Слепцова Матрёна Васильевна

Слепцова Матрёна Васильевна (1916 сыл кулун тутар 29 күнэ [муус устар 11 күнэ] , Саха уобалаһа1997 сыл кулун тутар 9 күнэ, Дьокуускай) — саха сэбиэскэй артыыската, РСФСР уонна Саха АССР норуодунай артыыһа.

Олоҕун олуктара

1916 сыллаахха муус устар 11 күнүгэр Саха АССР Өлүөхүмэ оройуонун Чаара нэһилиэгин Уолбут с. дьадаҥы бааһынай дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ.
Өлүөхүмэ оройуонун Кыыллаах уонна Иккис Нөөрүктээйи оскуолаларыгар үөрэммитэ.
1932 сыллаахха Москватааҕы А. М. Луначарскай аатынан театр искусствотын государственнай институтугар үөрэнэ киирбитэ.
Институту бүтэрээт, 1936 сылтан П. А. Ойуунускай аатынан Саха драматын государственнай театрыгар (1942—1971 сс. — музыкальнай-драматическай театр) үлэлээбитэ.

Кэрэхсэбиллээх түгэн

1950 сыллаахха бүтүн Сэбиэскэй Сойуус үрдүнэн ааҕыллар «Огонек» сурунаалга оҕолору кытта түспүт хаартыската тахсыбыта. Онно кини Дьокуускайдааҕы музыкальнай уус-уран училище преподавателэ Поль Ходыревтыын 8-9 саастаах дьоҕурдаах оҕолору Ленинградка хореография училищетыгар уонна консерватория иһинэн үлэлиир оскуолаҕа үөрэххэ илдьэ баран иһэллэр диэн суруллубут. Кэрэспэдьиэн кинилэри Новосибирскай аэропуордугар көрсөн кэпсэппит[1].

Дьиэ кэргэнэ, аймахтара

  • Кэргэнэ[2] — Слепцов Марк Дмитриевич (28.11.1914—16.06.1989), Саха АССР норуодунай артыыһа, РСФСР норуодунай артыыһа.
  • Уола[2] — Слепцов Марк Маркович, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа.

Айар үлэтэ

Театрга 100-н тахса оруолу оонньообута, ол иһигэр:

Феклуша («Гроза», А. Островскай)
Пелагея («Ситим быстыыта», Амма Аччыгыйа)
Варвара («Ини-бии», С. Ефремов)
Сайсары («Сайсары», Cуорун Омоллоон)
Норо («Күн күөрэйиэн иннинэ», Суорун Омоллоон)
Мария («Манчаары», В. Протодьяконов)
Аан Далбар («Өлүөнэ сарсыардата», И. Гоголев)

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Саха АССР үтүөлээх артыыһа (1941)
  • Саха АССР норуодунай артыыһа (1952)
  • РСФСР үтүөлээх артыыһа (1956)
  • РСФСР норуодунай артыыһа (1962)
  • Икки «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан (1952, 1957)
  • мэтээллэр;
  • РСФСР уонна Саха АССР Үрдүкү Сэбиэттэрин Президиумнарын бочуотунай грамоталара.

Аатын үйэтитии

  • Дьокуускайга Ленин бэрэспиэгэ, 42 аадырыстаах дьиэ эркинигэр М. В. Слепцова уонна М. М. Слепцов өйдөбүнньүк дуоскалара туруоруллубута.

Кини туһунан

  • Слепцова А. Д. Марк, Матрена Слепцовтар. — Дьокуускай: «Бичик», 2003. — 192 с.
  • Босиков В. А. Матрена Васильевна уонна кырдьаҕас Кыhыл Знамя // «Кыым». — 2001. — Кулун тутар 15 к.
  • Сиэн Чолбодук. Маах уонна Мотуруона Силэпсиэптэр // Сиэн Чолбодук. Быыс аhыллар… — М., 2000. — С. 52—60.
  • Потапов Ф. Ф. Слепцова М. В. айар улэтин 40 сыла // Федот Потапов : алгыстаах айар улэм / хомуйан онордулар: С. П. Онуфриева (ред.), З. П. Багынанова. — Дьокуускай, 2001. — С. 373.
  • Сивцев, С. — Доллу. Улахан суол төрдүгэр // Сивцев, С.-Доллу. Хатыламмат тугэннэр, умнуллубат айаннар: П. А. Ойуунускай аатынан Саха гос. драм. театрын 70 сылыгар ананар. — Дьокуускай, 2000. — С. 15—23.
  • Слепцова А. Ийэ курдук саныыр саҥаhым // «Забота-Арчы». — 2001. — 25 окт.
  • Фомин В. Аан далбар ийэ артыыска // «Саха Сирэ». — 2001. — Муус устар 18 к.

Быһаарыылар

  1. Евг. Рябчиков. Навстречу солнцу // Огонек : журнал. — 1950. — № 41. — С. 4—7.
  2. 1 2 Газета «Она+» 14.02.2002 № 7:Марк Слепцов: «У нас нет лидера»