Нуучча тылынанПартнёрдар бырайыактараАнал бырайыактар
Тас көрүҥүн уларытТылы уларытИһитиннэрии
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Бурнашёв Степан Степанович

Степан Степанович Бурнашёв (1983 тохсунньу 29, Курбуһах нэһилиэгэ, Саха АССР) — Арассыыйа киинэ режиссёра, сценарист, продюсер уонна монтажёр.

«Хара хаар», «Айта» уонна «Пентхаус» киинэлэр ааптардара[1][2].

Олоҕун олуктара

1983 сыллаахха Уус-Алдан улууһун Курбуһах нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Оҕо эрдэҕинэ төрөппүттэрин кытта Амма улууһун Соморсун сэлиэнньэтигэр көспүтэ[3].

Оскуола сылларыгар гиирэ успуордунан дьарыктаммыта, математикаҕа уонна физикаҕа олимпиадаларга кыттыбыта, классическай муусуканан уонна киинэнэн үлүһүйэрэ[4][5].

Оскуола кэнниттэн Москватааҕы энергетическэй институт (нууч.) (сах. Смоленскайдааҕы салаатыгар киирбитэ. Онно балтараа сыл үөрэнэн баран, доруобуйатын туругунан үөрэҕиттэн уһуллубута, ол кэнниттэн Саха судаарыстыбаннай университетыгар (билигин М. К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет) киирбитэ. 2006 сыллаахха Математика уонна информатика институтун «информатик-экономист» идэлээх бүтэрбитэ[6][5].

Үөрэҕин бүтэрэн баран Успуорт маастарыстыбатын үрдүкү оскуолатыгар үлэлээбитэ, онтон видео устуутунан уонна хаартыскаҕа түһэриинэн дьарыктаммыта. 2009 сыллаахха быраатын кытта бастакы киинэлэрин устубуттара, ол кэнниттэн киинэҕэ үлэлээн барбыта[7].

2014 сыллаахха «Сайдам Барыл» киинэ хампаанньатын арыйбыта. Онтон бэттэх киинэлэрэ барыта бу устуудьуйа аатынан тахсаллар[8].

Дьиэ кэргэнэ

  • Кэргэнэ — Ирина Михайлова, тыйаатыр уонна киинэ артыыһа, «Биһиги кыһыммыт» уонна «Пентхаус» киинэлэргэ сүрүн оруоллары толорооччу;
  • Икки оҕолоохтор[9].

Айар үлэтэ

Бурнашев айар үлэтэ 2009 сыллаахха бырааттарын уонна доҕотторун кытта устубут «Хаhытыыр харчы» ыччат кэмиэдьийэтиттэн саҕаламмыта. Режиссер ахтарынан, киинэ 2010 сыллаахха тахсыбыта[10][7].

Бастакы уһун кээмэйдээх үлэтинэн 2012 сыллаахха тахсыбыт «Кута» триллер буолбута. 2013 сыллаахха «Бүтэhик күн» мистикалаах триллери, 2014 сылга — «Күрүөйэх» криминальнай киинэни таһаарбыта[11].

2015 сыллаахха «Маҥнайгы таптал» мелодрама уонна АХШ көспүт дьиэ кэргэн туһунан «Атын олох» социальнай драма тахсыбыттара. «Маҥнайгы таптал» Чебоксардааҕы Аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлигэр «Бастыҥ уус-уран киинэ» номинацияҕа Гран-при бирииһи ылбыта; «Атын олох» III Саха Аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлигэр «аныгы эйгэҕэ бэйэни көрдөөһүн туһунан чиэһинэй кэпсээн» иһин бэлиэтэммитэ[10][7].

2016 сыллаахха Евгений Осиповтыын норуот үһүйээннэригэр олоҕурбут «Хара дьай» хорроры устубута[11]. 2020 сыллаахха дьиҥнээх түбэлтэҕэ олоҕурбут «Хара хаар» драма тахсыбыта. Киинэ «Европаҕа түннүк» бэстибээлгэ уус-уран киинэ күрэһин Гран-при бирииһин уонна Арассыыйа Продюсердарын гильдиятын бастыҥ продюсерскай үлэ иһин бирииһин ылбыта; ону тэҥэ «Esquire» сурунаал талбыт 2020 сыл бастыҥ Арассыыйатааҕы киинэлэрин ахсааннарыгар киирбитэ[7][4].

