Бородин Павел Павлович
Бородин Павел Павлович (1946 сыл алтынньы 25 күнэ, Шахунья[d], Нижнэй Новгород уобалаһа) — сэбиэскэй уонна Арассыыйа судаарыстыбаннай диэйэтэлэ. Бэлиитикэ билимин дуоктара[1].
РСФСР норуодунай дьокутаата (1990 сылтан). ССКП чилиэнэ (1991 сыл атырдьах ыйыгар диэри). Дьокуускай куорат дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ, Дьокуускай куорат бастакы мэра (1990—1993). ОРТ Дириэктэрдэрин сэбиэтин чилиэнэ (1996—1998).
Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Дьыалаларын бастакы Салайааччыта (1993 сыл сэтинньи 15 күнүттэн 2000 сыл тохсунньу 10 күнүгэр диэри). Арассыыйа — Беларусь Союзнай судаарыстыбатын бастакы судаарыстыбаннай сэкирэтээрэ (2000 сыл тохсунньу 26 күнүттэн 2011 сыл сэтинньи 25 күнүгэр диэри[2]).
«Деловой союз Евразии» Евразиятааҕы экэнэмиичэскэй эйгэ урбаанньыттарын сойууһун бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ (2014 сылтан)[3][4].
Олоҕун олуктара
Павел Бородин 1946 сыл алтынньы 25 күнүгэр Горьковскай уобалас Шахунья куоратыгар тутуу инженерин дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ[5].
1972 сыллаахха Ульяновскайга тыа хаһаайыстыба институтун бүтэрбитэ.
1964—1965 сс. Москватааҕы маһы таҥастыыр станоктар уонна автоматическай линиялар собуоттарыгар токарь үөрэнээччитинэн үлэлээбитэ.
1966 сыллаахха Бүтүн Сойуустааҕы «ВИМ» тыа хаһаайыстыбатын механизациялааһын институтун (Москва) ыстаарсай механига.
1972—1973 сс. Ульяновскайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын институтун бухгалтерскай учуот уонна экономическай статистика кафедратын ассистенынан үлэлээбитэ[5].
1973 сыллаахха Саха Сиригэр кэлэр. 1973—1985 сыллардаахха Үөһээ Индигир геология экспедициятыгар экономист, тутуу салаатын салайааччыта. «Якутскгеология» ПГО солбуйааччы генеральнай дириэктэрэ.
1985—1987 сыллардаахха Бүлүү улууһугар партийнай-сэбиэскэй үлэҕэ. 1988—1992 сыллардаахха Бүлүү оройуонун райсоветын бэрэссэдээтэлэ.
1990 сыллаахха РСФСР норуодунай дьокутаатынан талыллыбыта. 1991 сыл ыам ыйыгар буолбут РСФСР норуодунай дьокутааттарын сийиэһигэр «Отчизна» дьокутааттар бөлөхтөрүн испииһэгиэр киирбитэ. 1993 сыл олунньутугар «Согласие ради прогресса» фракцияҕа киирбитэ. Дьахтар боппуруостарыгар, дьиэ кэргэни, ийэ буолууну уонна оҕо сааһы харыстааһын кэмитиэтин чилиэнэ этэ.
1992—1993 сыллардаахха Дьокуускай куорат мэра.
1993 сыл олунньутуттан Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Дьаһалтатын Социальнай-производственнай сүрүн управлениетын начаалынньыгын бастакы солбуйааччыта.
1993 сыл балаҕан ыйын 15 күнүттэн Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Дьаһалтатын Социальнай-производственнай сүрүн управлениетын начаалынньыга[6]. Ити иннинэ биир ый устата управление начаалынньыгын эбээһинэһин быстах кэмҥэ толорбута[7].
1993 сыл сэтинньитигэр Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Дьыалаларын Салайааччытынан анаммыта[8].
1995 сыл ахсынньытыгар Арассыыйа Федерациятын Судаарыстыбаннай Дууматыгар быыбарга «Иван Рыбкин блогун» уопсай федеральнай испииһэгэр киирбитэ, ол эрээри бу блок биэс бырыһыаннаах барьеры туораабатаҕа.
