Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Бырдыннырова Мария Никитична

Мари́я Ники́тична Бырдынны́рова (1943 сыл ахсынньы 18 күнэ, Тыараһа нэһилиэгэ, Саха АССР) — саха дуобатчыта уонна саахыматчыта. Арассыыйа (2006) уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин дуобакка үтүөлээх тренерэ (2000). Аан дойду 6 төгүллээх чөмпүйүөнүн, норуоттар икки ардыларынааҕы гроссмейстеры Гаврил Колесовы, 10 успуорт маастарын, 92 успуорт маастарыгар кандидаты, аан дойду 49 чөмпүйүөнүн уонна призерун, аан дойду уонна Европа 23 чөмпүйүөнүн, Арассыыйа 162 чөмпүйүөнүн уонна призерун иитэн таһаарбыта[1].

Олоҕун олуктара

1943 сыллаахха ахсынньы 18 күнүгэр Таатта улууһун Тыараһа нэһилиэгэр төрөөбүтэ.

Бүлүүтээҕи педагогическай училищены, онтон Саха судаарыстыбаннай университет устуоруйа уонна филология институтун (билигин М. К. Аммосов аатынан ХИФУ). Абый улууһун Уолбут алын сүһүөх оскуолатыгар, онтон Алексеевскай оройуон Харбалпах орто оскуолатыгар (билигин Таатта улууһа) алын кылаас учууталынан, Алексеевскай оройуон Чөркөөх уонна Ытык Күөл орто оскуолаларыгар устуоруйа уонна обществоведение учууталынан үлэлээбитэ.

Спортивнай ситиһиилэрэ

ССРС успуордун маастара[2], атын дааннайдарынан — дуобакка КМС.

Норуоттар ардыларынааҕы дуобакка өрөспүүбүлүкэ бастакы чөмпүйүөнэ (1980), нуучча дуобатыгар өрөспүүбүлүкэ чөмпүйүөнэ (1988)[3].

«Спартак», «Урожай» ДСО-лар, өрөспүүбүлүкэ, Сибиир уонна Уһук Илин хас да төгүллээх чөмпүйүөнэ, 1962 сыллаахха үөрэнээччилэр ортолоругар саахымакка Саха сирин чөмпүйүөнэ. Саахымакка бастакы тренерэ — Слепцов Наум Трифонович, сэрии бэтэрээнэ, Дьокуускайдааҕы педагогическай институт выпускнига[4]

Тренер быһыытынан үлэтэ

1965 сылтан үөрэнээччилэр ортолоругар нуучча уонна норуоттар икки ардыларынааҕы дуобакка тренер быһыытынан үлэтин саҕалаабыта.

1992 сылтан 2004 сылга диэри — Чурапчытааҕы өрөспүүбүлүкэтээҕи спортивнай интернат-оскуолаҕа дуобат тренерэ. 2004 сылтан — Дьокуускай куорат 5 №-дээх ДЮСШ старшай тренерэ.

Тренер быһыытынан бастакы Аан дойдутааҕы интеллектуальнай оонньууларга кыттыбыта[5].

История уонна обществознание учуутала.

Дьиэ кэргэнэ

Кэргэнэ — Кычкин Николай Николаевич, уола — Кычкин Николай Николаевич (ааттара-суоллара толору сөп түбэһэр)[6].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Арассыыйа үтүөлээх тренерэ.
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх тренерэ.
  • Таатта улууһун ытык олохтооҕо (2004)[7].
  • «Владимир Ильич Ленин төрөөбүтэ 100 сылын бэлиэтээн», «Саха Өрөспүүбүлүкэтин Госкомспорта 80 сыла» мэтээллэр.
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй культуратын туйгуна.
  • 2013 сыллаахха физическэй культура уонна успуорт эйгэтигэр Д. П. Коркин аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Государственнай бириэмийэтэ[8].

Быһаарыылар

  1. ↑ ГОУ «ЧРССОШИ им. Д. П. Коркина». Сигэнии күнэ: 30 Бэс ыйын 2013. Архивировано 19 Кулун тутар 2014 года.
  2. ↑ Улуус бочуоттаах олохтоохторо Архивная копия от 19 Кулун тутар 2014 на Wayback Machine
  3. ↑ Бырдыннырова Мария Никитична – тренер по шашкам. Сигэнии күнэ: 24 Балаҕан ыйын 2024. Архивировано 24 Балаҕан ыйын 2024 года.
  4. ↑ Саха Өрөспүүбүлүкэтин дуобат федерацията Архивная копия от 19 Кулун тутар 2014 на Wayback Machine
  5. ↑ «Шашки наголо!» Сигэнии күнэ: 30 Бэс ыйын 2013. Архивировано 4 Кулун тутар 2016 года.
  6. ↑ Памяти знатных людей из рода Кычкиных. Сигэнии күнэ: 26 Балаҕан ыйын 2017. Архивировано 27 Балаҕан ыйын 2017 года.
  7. ↑ Таатта улууһун ытык олохтоохторун испииһэгэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин официальнай информационнай портала. Сигэнии күнэ: 20 Кулун тутар 2014. Архивировано 20 Кулун тутар 2014 года.
  8. ↑ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Президенэ 16.12.2013 № 2361 ыйааҕа. «Якутия» хаһыат (19 Ахсынньы 2013). Сигэнии күнэ: 19 Кулун тутар 2014. Архивировано 19 Кулун тутар 2014 года.

Категориялар