Ефимов Гавриил Дмитриевич

РБА СС ГЧ ХААОКИ экспертизата

Logo-ran-yakytsk.png

Арассыыйа билимин Академиятын Сибиирдээҕи салаатын Гуманитарнай чинчийии уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах омуктар кыһалҕаларын институтун экспертизатын ааспыт

Сиһилии
Aprove.svg

РБА СС ГЧ ХААОКИ экспертизата

Arrow-Right.png
Logo-ran-yakytsk.png
Арассыыйа билимин Академиятын Сибиирдээҕи салаатын Гуманитарнай чинчийии уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах омуктар кыһалҕаларын институтун экспертизатын ааспыт

Ефимов Гавриил Дмитриевич (1920 сыл олунньу 24 күнэ, Сулҕаччы нэһилиэгэ, Саха АССР2000, Дьокуускай) — сэбиэскэй уопсастыбаннай диэйэтэл, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, Саха АССӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, тылбаасчыт, поэт.

Олоҕун олуктара

1920 сыллаахха олунньу 24 күнүгэр Амма улууһун Сулҕаччы нэһилиэгин Толоон сайылыгар бааһынай дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ.

1935 сыллаахха Дириҥ ситэтэ суох орто оскуолатын бүтэрэн, 1936 сыллаахха Чурапчытааҕы педучилище устудьуона буолбута.

1940 сыллаахха училищены бүтэрэн, алын кылаас учууталын аттестатын ылбыта.

1940—1942 сс. — Чурапчы уонна Хайахсыт оскуолаларыгар учууталлаабыта.

1942—1944 сс. — Аармыйаҕа ыҥырыллан, Хотугулуу-Арҕаа фроҥҥа, 1 Ударнай Аармыйа 20-с отдельнай хайыһар биригээдэтигэр уонна 370-с стрелковай дивизия 1234-с стрелковай полкатыгар араадьыйа-телеграфиһынан сулууспалаабыта. Хорсун быһыытын иһин 1943 с. алтынньы 2 күнүгэр Кыһыл Сулус уордьанынан наҕараадаламмыт. Ыараханнык бааһыран дойдутугар эргиллибитэ.

1944—1947 сс. — ЫБЛКСМ Чурапчытааҕы кэмитиэтин бастакы сэкирэтээрэ.

1947—1957 сс. — Кытаанах, Одьулуун сэттэ кылаастаах, Чурапчы орто оскуолаларыгар диэриэктэрдээбит.

1957—1958 сс. — Чурапчы райисполкомун солбуйар бэрэссэдээтэлэ. 1958—1961 Субуруускай аатынан бөдөҥсүйбүт холкуос бэрэссэдээтэлэ.

1961—1966 сс. — Чурапчы орто оскуолатын диэриэктэрэ.

1966—1973 сс. — ССКП Чурапчытааҕы кэмитиэтин парткабинетын сэбиэдиссэйэ.

1973—1974 сс. — Өрөспүүбүлүкэтээҕи речевой оскуола диэриэктэрэ.

1974—1978 сс. — Эрилик Эристиин аатынан сопхуос рабочкомун бэрэссэдээтэлэ.

1978—1982 сс. — Дьокуускайдааҕы ГПТУ-7 диэриэктэрэ.

1982—1983 сс. — ВООПиК Дьокуускай куораттааҕы тэрилтэтин эппиэттиир сэкирэтээрэ.

1983—1989 сс. — П. А. Ойуунускай аатынан түмэл билим алын үлэһитэ.

1989 сылга бэс ыйыттан сэтинньитигэр диэри ВОИ өрөспүүбүлүкэтээҕи бырабылыанньатын солбуйар бэрэссэдээтэлэ.

1989—2000 сс. — ВОИ рөрөспүүбүлүкэтээҕи бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ.

2000 сыллаахха олунньу 19 күнүгэр өлбүтэ.

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Доҕордоһуу уордьана (14.11.1998)[2];
  • Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана (06.04.1985)[3];
  • Кыһыл Сулус уордьана (02.10.1943)[4];
  • «Килбиэннээх үлэ иһин. Владимир Ильич Ленин төрөөбүтэ 100 сааһын бэлиэтээн» мэтээл (1970);
  • «1941—1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин» мэтээл (1946);
  • «1941—1945 сс. Аҕа дойду сэриитигэр килбиэннээх үлэ иһин» мэтээл (1946);
  • «Үлэ бэтэрээнэ» мэтээл (28.12.1976);
  • Саха АССӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ (1990);
  • РСФСР үөрэҕириитин туйгуна (1970);
  • Сэрии сылларыгар Чурапчы улууһун олохтоохторун көһөрүү устуоруйатын үөрэтиигэ сыралаах үлэтин иһин Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнин бириэмийэтэ (25.09.1992);
  • Чурапчы улууһун ытык олохтооҕо (1970)[5].

Аатын үйэтитии

  • Чурапчы улуустааҕы мунньаҕын 08.02.2001 10 №-дээх быһаарыытынан Чурапчыга, Полярнай уулусса аата уларытыллан, Г. Д. Ефимов аата иҥэриллибит;
  • 2002 сыл тохсунньутугар Чурапчы улууһун аналлаах хамыыһыйатын быһаарыытынан ааспыт үйэҕэ улуус 100 чулуу дьонун ахсааныгар киллэриллибит;
  • 2010 сыллаахха Чурапчыга Ефимов уулуссатыгар искибиэр арыллыбыт.

Быһаарыылар

  1. Билиҥҥинэн Одьулуун нэһилиэгэ, Чурапчы улууһа.
  2. Указ Президента РФ от 14 ноября 1998 г. // Якутия. — 1998. — 24 ноября — С. 1.
  3. Карточка награжденного в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  4. Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  5. Почетные граждане Чурапчинского улуса

Туһаныллыбыт литература

  • Алаас уола Аратаа. Н. И. Ефимов — Дь.: Изд-во ЯГУ, 2005.
  • Педагогическая энциклопедия.— Дь., 2000.
  • Чурапчы улууһун 100 чулуу дьонноро. — Саҥа Олох, 2001, тохсунньу 11 к.