Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Роман Данилов

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Данилов.

Семён Романович Данилов — Роман Данилов (1935 сыл балаҕан ыйын 1 күнэ, Чакыр нэһилиэгэ, Саха АССР — 2008 сыл атырдьах ыйын 10 күнэ) — саха сэбиэскэй, Арассыыйа бэйиэтэ, суруналыыс. Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун (1960), Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун (1998) чилиэнэ[1].

Олоҕун олуктара

1935 сыл балаҕан ыйын 1 күнүгэр Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин Толон сиригэр төрөөбүтэ.

1957 сыллаахха Чурапчытааҕы педагогика училищетын, 1960 сыллаахха Москваҕа ЫБСЛКС КК иһинэн Комсомол Киин оскуолатын ыччат бэчээтин үлэһиттэрин салаатын, онтон 1969 сыллаахха Саха судаарыстыбаннай университетын устуоруйа-филология факультетын кэтэхтэн үөрэнэн бүтэрбитэ.

1957—1965 сс. «Эдэр коммунист» өрөспүүбүлүкэтээҕи хаһыат эрэдээксийэтигэр литературнай үлэһитинэн, салаа сэбиэдиссэйинэн, эппиэттээх сэкирэтээринэн үлэлээбитэ. 1965 сылтан Амма, Анаабыр уонна Чурапчы улуустарын хаһыаттарын эрэдээксийэлэригэр эппиэттээх сэкирэтээринэн үлэлээбитэ.

Олоҕун тиһэх күннэригэр диэри Чурапчы улууһун «Саҥа олох» хаһыатын эрэдээксийэтин эппиэттээх сэкирэтээринэн үлэлээбитэ. Итини таһынан, уон сыл устата Чурапчытааҕы киинэ ситимин дириэксийэтигэр методистаабыта.

2008 сыллаахха атырдьах ыйын 10 күнүгэр олохтон туораабыта[2][3].

Айар үлэтэ

Роман Данилов хоһооннору 1953 сылтан суруйан саҕалаабыта. Кини бастакы айымньыларыттан биирдэстэрэ — «Сыыс кыыс» диэн чабырҕаҕа — өрөспүүбүлүкэҕэ киэҥник биллибитэ. Бу айымньыны РСФСР үтүөлээх артыыһа, СӨ норуодунай артыыһа Гавриил Колесов Москваҕа толорбута. Ону таһынан, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Илья Неустроев — Ырыа Ылдьаа бу чабырҕаҕы Москваҕа ыытыллыбыт Аан дойдутааҕы ыччат уонна устудьуон бэстибээлигэр толорон, лауреат буолбута.

Бэйиэт үс хоһоон хомуурунньугун таһаартарбыта. Айымньылара холбоһуктаах хомуурунньуктарга, өрөспүүбүлүкэ хаһыаттарыгар, «Хотугу сулус» уонна «Чолбон» сурунаалларга бэчээттэммиттэрэ. Сорох хоһоонноро нууччалыы тылбаастаммыттара, муусукaҕa ууруллубуттара, ол иһигэр композитор Николай Берестов «Аар Бүлүү уоттара» ораториятыгар киирбиттэрэ.

Роман Данилов тылларыгар самодеятельнай композитор Марфа Данилова суруйбут «Тыгын Дархан, уруйдан!» ырыата «Дьокуускай-97» күрэс дипломана, ону тэҥэ Саха сирэ Арассыыйа састаабыгар киирбитэ 365 сылыгар аналлаах күрэс лауреата буолбута[2][4].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Тыыл бэтэрээнэ;
  • «Гражданскай килбиэн» бэлиэ;
  • СӨ Бэрэсидьиэнин Аҕа дойду сэриитигэр Улуу Кыайыы 60 сылын бэлиэтэ;
  • «Чурапчы улууһун 75 сыла» бэлиэ;
  • «Саха сирин киинэтин бэтэрээнэ» бэлиэ;
  • СӨ бэчээтин туйгуна;
  • СӨ Суруналыыстарын сойууһун лауреата;
  • Чурапчы улууһун, Чурапчы сэлиэнньэтин уонна Чакыр нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо[3].

Библиографията

  • Анньыах көмүс сэргэни: хоһооннор / Роман Данилов. — Чурапчы: [и. с.], 1993 (Чурапчы оройуонун тип-та). — 60 с.
  • Көннөрү да кэпсиим, күлүүм…: кэпсээн, новелла, ахтыылар, хоһооннор, чабырҕахтар, сатира, фельетоннар, көр-күлүү / Роман Данилов. — Чурапчы : [и. с.], 1994 (Чурапчы оройуонун тип-та). — 48 с.
  • Умсулҕан : хоһооннор / Роман Данилов. — Нам : Нам типографията, 1995. — 100 с.
  • Махтал кыыска, дьахтарга: хоһооннор, кэпсээннэр / Роман Данилов. — Дьокуускай : Бичик, 2002. — 112 с.
  • Ыллыым икки тылынан: хоһооннор, көр-күлүү, тылбаастар / Роман Данилов. — Дьокуускай : ТХССНЧИ, 2002. — 84 с.
  • Таҕыста ый кылбаара: хоһооннор, анабыллар / Роман Данилов. — Чурапчы : РИХ «Саха олох», 2005. — 70 с.
  • Көрүстэхпит күндү дьонум / Семен Романович Данилов-Роман Данилов. — Дьокуускай: Бичик, 2007. — 64 с.
  • Сылаас тыын: хоһооннор / Роман Данилов. — Чурапчы: РИХ «Саха олох», 2007. — 93 с.
  • Киһи миэхэ — аан дойду / Семен Романович Данилов-Роман Данилов. — Чурапчы: РИХ «Саха олох», 2008. — 54 с.
  • Олох: кырадаҕын кэпсээннэр, анабыллар, хоһооннор / Семен Романович Данилов-Роман Данилов. — Чурапчы: РИХ «Саха олох», 2008. — 96 с.
  • Сэлээбит сэлиитинэн…: хоһооннор, ахтыылар, анабыллар, кэпсээн, новелла, ыстатыйалар / Семен Романович Данилов-Роман Данилов. — Чурапчы: РИХ «Саха олох», 2008. — 108 с.

Олоҕун, айар үлэтин туһунан

  • Тумат С. Роман Данилов: Россия суруйааччыларын союһун саҥа чилиэнэ // Чолбон. — 1999. — № 7

Быһаарыылар

  1. ↑ Саха суруйааччылара (рус.). hu-okts.obr.sakha.gov.ru. Сигэнии күнэ: 14 От ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 Данилов Семен Романович - Роман Данилов (рус.). pnbglaz.narod.ru. Сигэнии күнэ: 14 От ыйын 2026.
  3. ↑ 1 2 Семен Данилов - Роман Данилов (рус.). churlib.saha.muzkult.ru. Сигэнии күнэ: 14 От ыйын 2026.
  4. ↑ Данилов Семен Романович - Роман Данилов (рус.). 1sn.ru. Сигэнии күнэ: 14 От ыйын 2026.

Ылыллыбыт сирэ

  • Писатели земли Олонхо. Якутск, 2000

Категориялар