповскай диктант-2025», «Филиппов ааҕыылара» өрөспүүбүлүкэтээҕи билим-практическай кэнпириэнсийэ, «Эдэр новатор-2025» күрэх уонна «Техносалон» оҕолор билим-техническэй айымньыларын быыстапкалара буолан ааспыттара[8];
  • 2025 бэс ыйыгар Дьокуускайга Өрөспүүбүлүкэ билимин Академиятын аттынааҕы искибиэргэ, Ленин бэрэспиэгэр, Василий Филипповка пааматынньык аһыллыбыта[9].

Дьиэ кэргэнэ, аймахтара

  • Аҕата - Василий Федотович Филиппов, Ленинградтааҕы судаарыстыбаннай университет философия факультетын бүтэрбитэ, ССРС Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ;
  • Ийэтэ - Варвара Ефимовна Филиппова, начаалынай кылаас учуутала, педагог-библиотекарь[8].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 Составитель Е. Г. Водичев и др. Российская академия наук. Сибирское отделение: Персональный состав / В. М. Фомин. — Новосибирск: Наука, 2007. — С. 538—539. — 601 с. — ISBN 978-5-02-032106-9 Архивная копия от 29 Бэс ыйын 2018 на Wayback Machine
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Филиппов Василий Васильевич » Официальный сайт Академии Наук Республики Саха (Якутия). science.ykt.ru. Сигэнии күнэ: 2017-7-21. Архивировано 22 Алтынньы 2017 года.
  3. ↑ Филиппов Василий Васильевич. https://old.nlrs.ru. Сигэнии күнэ: 23 Алтынньы 2025.
  4. ↑ Филиппов Василий Васильевич (Государственное Собрание (Ил Тумэн) Республики Саха (Якутия)). iltumen.ru. Сигэнии күнэ: 2017-7-21. Архивировано 16 Бэс ыйын 2017 года.
  5. ↑ Ушёл из жизни президент Академии наук Якутии Василий Филиппов. Сигэнии күнэ: 31 Ыам ыйын 2022. Архивировано 4 Бэс ыйын 2022 года.
  6. ↑ Почетные граждане, известные люди Горного улуса. Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия). mr-gornyj.sakha.gov.ru. Сигэнии күнэ: 2017-7-21. Архивировано 6 Алтынньы 2019 года.
  7. ↑ Филиппов Василий Васильевич. https://moiyakutsk.ru. Сигэнии күнэ: 23 Алтынньы 2025.
  8. ↑ 1 2 admin_sakhalife_new. Наследие Филиппова: Декада науки и памяти, SAKHALIFE.RU - Новости Якутии и мира (1 Муус устар 2025). Сигэнии күнэ: 2 От ыйын 2026.
  9. ↑ Памятник Василию Васильевичу Филиппову открыли в Якутске | Якутия24(биллибэт). yk24.ru. Сигэнии күнэ: 2 От ыйын 2026.

Категориялар