Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Ньургуйаана (аат)

Ньургуйаана (нууч. Нюргуяна) — сахалыы кыыс, дьахтар аата.

Суолтата

Багдарыын Сүлбэ быһаарыытынан, Ньургуйаана — былыргы аат. «Ньургуй» диэн тылтан тахсыбыт, «нарын, ыраас, үүнэр, чэлгийэр» диэн суолталаах. Бу аат «айыы ааттарыгар» киирсэр[1].

Оттон Тэрис суруйбутунан, аат «ньургуй» диэн тылтан үөскээбит, ол аата «көнө» (нууч. стройная) диэн өйдөбүллээх[2].

Аат күнэ-ыйа: Бэс ыйын 15, 16 күннэрэ, ахсынньы 13, 14 күннэрэ[3].

Саха тылын быһаарыылаах улахан тылдьытын VII томугар ньургуй диэн тыл «Ис киирбэх буолан тупсан, таалан, кэрэтийэн көһүн» (Доставлять кому-л. удовольствие, наслаждение своей красой, благолепием, расцвести) диэн быһаарыллыбыт. Ону кытта, ньургун диэн тыл эбэҥкилии ньургин («инники күөҥҥэ сылдьар») диэн тылтан тахсарын туһунан суруллубут[4].

Тарҕаныыта

Ньургуйаана диэн ааты Гражданскай турук аакталарын суруйуу (нууч.) (сах. Дьаһалтата 2017 сыллаахха «үгэс буолбут сахалыы ааттар» ахсааннарыгар киллэрбитэ[5].

Атын көрүҥнэрэ

Аат атын көрүҥнэрэ: Ньургуйа, Ньургууна, Ньургустаана.

Кылгас көрүҥнэрэ: Ньургу, Яна.

Нууччалыы киэбинэн Нюргуяна (Нюргуна, Нюргустана) диэн суруллуон сөп.

Эр киһиэхэ бэриллэр көрүҥнэрэ: Ньургун, Ньургустай, Ньургустаан[2].

Биллэр дьон

  • Ньургуйаана Шадрина — П. А. Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын артыыһа, киинэ артыыһа[6];
  • Ньургуйаана Заморщикова — урбаанньыт, «Новые люди» баартыйаттан СӨ норуодунай дьокутаата[7];
  • Ньургуйаана Маркова — киинэ уонна тыйаатыр артыыһа, Олоҥхо тыйаатырыгар үлэлиир[8];
  • Ньургуйаана Яковлева — «ZAVOD» үҥкүү устуудьуйатын тэрийээччитэ[9];
  • Ньургуйаана Кычкина — 2000-с сс. саҕаланыыларыгар «Оҕо саас» уонна «Тыал» диэн ырыаларынан биллэ сылдьыбыт ырыаһыт[10].

Култуураҕа

  • «Ньургуйаана» — Айыы Уолун ырыата[11]; бу ырыаны Сиэйэ Уола уонна Пётр Кулаковскай кэнники хос толорбуттара[12].

Быһаарыылар

  1. ↑ Багдарыын Сүлбэ, 2011, с. 89
  2. ↑ 1 2 Тэрис, 2012, с. 21
  3. ↑ Багдарыын Сүлбэ, 2011, с. 77—83
  4. ↑ Саха тылын быһаарыылаах улахан тылдьыта Нь-П (VII) (Слепцов П.А.) (рус.). SakhaTyla.Ru - Якутский словарь. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  5. ↑ ЗАГС: Изменения в Семейном кодексе РФ не лишают якутян права называть детей национальными именами (рус.). Сигэнии күнэ: 4 Атырдьах ыйын 2026.
  6. ↑ Нюргуяна Шадрина - биография (рус.). Кино-Театр.Ру. Сигэнии күнэ: 4 Атырдьах ыйын 2026.
  7. ↑ Заморщикова Нюргуяна Юрьевна. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  8. ↑ Нюргуяна Маркова. Кино-Театр.Ру. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  9. ↑ Основательница студии «ZAVOD» Нюргуяна Яковлева вместе с детьми уехала в Нью-Йорк, Sakhaday.ru (22 Сэтинньи 2023). Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  10. ↑ Ньургуйаана Кычкина: “Ырыам иккис былааҥҥа көспүтэ”(биллибэт). kyym.ru. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  11. ↑ Айыы Уола(биллибэт). Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  12. ↑ Поиск музыки, подкастов и аудиокниг - Ньургуйаана. Яндекс Музыка(биллибэт). Яндекс Музыка. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.

Литература

  • Багдарыын Сүлбэ Аатта тал. — Дьокуускай: Бичик, 2011. — 96 с.
  • Тэрис Тэрис. Сахалыы аат. — Дьокуускай: Якутский край, 2012. — 41 с.

Категориялар

© Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».