Давыдов Дмитрий Леонидович
Давыдов Дмитрий Леонидович (1983 сыл олунньу 22 күнэ, Амма (улуус киинэ), Саха АССР) — саха киинэтин режиссера, сценарий суруйааччы, продюсер[1]. Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ[2]. 2020 сыллааҕы 31-с «Кинотавр» киинэ бэстибээлин Сүрүн бирииһин кыайыылааҕа[3].
Олоҕун олуктара
1983 сыллаахха Аммаҕа төрөөбүт. Нүөрүҥгүрүгэ алын кылаас учууталыгар үөрэммит.
2004 сыллаахха Амма улууһугар төннөн, Ф. Лобанов аатынан Чапчылҕан орто оскуолатыгар психологынан, үөрэх чааһын сэбиэдиссэйинэн, алын кылаас учууталынан, кылаас салайааччытынан, дириэктэринэн үлэлээбит.
2005 сыллаахха оскуола оҕолоругар аналлаах түмсүү тэрийбит, онно орто, улахан саастаах үөрэнээччилэри кытта араас видеолары, дьоҕус роликтары устан саҕалаабыт. Оччолорго кинематографка интэриэс, киинэҕэ идэтийэн дьарыктанар баҕа санаа көстүбүт[4].
Кэргэннээх, икки оҕолоох[5].
Айар үлэтэ
2005—2013 сыллардаахха оскуола орто саастаах оҕолорун кытта тэттик киинэлэри устар эбит. Онтун оскуолаҕа уонна олохтоох кулуупка көрдөрөр эбит.
2013 сыллаахха «Сүгэ» диэн бастакы толору кээмэйдээх киинэтин устан, Дьокуускайга киинэ эйгэтигэр киирэр.
Бастакы үрдүк таһымнаах киинэтин 2014 сыллаахха устубут. Ол курдук, «Тыалга кытыастар кутаа» уус-уран киинэ сценарийын икки нэдиэлэнэн суруйан бүтэрбит. Киинэҕэ уустук дьылҕалаах дьон олоххо тус-туһунан сыһыаннара көстөр. Биир дойдулааҕа кинорежиссер Степан Бурнашев сүбэ-ама буолан, устар дьону, аппаратуураны булбут. Киинэтин, бэйэтэ кэпсииринэн, Амма улууһун бөһүөлэктэригэр Аммаҕа, Бөтүҥҥэ, Чапчылҕаҥҥа, Чакырга кыһын 15 хонук устата устубут. Артыыстарын олохтоох нэһилиэнньэттэн талан ылбыт, сорохторо Амма норуодунай тыйаатырыгар оонньууллар эбит[6].
Бу киинэ киэҥ эйгэҕэ тахсыбатаҕын иһин, Аан дойдутааҕы киинэ бэстибээллэригэр көстүбүт. Ол курдук, 2016 сыллаахха ImagineNative диэн Канаадаҕа Торонто куоракка ыытыллар бөдөҥ киинэ бэстибээлигэр бастыҥ дыраама (ааҥл. «Best Feature Drama») аатын сүкпүт. Ол сыл Бусааҥҥа (Соҕуруу Кэриэйэ) Аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлигэр (BIFF) уонна Брисбиэҥҥэ (Аустралиа) Азия уонна Чуумпу акыйаан киинэ бэстибээлигэр (Brisbane Asia Pacific Film Festival) кыттыыны ылбыт[2]. 2017 сыллаахха Омскай куоракка буолан ааспыт «Движение»-2017 киинэ бэстибээлигэр «Тыалга кытыастар кутаа» икки номинация кыайыылааҕа буолбут: «Бастыҥ режиссёр үлэтэ» (Дмитрий Давыдов) уонна «Бастыҥ эр киһи толорооччута» (Алексей Устинов), ону таһынан киинэ ааптарыгар Омскай губернатора анал бириис туттарбыт[7].
Ону таһынан, «Тыалга кытыастар кутаа» Тромсё куоракка (TIFF киинэ бэстибээлэ, Норвегия), Саҥа Зеландияҕа, Германияҕа, Латвияҕа, Финляндияҕа и Казахстаҥҥа көстүбүт[3].
