Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Киренскай Леонид Васильевич

Леонид Васильевич Киренскэй ((1909 сыл муус устар 7 күнэ, Амма (улуус киинэ) — 1969 сыл сэтинньи 3 күнэ, Москва, РСФСР, ССРС)) — Саха Сириттэн төрүттээх дьоннортон бастакынан академик аатын ылбыт учуонай, физика-математика билимнэрин дуоктара, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.

Олоҕун олуктара

  • 1909 сыл муус устар 7 күнүгэр, Амма сэл., Саха Сиригэр бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт.
  • 1915 Амматааҕы таҥара дьиэтигэр баар оскуолаҕа үөрэнэ киирбитэ, аҕата сүрэх ыарыытыттан өлөр.
  • 1919 Оскуоланы бүтэрээт дьонун кытта Дьокуускай куоракка көспүттэр.
  • 1927 Дьокуускайдааҕы орто оскуланы бүтэрэн, физика уонна математика учууталынан үлэтин саҕалаабыт.
  • 1928—1930 Өлүөхүмэ куоратыгар учууталынан үлэлээбит.
  • 1930—1931 Дьокуускай куоратыгар учууталынан үлэлээбит.
  • 1931—1936 МГУ физика факультетын студена.
  • 1937 Бастакы үлэтэ «Температурная зависимость кривой намагничивания» бэчээккэ тахсыбыт.
  • 1939 «Магнитокалоритмический эффект при вращении ферромагнитного кристалла в магнитном поле» диэн ааттаах кандидатскай диссертациятын МГУ-га көмүскээбит.
  • 1940 Красноярскай куоракка үлэлии ыыппыттар.
  • 1943 Красноярскайдааҕы пединститутка магнитнай лабораторияны тэрийбит, КПСС чилиэнинэн талыллыбыт.
  • 1950 «Исследование энергетической структуры ферромагнетиков» диэн ааттаах докторскай диссертациятын көмүскээбит.
  • 1957 Красноярскайга физика институтун тэрийбит.
  • 1960 От ыйа. Красноярскайга магнитнай пленка физикатыгар анаммыт Бастакы Бүтүн Союзтааҕы симпозиуму тэрийэн ыыппыт.
  • 1964 ССРС наука академиятыгар член-корреспонденынан талыллыбыт.
  • 1966 КПСС XXIII съеһин үлэтигэр кыттыбыт.
  • 1966 Күүстээх магнитнай эйгэҕэ (сильное магнитное поле) анаммыт Бүтүн Союзтааҕы симпозиуму тэрийэн ыыппыт.
  • 1968 ССРС наука академиятын академигынан талыллыбыт.
  • 1968 Иркутскайга магнитнай пленка физикатыгар анаммыт Бастакы Аан Дойдутааҕы симпозиуму тэрийэн ыыппыт.
  • 1969 Социалистиыы Үлэ Дьоруойун аата иҥэриллибит[2].
  • 1969 сыл сэтинньи 3 күнүгэр Москва куоракка өлбүт. Уҥуоҕа Красноярскайга академиктар куораттарыгар баар[3].

Наҕараадалара

Аатын үйэтитии

  • Киренскэй Л. В. аатын сүгэллэр:
  • * Красноярскайга уулусса;
  • * Красноярскайдааҕы Арассыыйа билим Академиятын Сибиирдээҕи салаатын физика Института сүгэр. Институт иһинэн кини кэриэһигэр түмэл тэриллибит[4];
    • Красноярскай кыраайдааҕы айылҕа билимнэригэр ситиһиилэр иһин стипендия;
    • Амма лицейэ;
    • Амма сэлиэнньэтигэр уулусса;
    • Енисей пароходствотын биир теплохода;[4];
  • Красноярскайга Л. В. Киренскэй үлэлээбит Красноярскайдааҕы судаарыстыбыннай педагогика университетын дьиэтигэр (проспект Мира, дом 83) өйдөбүнньүк дуоска туруоруллубут[5].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 Киренский Леонид Васильевич // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. ↑ 1 2 Киренский Леонид Васильевич (рус.). Сигэнии күнэ: 4 Олунньу 2026.
  3. ↑ Биография Леонида Васильевича Киренского (рус.). Сигэнии күнэ: 4 Олунньу 2026.
  4. ↑ 1 2 * * Л.В.Киренский (рус.). Календарь памятных дат СО РАН. Сигэнии күнэ: 4 Олунньу 2026.
  5. ↑ Мемориальная доска в Красноярске (рус.). Сигэнии күнэ: 4 Олунньу 2026.

Сигэлэр

Категориялар