Иннокентьев Николай Николаевич

Иннокентьев Николай Николаевич (бэс ыйын 2 күнэ 1944, Чучукаан нэһилиэгэ, Ньурба улууһа) — саха живописеһа, Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ.

Биография

1944 сыл бэс ыйын 2 күнүгэр Ньурба улууһун Бордоҥ нэһилиэгэр Чуучукаан түбэтигэр дьадаҥы колхозтаахтар кэргэннэригэр төрөөбүтэ. Маалыкай орто оскуолатын аҕыс кылааһын бүтэрэн баран, бэйэтэ баҕа өттүнэн Дьокуускайга кэлэн, художественнай училищеҕа ситиһиилээхтик үөрэнэн идэн ылан, Ньурбаҕа Убайаан оскуолатыгар уруһуй учууталынан үлэлиир.

1966 с. Дьокуускайдааҕы уус-уран училищены, 1973 с. Ленинградтааҕы Репин аатынан живопись, скульптура уонна архитектура институтун живописнай салаатын бүтэрбитэ[1]. Кини бу аан дойдуга аатырбыт элбэх идэлээх художниктары үөрэтэн таһаарбыт үөрэх кыһатын бүтэриэҕиттэн 40-тан тахса сыл урут бэйэтэ үөрэммит Дьокуускайдааҕы художественнай училищетыгар преподавателинэн үлэлии киирбитэ. Бу үлэлээбит сылларыгар үөрэнээччилэр уонтан тахса выпустарын үөрэтэн, иитэн идэлээх үлэһит оҥорбута. Училищены бүтэрбит отуттан тахса үөрэнээччилэрэ дойду араас куораттарыгар идэлэрин дириҥэтэн үрдүк үөрэҕи бүтэрэн, идэ ылан үлэлии сылдьаллар. Кинилэртэн уонча киһи Арассыыйа Федерациятын художниктарын Союһун чилиэннэрэ буолбуттара.

Николай Николаевич сүрүн үлэтин тас өттүгэр үрдүк идэлээх художник быһыытынан бэрт элбэҕи оҥордо, айда. Кини бастыҥ уруһуйдара, ол иһигэр «Сайылык», «Ийэлэр» диэн хартыыналара Арассыыйаҕа тахсар «Художник» диэн сурунаалга бэчээттэммиттэрэ. Автор олоҕу кытта тэҥҥэ хардыылыырын көрдөрөр биир бастыҥ «БАМ мерзловедтара» диэн хартыыната Арассыыйа художниктарын бастыҥ үлэлэрин кытта Арҕаа Берлиҥҥэ, Люксембурга аан дойдутааҕы быыстапкаҕа туруоруллубута. Ааптар Комсомол Киин комитетын бириэмийэтигэр тиксибитэ, хартыына «Художники Сибири и дальнего Востока» диэн кинигэҕэ киллэриллибитэ.

Н. Н. Иннокентьев — дьон портреттарын оҥоруу улахан маастара. Гаврил Винокуров портрета «Огонёк» сурунаал өҥнөөх таһаарыытыгар бэчээттэммитэ. Николай Николаевич өссө ордук умсугуйан төрөөбүт дойдутун — Күөх Ньурбатын, Марха өрүс маанылаах айылҕатын, аар-саарга аатырбыт Ленабыт Эркээни хочотун кэрэ көстүүлэрин уруһуйдаабыта киһи сүрэҕин-быарын ортотунан киирэр.

Н. Н. Иннокентьев художественнай үлэлэрэ Москва куоракка уонтан тахса төгүл, Арассыыйа атын куораттарыгар уонча төгүл Бүтүн Союзтааҕы, Бүтүн Россиятааҕы быыстапкаларыгар көрдөрүллүбүттэрэ. Художник үлэлэрэ аан дойду быыстапкаларыгар эмиэ туруоруллубуттара, ол курдук Венгрияҕа Будапешт куоракка, Болгария столицатыгар Софияҕа, Югославия столицатыгар Белградка, Чехословакияҕа Кремниц, Братислава куораттарга, Арҕаа Берлиҥҥэ, Монголия столицатыгар Улан-Баторга көрдөрүллүбүттэрэ.

Николай Николаевич педагогическай уонна айар үлэтэ 2000 сыллаахха «Дружба» орденынан, 1990 сыллаахха «Саха Республикатын искусствотын үтүөлээх деятелэ» аатынан, ССРС Художественнай академиятын дипломунан бэлиэтэммитэ.

Дьиэ кэргэнэ

Кэргэнинээн Раида Михайловналыын үс кыыһы иитэн, үөрэтэн аҕаларын суолунан художник идэтин баһылыылларын ситистилэр. Улахан кыыс Мария, орто кыыс Ньургустаана, кыра кыыс Айталина В. И. Суриков аатынан институту бүтэрэн, үлэһит буоллулар.

Айар үлэтэ

Николай Иннокентьев айымньылара буола турары кэтээн көрүүттэн тахсаллар, диэн искусствоведтар суруйаллар. Үлэтин үксэ тыа, саха олоҕун-дьаһаҕын көрдөрөр.

Үлэлэрэ:

  • «Алеша Макаров мэтириэтэ. Нагорнай» (1975)
  • «Сайылык» (1987)

Быһаарыылар

  1. Национальный художественный музей Республики Саха (Якутия). Г. Сафронова уонна атыттар. — Дьокуускай: Сахаполиграфиздат, 2001