Бэрэсидьиэн 1996 сыл от ыйын 12 күнүнээҕи дьаһалынан, Павел Бородин Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин быыбарын тэрийиигэ уонна ыытыыга көхтөөхтүк кыттыбытын иһин махтал ылыан ылбыта.
Кириэмил Улахан дыбарыаһын, Сенатын, Федерация Сэбиэтин, Судаарыстыбаннай Дуума дьиэлэрин-уоттарын, тутууларын, инженернэй уонна сибээс тиһиктэрин үлэҕэ ылар судаарыстыбаннай хамыыһыйаны, ону таһынан Москуба куорат дьаһалтатын дьиэлэрин туһаныыга судаарыстыбаннай хамыыһыйаны салайбыта.
1996—1998 сыллардаахха ОРТ Дириэктэрдэрин сэбиэтин чилиэнэ этэ.
1996 сыл бэс ыйын 4 күнүгэр «Отчий дом» диэн судаарыстыбаннайа суох аһымал пуондатын бэлиэтэппитэ[9].
1997 сыл балаҕан ыйын 19 күнүгэр Арассыыйа Федерациятын Куттал суох буолуутун сэбиэтин Экономическай куттал суох буолууга биэдэмэстибэлэр икки ардыларынааҕы хамыыһыйатын састаабыгар киирбитэ.
1998 сыл бэс ыйын 27 күнүгэр «Арассыыйа алмаастара — Саха» (АЛРОСА) САУо Кэтэбил сэбиэтин састаабыгар киллэриллибитэ.
Бэрэсидьиэн 1998 сыл ахсынньы 24 күнүнээҕи ыйааҕынан Арассыыйа Федерациятын Куттал суох буолуутун сэбиэтин Экономическай куттал суох буолууга биэдэмэстибэлэр икки ардыларынааҕы хамыыһыйатын састаабыгар киллэриллибитэ.
1999 сыллаахха Москва мэрин дуоһунаһыгар хандьыдаатынан турбута уонна ахсынньы 19 күнүгэр быыбарга 6,12 % куолаһы ылбыта[10].
2000 сыл тохсунньу 10 күнүгэр «атын үлэҕэ көһүүтүнэн сибээстээн» Бэрэсидьиэн дьыалаларын салайааччытын дуоһунаһыттан босхоломмута[11].
2000 сыл тохсунньу 26 күнүттэн 2011 сылга диэри Арассыыйа — Беларусь Союзнай судаарыстыбатын (АБСС) судаарыстыбаннай сэкирэтээрэ этэ.
2001 сыл тохсунньутугар Швейцария уурааҕынан Нью-Йорка тутуллубута, кинини преступнай харчыны кистээһиҥҥэ уорбалаабыттара[12]. Бруклин хаайыытыгар угуллубута, муус устарга Швейцарияҕа экстрадицияланарыгар сөбүлэспитэ. Онно 5 мөлүйүөн швейцарскай франк залог төлөөн босхоломмута уонна Арассыыйаҕа төннүбүтэ. 2001 сыл кулун тутарыгар Швейцария суутугар ыҥырыллан, 4 чаас устата сабыылаах эйгэҕэ көрдөрүү биэрбитэ[13]. 2002 сыл кулун тутарыгар Швейцария суута кинини буруйдааҕынан биллэрбитэ уонна 300 000 швейцарскай франк штрафка уурбута[14].
2003 сыллаахха РНА социальнай-политическай чинчийии Институтугар «Приоритетные направления укрепления российской государственности на пути к консолидации общества» тиэмэҕэ политическай билим хандьыдаат аатыгар диссертациятын көмүскээбит[5].
2004 сылтан Судаарыстыбалар икки ардыларынааҕы дьоруой-куораттар сойуустарын боппуруостарын попечительскай сэбиэт бэрэссэдээтэлэ[15].
