Саввинов Афанасий Николаевич
Афанасий Николаевич Саввинов (1890, Туобуйа нэһилиэгэ, Саха уобалаһа — 1964 сыл ыам ыйын 29 күнэ, Саха АССР) — сэбиэскэй тыа хаһаайыстыбатын үлэһитэ, сылгыһыт, сылгыһыттар биригэдьиирдэрэ, Үөһээ Бүлүү улууһун Молотов аатынан холкуос сылгы иитэр ферматын сэбиэдиссэйэ. Социалистыы Үлэ Дьоруойа (1949).
Олоҕун олуктара
1890 сыллаахха Саха уобалаһын Үөһээ Бүлүү улууһун Туобуйа нэһилиэгэр удьуор булчут дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт.
14 сааһыгар, аҕата өлбүтүн кэнниттэн, үлэтин-хамнаһын саҕалаабыт: булдунан дьарыктаммыт уонна баайдарга хамнаска үлэлээбит.
Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин кэнниттэн олохтоох быстар дьадаҥылар кэмитиэттэрин үлэтигэр кыттыбыт, сэбиэскэй былааһы олоххо киллэриигэ уонна бөҕөргөтүүгэ, холбоһуктааһыҥҥа уонна кулаактары утары охсуһууга кыттыыны ылбыт.
1933 сылтан — чилиэн, онтон Туобуйа нэһилиэгин Сэбиэтин толоруулаах кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ.
1935 сылга Молотов аатынан холкуоһу тэрийбит, манна бэрэссэдээтэли солбуйааччынан, онтон бэрэссэдээтэлинэн уонна бурдук үүннэрээччилэр биригэдьиирдэринэн үлэлээбит.
Аҕа дойду Улуу сэриитин маҥнайгы кэмнэригэр, нэһилиэк сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн талыллан, фроҥҥа көмө быһыытынан харчы уонна сылаас таҥас хомуйууну тэрийбит.
1943 сылтан 1954 сылга диэри сылгыһыттар биригэдьиирдэринэн, кэлин — сылгы иитэр ферма сэбиэдиссэйинэн үлэлээбит.
Сылгыны көрүүнү-истиини, дьыл кэминэн арааран аһатыыны, мэччитиини кыайа тутара. Ол иһин кини биэлэрэ, атыырдара хаһан даҕаны быһа түспэттэрэ, сыл аайы эриэ-дэхси ууланаллара, сылгы көнньүнэн өлүүтэ диэни билбэттэрэ. Кини салайар фермата 1946-49 сс. 203 биэтгэн 203 кулуну ылан сүүс бырыһыан тыыннаахтыы ииппитэ.
Хас да сыл устата холкуоска биэ буоһуурун 100 бырыһыаҥҥа тиэрдибит. Т түөрт сыл (1945–1949) устата 203 биэттэн 203 кулуну ылбыт. 1948 сылга 61 биэттэн 61 кулуну иитэн таһаарбыт.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1949 сыл бэс ыйын 30 күнүнээҕи Ыйааҕынан 1948 сылга сүөһү иитиитин үрдүк бородууксуйатын ылбытын иһин Саввинов Афанасий Николаевичка Социалисты Үлэ Дьоруойун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт[1][2].
1964 сыл ыам ыйын 29 күнүгэр өлбүт.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Социалисты Үлэ Дьоруойа (1949 сыл бэс ыйын 30 күнэ).
- Ленин уордьана (1949 сыл бэс ыйын 30 күнэ).
- «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус мэтээл (1949 сыл бэс ыйын 30 күнэ, № 3928).
- Мэтээллэр[1][2].
- Аатын үйэтитии
- А. Н. Саввинов аатынан Үөһээ Бүлүү улууһун Тообуйа уонна Үөһээ Бүлүү сэлиэнньэлэригэр уулуссалар ааттаммыттар[2].
Быһаарыылар
Литература
- Владимир Пестерев. История Якутии в лицах. — Якутск: «Бичик», 2001.