2020 сыллаахха Бурнашев Дмитрий Давыдов «Пугало» киинэтин таҥааччы (монтажёр) быһыытынан үлэлээбитэ, бу киинэ 31-с «Кинотавр» бэстибээл сүрүн бирииһин ылбыта[4]. Кэлэр сылыгар Давыдовы кытта «Ыт» киинэ альманаҕын устубута, бу киинэ Варшава аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлигэр икки бирииһи, Чебоксардааҕы аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлин Гран-притин уонна Arctic Open бэстибээлгэ бастыҥ сценарий иһин бирииһи ылбыта[4][12].

2022 сыллаахха экраҥҥа «Биһиги кыһыммыт» уонна «Айта» детективнэй драма тахсыбыттара. Бу киинэҕэ оскуола оҕото өлүүтүн, хоп-сип тарҕаныытын уонна сокуоннайа суох дьүүлгэ бэлэмнэнии туһунан кэпсэммитэ. Сценарийы Степан Бурнашев уонна Светлана Таайко суруйбуттара; кинилэр чопчу дьиҥнээх түбэлтэни үтүктүбэккэ, хоп-сип тарҕаныытын уонна цифровой буллиҥы чинчийиигэ болҕомтолорун уурбуттара[13][1].

2023 сыл кулун тутарыгар «Айта» Арассыыйа киинэ тыйаатырдарыгар тахсыбыта. Бу кэмҥэ киинэ «Зимний» ааптар киинэтин бэстибээлигэр бастыҥ режиссура иһин уонна бастыҥ эр киһи оруолун иһин (Иннокентий Луковцев) бириистэри ыла охсубута. Киинэ быракаакка алта ый устата 26,4 мөл. солкуобайы хомуйбута уонна 80 тыһыынча кэриҥэ көрөөччүнү хаппыта, ол түмүгэр, ЕАИС туоһутунан, бэйэтин кэминээҕи саха саамай элбэх харчыны хомуйбут киинэтинэн ааттаммыта[2][1][14].

2023 сыл балаҕан ыйыгар Роскомнадзор «Айтаны» Арассыыйатааҕы видеосервистэртэн уһултарыыны модьуйбута, оттон РФ Култуураҕа министиэристибэтэ киинэни көрдөрөр көҥүлү төттөрү төннөрөн ылбыта. Бурнашев бу быһаарыыны «хомолтолоох уонна олуона» диэн ааттаабыта уонна омугунан арахсыыны пропагандалааһыҥҥа буруйдааһыны утарбыта[15][16]. Саха сирин баһылыга Айсен Николаев режиссеру аһаҕастык өйөөбүтэ; Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай Мунньаҕа (Ил Түмэн) киинэни тутулуга суох эспэртииһэҕэ ыытарга этии киллэрбитэ[16][17].

2023 сылга Бурнашев «Эт» киинэни таһаарбыта. 2026 сыл атырдьах ыйыгар кини Малайзияҕа устубут Ирина Михайлованы уонна Содзи Араи кыттыылаах «Пентхаус» триллерэ Арассыыйа киинэ тыйаатырдарыгар тахсыбыта[18].

Бурнашев бэйэтин киинэлэрин үгүс ааптара уонна продюсера буолар, ону тэҥэ артыыс быһыытынан уопуттаах: 2017 сыллаахха Владимир Мункуев «Уол оҕото» криминальнай кэмиэдьийэтигэр, 2018 сылга Анна Яновская «Интересная жизнь» кэмиэдьийэтигэр оонньообута[10]. 2018 сыллаахха II «Көмүс суор» Арктикатааҕы аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлин дьүүллүүр сүбэтигэр киирбитэ[19].

Киинэ кириитикэтэ

«Айта» киинэ Арассыыйатааҕы киинэ кириитикэтигэр киэҥник ырытыллыбыта. «Искусство кино» сурунаал рецензена Алексей Филиппов киинэни «уопсастыба ыарыыларын түмпүт киинэ» диэн ойуулаабыта, кини элбэх жанрдааҕын бэлиэтээбитэ: социальнай драма, детектив, бэйэ дьүүлүн туһунан киинэ уонна тыҥааһыннаах экшен. Кини киинэҕэ изоляцияны, дьиэ кэргэн уонна коммуникация кириисистэрин, ону тэҥэ «туора киһиэхэ» тулуйумтуота суох буолууну чинчийиини көрбүтэ, ол эрээри финалын кириитикэлээбитэ — кини санаатынан, финал олус үөрэтэр-дидактикалаах уонна сымнаҕас түмүктээх[20].

