Колесов Гавриил Гаврилович
Гавриил Гаврилович Колесов (1932 сыл кулун тутар 8 күнэ, Баатара нэһилиэгэ — 1997 сыл атырдьах ыйын 31 күнэ) — саха сэбиэскэй артыыһа, суруйааччыта, олоҥхону толорооччу. Саха АССР норуодунай артыыһа (1971), РСФСР үтүөлээх артыыһа (1983)[1], П. А. Ойуунускай аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата (1997, өлбүтүн кэннэ)[2].
Олоҕун олуктара
1932 сыллаахха кулун тутар 8 күнүгэр Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Иккис Баатара нэһилиэгэр холкуостаах дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт.
Оҕо эрдэҕиттэн норуот ырыатынан, олоҥхонон үлүһүйбүт.
1950 сыллаахха Саха араадьыйа кэмитиэтин хоругар ылыллыбыт.
1954 сыллаахха Ойуунускай «Дьулуруйар Ньургун боотур» олоҥхотун аан бастаан толорбут[1].
1957—1997 сс. — П. А. Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын артыыһа[3].
1957 сыллаахха Москваҕа VI Аан Дойдутааҕы ыччат уонна устудьуон бэстибээлигэр кыттыбыт.
1968 сыллаахха (балаҕан ыйын 5-25 күннэригэр) Ленинградтааҕы «Мелодия» устуудьуйаҕа «Дьулуруйар Ньургун боотур» олоҥхо толору тиэкиһин толорбут (научнай салайааччыта — И. В. Пухов).
1975 сыллаахха биир артыыс тыйаатырын тэрийэн, өрөспүүбүлүкэ улуустарынан гастроллаабыт[1].
1972 сылтан 1984 сылга диэри Бүтүн Арассыыйатааҕы тыйаатыр уопсастыбатын Саха сиринээҕи салаатын бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит[4].
ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1982).
Атырдьах ыйын 31 күнүгэр 1997 сыллаахха өлбүт[1].
Айар үлэтэ
Тыйаатырга сүрүн оруоллара
- Ыстапанка — «Манчаары» А. Софронов;
- Наара Суох — «Наара Суох» И. Гоголев;
- Нахов — «Сүрэхпит тэбэрин тухары» Софр. Данилов;
- Сасыл Ойуун — «Кыһыл ойуун» П. А. Ойуунускай;
- Чачыгыр Таас ойуун — «Улуу Кудаҥса» П. А. Ойуунускай.
Музыкалаах испэктээктэргэ оруоллара:
- Чычып Чаап — «Лоокуут уонна Ньургуһун» опера;
- Тиэхэ Тиэхээн — «Хотугу сибэкки» Г. Григорян опереттата;
- Чупчуруйдаан кулута — Ж. Батуев «Чурумчуку» балета.
Оҕо суруйааччытын быһыытынан
Кинигэлэрэ:
- Булчут сиэнэ : быһылааннаах сэһэн / Г. Колесов. — Якутскай : Якуткнигоиздат, 1964. — 84 с.
- Олоҕум — иннибэр : Кэпсээннэр, очеркалар. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ издательствота, 1966. — 72 с.
- Тымныы саас : cэһэн / Гаврил Колесов. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1969. — 91, [1] с.
- Кэскил : Сэһэн, кэпсээннэр. — Якутск : Кинигэ изд-вота, 1976. — 88 с.
- Кэскил : кэпсээннэр, сэһэннэр / Гаврил Колесов. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ издательствота, 1992. — 412, [2] с[5].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- «Килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээл (1958)[6];
- Саха АССР үтүөлээх артыыһа (1962);
- Саха АССР норуодунай артыыһа (1971);
- РСФСР үтүөлээх артыыһа (1983);
- «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан (1975)
- «Килбиэннээх үлэтин иһин. В. И. Ленин төрөөбүтэ 100 бэлиэтии» мэтээл;
- П. А. Ойуунускай аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай бириэмийэтэ (1997).
Аатын үйэтитии
- Г. Г. Колесов аатын Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар Сыымах с. Култуура дьиэтэ сүгэр;
- Баатара нэһилиэгэр Ф. К. Попов аатынан түмэлгэ Г. Г. Колесовка аналлаах туспа экспозиция тэриллибит[7];
- Кини аатынан Майа уонна Сыымах уулуссалара ааттаммыттар[8][9];
- 2023 сыллаахха Аллараа Бэстээххэ Г. Г. Колесов аатынан Олоҥхо дьиэтэ арыллыбыт[10][11].