Габышев Павел Петрович
Габышев Павел Петрович (1901, Дьаархан[d], Саха АССР — 1970 сыл ыам ыйын 7 күнэ, Дьокуускай) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, байыаннай быраас, медицина сулууспатын гвардия подполковнига, Саха АССР кылаабынай хируура.
Олоҕун олуктара
1901 сыллаахха ахсынньы 23 күнүгэр[1] (атын дааннайдарынан - ахсынньы 25 күнүгэр[2]) Өлүөхүмэ уокуругун Кыыллаах нэһилиэгэр (атын дааннайдарынан — билигин Өлүөхүмэ улууһун Дьаархаан национальнай нэһилиэгэр киирсэр Уолбут сэлиэнньэтигэр) бааһынай дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт.
Уолбут алын приходской оскуолатыгар үөрэммит.
1924 сыллаахха Өлүөхүмэ сэттэ кылаастаах оскуолатын бүтэрбит.
1924-1928 сылларга Дьокуускайдааҕы медицинскэй техникумҥа үөрэммит.
Өлүөхүмэ улууһугар Бэс-Күөлгэ фельдшеринэн үлэлээбит.
1937 сыллаахха Иркутскайдааҕы медицинскэй институту (билигин Иркутскайдааҕы государственнай медицинскэй университет) туйгуннук бүтэрэн госпитальнай хирургия аспирантуратыгар хаалбыт да, Аҕа дойду Улуу сэриитэ саҕаламмыт[1].
1941 сыллаахха от ыйыгар Өлүөхүмэ улууһун военкоматынан Кыһыл Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. 1941 сыл сэтинньи ыйыттан Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыттыбыт (Волховскай фронт). 1941-1945 сылларга - 54-с медсанбат ведущай хируура.
1946-1949 сылларга – Архангельскайдааҕы уокурук № 191 байыаннай госпиталын хирургия салаатын салайааччыта. Ленинграды босхолооһун кыттыылааҕа, сэрии кэмигэр Норвегияҕа, Польшаҕа, Германияҕа сулууспалаабыт.
1949 сыллаахха олунньу 1 күнүгэр Саха АССР бырабыыталыстыбатын көрдөһүүтүнэн, "мэдиссиинэ сулууспатын майора" сололоох Сэбиэскэй аармыйаттан демобилизацияламмыт (ол сыл кулун тутарыгар мэдиссиинэ сулууспатын подполковнига диэн байыаннай соло иҥэриллибит) уонна Саха АССР доруобуйа харыстабылын Министиэристибэтин кылаабынай хируурунан анаммыт. Бу дуоһунаһыгар 1953 сыллаахха диэри үлэлээбит.
1953-1960 сылларга Саха АССР доруобуйа харыстабылын миниистирин солбуйааччытынан үлэлээбит.
1960-1968 сылларга - Саха АССР доруобуйа харыстабылын Министиэристибэтин кылаабынай хируурун дуоһунаһыгар төннөн үлэлээбит.
Ону тэҥэ ол кэмҥэ кини хируурдаабыт, фельдшерскэй-акушерскай оскуолаҕа учууталлыыр, лекциялары ааҕар эбит[1].
Олохтон 1970 сыллаахха ыам ыйын 7 күнүгэр туораабыт[3].
Наҕараадалара
- Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана (24.11.1944);
- Аҕа дойду сэриитин II ст. уордьана (1944);
- Икки Кыһыл Сулус уордьана (30.07.1942);
- «Ленинград көмүскэлин иһин» мэтээл (1942);
- «Заполярье көмүскэлин иһин» мэтээл[1];
- РСФСР үтүөлээх бырааһа (1952);
- Саха АССР үтүөлээх бырааһа;
- Икки «Килбиэннээх үлэ иһин» мэтээл[3].
Аатын үйэтитии
- Дьокуускай куоракка Павел Габышев аатынан уулусса баар;
- 2004 сыллаахха СӨ Президенэ В.А. Штыров Ыйааҕынан П. П. Габышев аата кини үөрэммит Өлүөхүмэ улууһун Уолбут орто оскуолатыгар иҥэриллибит[4].
Быһаарыылар
Литература
Бегиев В. Г. Ангелы, спасавшие жизни : [о медицинских работниках Якутии в ВОВ и биография подполковника медицинской службы П. П. Габышеве]. — Наш университет, 2012. — С. 23.