Герасимов Кирилл Афанасьевич
Кирилл Афанасьевич Герасимов (1957 сыл сэтинньи 3 күнэ, Сунтаар, Саха АССР) — Арассыыайа хампаһыытара, педагог, дирижёр. Саха Өрөспүүбүлүкэтин хампаһыытардарын сойууһун Бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх үлэһитэ.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Өрөгөйүн ырыатын хампаһыытара.
Олоҕун олуктара
1957 сыллаахха сэтинньи 3 күнүгэр Сунтаар улууһун Сунтаар сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ.
1964 сыллаахха Сунтаар орто оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ. Муусукаҕа уһуйуллуутун 1967 сыллаахха Сунтаардааҕы оҕо муусука оскуолатыгар байаан кылааһыгар саҕалаабыта.
1971 сыллаахха Дьокуускайдааҕы муусука училищетыгар киирбитэ. 1972 сыллаахха, училище бастакы кууруһун кэнниттэн, салгыы үөрэнэр сыаллаах Уфатааҕы ускуустуба училищетыгар ыытыллыбыта, ол үөрэҕин 1976 сыллаахха бүтэрбитэ. Ол сыл салгыы Уфатааҕы судаарыстыбаннай ускуустуба институтугар норуот инструменнарын факультетыгар уһуйааччы Р. Г. Рахимов кылааһыгар киирбитэ. Институту 1981 сыллаахха бүтэрбитэ.
Институт кэнниттэн Дьокуускайдааҕы муусука училищетыгар төннүбүтэ, күһүн аармыйаҕа ыҥырыллыбыта. Забайкалье байыаннай уокуругун ырыа уонна үҥкүү ансаамбылыгар аркыастыр концертмейстеринэн сулууспалаабыта.
1983 сылтан 1987 сылга диэри Дьокуускайдааҕы муусука училищетыгар преподавателинэн үлэлээбитэ. 1987 сыллаахха М. И. Глинка аатынан Новосибирскайдааҕы судаарыстыбаннай консерваторияҕа бэрэпиэссэр Г. Н. Иванов хампасыысыйа кылааһыгар киирбитэ, ону таһынан Арассыыйа үтүөлээх артыыһа М. Г. Михлин кылааһыгар дирижёрга үөрэммитэ.
Консерваторияны 1991 сыллаахха бүтэрбитэ. 1991 сылтан — «Саха» НКИХ симфония аркыастырын дирижёра, 1994 сылтан — сүрүн дирижёра. 1998 сылтан Д. К. Сивцев — Суорун Омоллоон аатынан Саха судаарыстыбаннай опера уонна балет тыйаатырыгар дирижёрунан үлэлээбитэ.
2007 сылтан 2011 сылга диэри Саха Өрөспүүбүлүкэтин хампаһыытардарын сойууһун эппиэттээх сэкирэтээринэн үлэлээбитэ. 2016 сыл кулун тутар 26 күнүгэр СӨ хампаһыытардарын сойууһун Бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта. М. П. Мусоргскай аатынан Екатеринбургдааҕы консерватория филиалыгар, Арктикатааҕы судаарыстыбаннай култуура уонна ускуустуба институтугар үөрэтээччинэн үлэлээбитэ.
Билигин — М. Н. Жирков аатынан Дьокуускайдааҕы муусука кэллиэһигэр уонна В. А. Босиков аатынан СӨ Муусука үрдүкү оскуолатын преподавателэ[1][2].
Айар үлэтэ
Герасимов Саха сирин бастыҥ кэлэктииптэрин уонна биллэр солистарын репертуарыгар киирбит симфоническай, камернай-инструментальнай, камернай-вокальнай, вокальнай-хоровой уонна хореографическай айымньылары айбыта. Ол айымньылара Саха сирин муусукааннара аан дойдутааҕы уонна бүтүн Арассыыйатааҕы күрэхтэргэ кыттар бырагыраамаларыгар киирбиттэрэ. Кини Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай өрөгөйүн ырыатын, Уус-Маайа уонна Сунтаар улуустарын гимнэрин ааптара буолар.
Сүрүн айымньылара: струннай квартет, сахалыы тиэмэлэргэ 15 инвенция, «Ойуун» хореографическай поэма, симфоническай аркыастырга анаан сюита, «Скрипкаҕа уонна фортепианоҕа анаан пьесалар сахалыы альбомнара», симфоническай аркыастырга анаан Фантазия, скрипкаҕа уонна фортепианоҕа анаан пьесалар сыыкылларын, саха бэйиэттэрин хоһоонноругар ырыалар, «Күһүн», «Хотугу матыыптар» вокальнай сыыкыллар, «Тымныы Оҕонньор» оҕо операта, аркыастырдаах фортепианоҕа анаан Концертино, фортепианоҕа анаан икки сюита сыыкыла («Оҕо саастан биир күн», «Сахалыы сюита»).
Вокальнай уонна инструментальнай муусука айымньыларын хас да ааптарскай хомуурунньуга бэчээттэнэн тахсыбыта. Герасимов Саха сирин хампаһыытардарын, мелодистарын уонна бэйиэттэрин хомуурунньуктарын муусука өттүгэр эрэдээктэрэ буолар. Өрөспүүбүлүкэ бастыҥ солист-вокалистарын репертуарнай хомуурунньуктара, Саха норуодунай поэта И. Гоголев-Кындыл хоһоонноругар саха хампаһыытардарын камернай-вокальнай айымньыларын хомуурунньуга, Г. Григорян камернай-инструментальнай айымньылара, «Сибэккилэн, мин Дьокуускайым» хомуурунньук (хампаһыытар Н. Берестовы кытта кыттыһан) бэчээккэ тахсыбыттара. М. Жирков уонна Г. Литинскэй «Сир симэҕэ» балетын партитурата чөлүгэр түһэрбитэ[2].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин искусствотын үтүөлээх деятелэ
- Сунтаар улууһун Ытык олохтооҕо.