2025 сыл алтынньы 7 күнүгэр «Прозрачные земли» диэн саҥа киинэтэ Геленджик куоракка «Маяк» Арассыыйа аныгы киинэтин үһүс бэстибээлин чэрчитинэн сүрэхтэммитэ.
2026 сыл олунньутугар Алдан улууһун Хатыыстыыр сэлиэнньэтигэр «Онул» (эбэтэр «Маут») диэн кылгас кээмэйдээх киинэни устан саҕалаабыта.
Уһулбут киинэлэрэ
| Сыл | Киинэ | Режиссер | Сценарист | Продюсер | Артыыс | Бэлиэтээһин |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Кыыс Амма | документальнай | |||||
| 2013 | Сүгэ | |||||
| 2014 | Күрүөйэх | |||||
| 2016 | Тыалга кытыастар кутаа | |||||
| 2018 | Девушка с сеном | кылгас кээмэйдээх | ||||
| 2019 | Ийэкээм | |||||
| Река | кылгас кээмэйдээх | |||||
| 2020 | Пугало | |||||
| 2021 | ЯКУТСКОЕ КИНО: как снять фильм за 1,5 миллиона рублей и победить на Кинотавре | документальнай | ||||
| 2021 | Ыт | |||||
| 2022 | Эдэр саас | |||||
| 2022 | Нелегал | |||||
| 2022 | Айта | |||||
| 2022 | Песни лета | |||||
| 2023 | Граница | |||||
| 2023 | Эт | |||||
| TBA | Ловец мух | |||||
| 2024 | Чума | өҥө суох, толору кээмэйдээх | ||||
| 2024 | Харама | документальнай | ||||
| 2025 | Присутствие |
Ытык ааттара уонна ситиһиилэрэ
Ытык ааттара
Киинэ эйгэтигэр наҕараадалара
- ImagineNative норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр «Best Feature Drama» номинацияҕа Гран-при — «Тыалга кытыастар кутаа» киинэ иһин (Торонто, Канада, 2016)[9];
- «Движение» киинэ бэстибээлигэр «Бастыҥ режиссёр үлэтин» иһин бириис уонна Омскай уобалас губернаторын анал бирииһэ — «Тыалга кытыастар кутаа» (Омскай, 2017)[10];
- Х Чебоксардааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр «Бастыҥ режиссёр үлэтин» иһин бириис — «Тыалга кытыастар кутаа» (Чебоксары, 2017);
- V Дьокуускайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр «Бастыҥ киинэ» номинацияҕа Гран-при — «Тыалга кытыастар кутаа» (Дьокуускай, 2017);
- 31-с аһаҕас «Кинотавр» Арассыыйа киинэ бэстибээлигэр «Сүрүн бириис» уонна «Даниил Дондурей аатынан Арассыыйа киинэни үөрэтээччилэрин уонна киинэ кириитиктэрин бириистэрэ» — «Пугало» киинэ (Москва, 2020);
- «BAIQONYR International Short Film Festival» норуоттар икки ардыларынааҕы кылгас кээмэйдээх киинэ бэстибээлигэр «Гран-при» уонна «Бастыҥ режиссура» — «Өрүс» киинэ (Байконур, Казахстан, 2020)[2];
- 18-с «Меридианы Тихого» Азия уонна Чуумпу Далай норуоттарын икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр «Арассыыйа бастыҥ киинэтин көрөөччүлэр биһирэбиллэрин бирииһэ» — «Пугало» киинэ, (Владивосток, 2020)[11];
- TIFF норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр «Киинэҕэ итэҕэйии» бириис — «Пугало» киинэ (Тромсё, Норвегия, 2021)[12];
- «Үрүҥ слон» киинэ кириитиктэрин уонна киинэ прессатын бириэмийэлэрин «Бастыҥ режиссер» бирииһэ — «Пугало» киинэ (2021)[2];
- 37-с Варшаватааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин «Күннээҕи олоҕу ыраас кинематографическай көрүүтүн иһин» диэн анал бирииһэ — «Ыт» киинэ, (Варшава, Польша, 2021)[13].
Киинэ эйгэтигэр номинациялар
«Ника» бириэмийэҕэ «Бастыҥ режиссер үлэтэ» номинацияҕа ааттаныы («Пугало» киинэ, 2020)[14].