Film.ru киинэ кириитигэ Егор Москвитин «Айтаны» «кэрэхсэтэр уонна динамичнай жанр киинэтинэн» ааттаабыта, актуальнай социальнай кыһалҕалары таарыйар диэбитэ. Кини Бурнашев мөккүөрү уонна изоляция эйгэтин тэрийэр дьоҕурун бэлиэтээбитэ, ол эрээри киинэ түмүгэ ситэтэ суоҕун, манна «дьиҥнээх сыаннастар тустарынан үөрэтии» баар буоларын ыйбыта[21].

Антон Хабаров «Вокруг ТВ» «Айтаны» психологическай драма, социальнай устуоруйа уонна криминальнай боевик быысаһыыларыгар турар киинэ диэн сыаналаабыта. Кини Бурнашев моральнай өттүнэн уустук персонажтары кытта үлэлиир дьоҕурун, кылгас хронометраһын уонна ардах туһунан сюжет төрүттүүр ньыматын бэлиэтээбитэ, ол эрээри режиссер киинэлэрин үөрүүлээх финала сорох көрөөччүлэри хомоторун эмиэ ыйбыта[22].

«Айта» кириитикэтигэр «драматургия быһаарыыта чочуллубута» уонна кыра бүддьүөттээх да буоллар визиуальнай истиилэ бэлиэтэммитэ[23].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Чебоксардааҕы Аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлэ, «Бастыҥ уус-уран киинэ» номинация Гран-при — «Маҥнайгы таптал» (2015)[10]
  • III Саха Аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлэ, «аныгы эйгэҕэ бэйэни көрдөөһүн туһунан чиэһинэй кэпсээн» иһин бириис — «Атын олох» (2015)[7]
  • «Европаҕа түннүк» бэстибээл, уус-уран киинэ күрэһин Гран-при уонна Арассыыйа Продюсердарын гильдиятын бастыҥ продюсерскай үлэ иһин бирииһэ — «Хара хаар» (2020)[7]
  • Варшава аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлэ, NETPAC анал бэлиэтэ уонна дьүүллүүр сүбэ анал бирииһэ — «Ыт» (2021)[12]
  • Arctic Open бэстибээл, толору метражтаах уус-уран киинэ бастыҥ сценарийын иһин бириис — «Ыт» (2021)[12]
  • Чебоксардааҕы Аан дойдутааҕы киинэ бэстибээлэ Гран-при — «Ыт» (2022)[12]
  • «Зимний» ааптар киинэтин бэстибээлэ, бастыҥ режиссура иһин уонна бастыҥ эр киһи оруола иһин бириистэр — «Айта» (2022)[21]

Үлэлэрэ

Режиссёр быһыытынан

  • 2009 — «Хаhытыыр харчы»
  • 2012 — «Кута»
  • 2013 — «Бүтэhик күн»
  • 2014 — «Күрүөйэх»
  • 2015 — «Атын олох»
  • 2015 — «Маҥнайгы таптал»
  • 2016 — «Хара дьай»
  • 2018 — «Республика Z»
  • 2020 — «Хара хаар»
  • 2021 — «Сэттээх сир. Ыйаах»
  • 2021 — «Ыт»
  • 2022 — «Айта»
  • 2022 — «Биһиги кыһыммыт»
  • 2023 — «Эт»
  • 2026 — «Пентхаус»

Продюсер быһыытынан

  • 2026 — «Пентхаус»
  • 2024 — «Белый пароход»
  • 2023 — «Эт»
  • 2022 — «Сэттээх сир. Ыйаах»
  • 2022 — «Биһиги кыһыммыт»
  • 2022 — «Айта»
  • 2021 — «Хара хаар»
  • 2021 — «Ыт»
  • 2018 — «Республика Z»
  • 2017 — «Чувак»
  • 2016 — «Хара дьай»
  • 2015 — «Маҥнайгы таптал»
  • 2015 — «Атын олох»
  • 2014 — «Күрүөйэх»
  • 2013 — «Кута»
  • 2013 — «Бүтэhик күн»

