Сыромятников Георгий Саввич
Сыромятников Георгий Саввич (1926 сыл ыам ыйын 5 күнэ, Баягантайский наслег[d], Саха АССР — 1991 сыл олунньу 2 күнэ) — саха сэбиэскэй литератураны чинчийээччи, тылбаасчыт, кириитик. Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа. ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1976).
Олоҕун олуктара
- 1926 с. ыам ыйын 5 күнүгэр Саха АССР Томпо улууһугар Байаҕантай нэһилиэгэр төрөөбүт.
- 1944 с. — Дьокуускайдааҕы педагогическай институтка үөрэнэ сылдьан, баҕа өттүнэн Аҕа дойду Улуу сэриитигэр барбыт.
- 1957 с. — ССКП КК иһинэн Үрдүкү партийнай оскуоланы кэтэхтэн үөрэнэн бүтэрбит.
- 1957 с. — филологическай билим кандидата буолбут.
- 1961 с. — ССКП КК иһинэн общественнай билим Академиятын литература уонна искусство теориятыгар кафедратын бүтэрбит.
- 1976 с. — ССРС суруйааччыларын Түмсүүтүн чилиэнэ.
- 16 сыл Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатыгар редактортан саҕалаан сүрүн редакторынан, онтон директорынан үлэлээбит.
- 1963—1991 сс. — ССРС НА СС СС ТЛИ Институтыгар алын научнай үлэһиттэн саҕалаан учуонай секретарынан, сектор сэбиэдиссэйинэн, хойукку кэмигэр — саха литературатын уонна искусствотын салаатын салайааччытынан үлэлээбит.
- 1968 с. — филология билимин кандидатыгар «Становление социалистического реализма в якутской прозе» тиэмэҕэ диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээбит.
- 1991 с. олунньу 2 күнүгэр олохтон туораабыт[1].
Чинчийэр үлэтэ
Саха уус-уран литературатын историятын уонна араас кыһалҕатын быһаарарга үлэлэспит. 1947 сылтан ССКП чилиэнэ.
Марксизм-ленинизм классиктарын уонна нуучча сэбиэскэй литературатын сахалыы тылбаастаабыт.
Үлэлэрэ
- Становление социалистического реализма в якутской прозе / Ред. проф. М. П. Пархоменко. — Якутск: Кинигэ кыһата, 1967. — 171 с.
- Саха литературатын критикатын сорох боппуруостара: Ыстатыйалар. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1969. — 124 с.
- К некоторым вопросам якутской литературной критики. — Якутск, 1969 — монография.
- К изучению истории якутской критики (1920—1960) (Сб.: Вопросы филологии. — Якутск, 1970).
- Идейно-эстетические истоки якутской литературы / Ред. И. Г. Попов. — Якутск: Кинигэ кыһата, 1973. — 88 с.
- Отобразить современность. — «Полярная звезда». — 1973. — № 4.
- Становление и развитие якутского литературоведения (Сб.: Проблемы современной тюркологии. — Алма-Ата, 1980).
- Возвышенность дум и чувств. — Якутск, 1982.
- Өй-сүрэх үрдүккэ дьулуһуута: Ыстатыйалар. — Дьокуускай: Кинигэ кыһата, 1982. — 135 с.
- Литературно-художественная критика в Якутии (1939—1975 гг.): Ист.-лит. очерк. — Якутск: Кинигэ кыһата, 1990. — 358 с.
- История якутской литературы (середина ХIХ — начала ХХ века). — Якутск, 1993[2].
Кини туһунан
- Васильева Д. Е. Үлэлииргэ уустук кэм этэ // «Чолбон». — 1996. — № 5. — С. 146.
- Данилов Софрон. Бырастыылаһар тыллар: Некролог // «Чолбон». — 1991. — № 4. — С. 11—112.
- Кириллин Д. Үтүө доҕор, эрэллээх табаарыс этэ // «Чолбон». — 1996. — № 7. — С. 117—122.
- Куницин Г. О работе Г. С. Сыромятникова «Литературно-художественная критика в Якутии» (1939—1975 гг.) Ист.-лит. очерк" // Сыромятников Г. С. Литературно-художественная критика в Якутии. — Якутск, 1990. — С. 330—357.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- «Германияны кыайыы иһин» мэтээл;
- «Килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээл;
- «В. И. Ленин төрөөбүтэ 100 сылын көрсө» мэтээл уо. д. а.;
- ССРС БА Сибиирдээҕи салаатын үтүөлээх бэтэрээнэ;
- ССРС суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ;
- ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ[3].
Дьиэ кэргэнэ, аймахтара
Эдьиийэ — суруйааччы Анастасия Саввична Сыромятникова[4].
Быһаарыылар
Сигэлэр
- Биобиблиографический справочник
- Писатели земли Олонхо: биобиблиографический справочник. — 2000.