2006 сыл муус устар ыйыттан 2011 сылга диэри бэйэтин көҕүлээһининэн тахсыбыт «Союзное государство» диэн уопсастыбаннай-бэлитиичэскэй сурунаал эрэдээксийэ сэбиэтигэр киирбитэ.
2007 сыллаахха Бородин монографията бэчээттэнэн тахсыбыта: Бородин П. П. Социально-политическая безопасность и стабильность российского общества: Монография / Вступ. ст. Г. В. Осипова. — Москва: ИСПИ РАН, 2007. — 400 с.
2008 сыллаахха РНА социальнай-политическай чинчийии Институтугар «Социально-политическая стабильность — основное условие развития России» диэн тиэмэҕэ билим дуоктарын диссертациятын көмүскээбит[5].
2009 сыллаахха Павел Бородин 5-10 сылынан Союзнай судаарыстыба састаабыгар бүтүн Европа[16], онтон Америка кытта киириэхтэрэ диэн хас да төгүл биллэрбитэ[17].
2014 сылтан «Деловой союз Евразии» Евразиятааҕы экэниэмикэ эйгэтин урбаанньыттарын сойууһун бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ[3][4].
Генеральнай борокуруор буола сылдьыбыт Юрий Скуратов «Кремлёвские подряды» диэн кинигэтигэр суруйарынан[18], Кириэмили «Mabetex» фирма нөҥүө чөлүгэр түһэриигэ сыһыаннаах хас да холуобунай дьыалаҕа эриллибитэ.
Дьиэ кэргэнэ
- Кэргэнэ — Валентина Александровна Бородина;
- Кыыһа — Екатерина Павловна Бородина;
- Кэргэнин кытта түөрт тулаайах оҕону иитэ ылан, улаатыннарбыт[5].
Наҕараадалара уонна ааттара
- Бүлүү улууһун Ытык олохтооҕо[19].
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» II истиэпэннээх уордьан (1996 сыл алтынньы 3 күнэ) — судаарыстыба иннигэр уһулуччулаах өҥөлөрүн уонна элбэх сыллаах үтүө суобастаах үлэтин иһин.
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» III истиэпэннээх уордьан (2022 сыл).
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» IV истиэпэннээх уордьан (2016 сыл алтынньы 26 күнэ) — үлэҕэ ситиһиилэрин, көхтөөх уопсастыбаннай үлэтин уонна элбэх сыллаах үтүө суобастаах үлэтин иһин.
- Бочуот уордьана (2011 сыл сэтинньи 21 күнэ) — Союзнай судаарыстыба тэриллиитигэр уонна сайдыытыгар, Арассыыйа — Беларусь бииргэ үлэлээһинин кэҥэтиигэ улахан кылаатын иһин.
- Арассыыйа Федерациятын Судаарыстыбаннай бириэмийэтэ (1997 сыл).
- Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Махтала (1995 сыл атырдьах ыйын 14 күнэ) — 1941—1945 сыллардааҕы Улуу Аҕа дойду сэриитигэр Кыайыы 50 сылын бэлэмнээһиҥҥэ уонна ыытыыга көхтөөх кыттыытын иһин.
- Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Махтала (1996 сыл от ыйын 12 күнэ) — 1996 сыллаахха Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин быыбарын тэрийиигэ уонна ыытыыга көхтөөх кыттыытын иһин.
- Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Махтала (2006 сыл алтынньы 25 күнэ) — Союзнай судаарыстыба тэриллиитигэр уонна сайдыытыгар, Арассыыйа — Беларусь бииргэ үлэлээһинин кэҥэтиигэ улахан кылаатын иһин.
- Арассыыйа Федерациятын Бырабыыталыстыбатын Бочуоттаах грамотата (2006 сыл алтынньы 23 күнэ) — судаарыстыба иннигэр үтүөлэрин уонна Арассыыйа — Беларусь сыһыаннарын сайыннарыыга уонна чэпчэтиигэ тус кылаатын иһин.