Сценарист быһыытынан

  • 2013 — «Кута»
  • 2014 — «Күрүөйэх» (Беглый)
  • 2015 — «Атын олох» (Другая жизнь)
  • 2015 — «Маҥнайгы таптал» (Первая любовь)
  • 2021 — «Ыт»
  • 2021 — «Хара хаар» (Черный снег)
  • 2022 — «Айта»
  • 2022 — «Биһиги кыһыммыт» (Наша зима)
  • 2023 — «Эт»
  • 2026 — «Пентхаус»

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 Юлия Фролова. Как Степан Бурнашев снял самый кассовый якутский фильм (рус.). Российская газета (31 Ыам ыйын 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 Юлия Фролова. Финчер по-якутски. Как «Айта» продолжает лучшие традиции кинематографа земли Саха (рус.). ТАСС (3 Муус устар 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  3. ↑ Степан Бурнашёв — о «Пентхаусе», якутском и независимом кино (рус.). The Blueprint (27 Атырдьах ыйын 2026). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 «Я снимаю так, как живу — честно». Интервью с режиссером Степаном Бурнашевым (рус.). SRSLY (23 Ыам ыйын 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  5. ↑ 1 2 Степан Бурнашев о пути в режиссуру, триумфах и минутах отчаяния (рус.). Якутия. (28 Алтынньы 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  6. ↑ Якутский режиссер Степан Бурнашев: «По сути, мы становимся кусками мяса» (рус.). Московский комсомолец (22 Сэтинньи 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  7. ↑ 1 2 3 4 5 6 Степан Бурнашев: Я не выписываю героев из книг (рус.). YakutiaMedia (2012). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  8. ↑ admin. Фонд развития предпринимательства Республики Саха (Якутия). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  9. ↑ Алексей Коленский. Режиссер «Нашей зимы» Степан Бурнашев: «Я стремился, чтобы каждый увидел в моей истории себя» (рус.). Культура (24 Сэтинньи 2022). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  10. ↑ 1 2 3 4 Степан Бурнашев (рус.). Вокруг ТВ. Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  11. ↑ 1 2 Дмитрий Бортников. Интервью со Степаном Бурнашевым, режиссёром фильма «Проклятие. Мёртвая земля» (рус.). RussoRosso (9 Сэтинньи 2022). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  12. ↑ 1 2 3 4 Леван Киракосян. Степан Бурнашев: «Я езжу на фестивали не за призами» (рус.). Искусство кино (29 Кулун тутар 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  13. ↑ Александра Нехотина. Режиссер Степан Бурнашев — о фильме «Айта», международных кинофестивалях и кредите на съемки (рус.). Газета.Ru (30 Кулун тутар 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  14. ↑ «Айта» Степана Бурнашёва стала самым кассовым фильмом Якутии, Кино-Театр.Ру. Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  15. ↑ Мария Истомина. Роскомнадзор объяснил запрет на показ фильма «Айта» (рус.). Ведомости (19 Балаҕан ыйын 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  16. ↑ 1 2 Глава Якутии высказался в защиту фильмов режиссеров Бурнашева и Шадрина (рус.). ТАСС (26 Балаҕан ыйын 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  17. ↑ В парламенте Якутии призвали дать экспертную оценку решению о запрете фильма «Айта» (рус.). ТАСС (28 Балаҕан ыйын 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  18. ↑ Триллер «Пентхаус» якутского режиссера выходит в российский прокат 27 августа (рус.). ИА SakhaNews (26 Атырдьах ыйын 2026). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  19. ↑ В Анадыре открылся международный арктический кинофестиваль «Золотой ворон» (рус.). ТАСС (2018). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  20. ↑ Алексей Филиппов. Недалеко до беды: «Айта» — боевик, который делает больно (рус.). Искусство кино. Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  21. ↑ 1 2 Егор Москвитин. Рецензия на фильм «Айта» — якутский триллер о самосуде в полицейском участке (рус.). Film.ru (28 Кулун тутар 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  22. ↑ Антон Хабаров. Рецензия на фильм «Айта»: крутой боевик о травле, мести и справедливости (рус.). Вокруг ТВ (30 Кулун тутар 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.
  23. ↑ Презумпция невиновности: рецензия на фильм «Айта» (рус.). KudaGo (29 Ахсынньы 2023). Сигэнии күнэ: 30 Балаҕан ыйын 2026.

Сигэлэр

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар