Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Алексеев Иван Николаевич

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Алексеев.

Алексеев Иван Николаевич (1920 сыл атырдьах ыйын 20 күнэ, Бастакы Дьөппөн нэһилиэгэ, Саха уобалаһа — 1999 сыл сэтинньи 4 күнэ, Дьокуускай) — экэнэмиис, бэлиитикэ диэйэтэлэ, Саха АССР үбүн миниистирэ (1974-88), Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин алта ыҥырыытын дьокутаата, РСФСР үтүөлээх экэнэмииһэ, Дьокуускай уонна Гринвель (Миссисипи штаат, АХШ) куораттар ытык олохтооҕо.

Олоҕун олуктара

Иван Алексеев 1920 сыллаахха атырдьах ыйын 20 күнүгэр Арҕаа Хаҥалас улууһун Бастакы Дьөппөн нэһилиэгэр төрөөбүт. Аҕата эрдэ өлөн, ийэтэ соҕотоҕун 9 оҕону туруорбут.

1938 с. Дьокуускайдааҕы финансовай-кредитнай техникумҥа киирбит.

1941 сыллаахха Нам райисполкомун райфинотделыгар нолуок иниспиэктэринэн үлэтин саҕалаабыт.

1942 с. атырдьах ыйыгар аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Харьков анныгар төгүрүктээһиҥҥэ түбэһэ сылдьыбыт, Донбаһы, Орелу, Белгороды босхолооһуҥҥа кыттыбыт, Карелия моойугар кыргыспыт, Выборг куораты ылсыбыт, сэрии бүтэригэр Прибалтикаҕа, Илиҥҥи Пруссияҕа, хотугу Польшаҕа сэриилэспит. Сэриини Кенигсберга бүтэрбит. Хаста да ыараханнык бааһыра сылдьыбыт.

Сэрии кэнниттэн РСФСР финансаҕа наркомфин ревизорунан, онтон Үөһээ Дьааҥытааҕы райфинотдел сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ. 1954 сыллаахха Ленинградтааҕы Үрдүкү финансовай оскуолаты бүтэрбитэ уонна ЯАССР Миниистирдэрин Сэбиэтин консультанынан, онтон финансаҕа бөлөҕүн салайааччытынан анаммыта.

1958 сыллаахха Иван Николаевич Алексеев Кэбээйи райсовет исполкомун бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта[1]. Кини Саха АССР продовольственнай табаардарын миниистиринэн, Статуправление начаалынньыгынан үлэлээбитэ. 1967 сылтан 1971 сылга диэри Дьокуускай куорат сэбиэтин исполкомун бэрэссэдээтэлин дуоһунаһыгар үлэлээбитэ[2]. Онтон Саха АССР Үп министиэристибэтигэр миниистир солбуйааччытынан көспүтэ. 1974 сыллаахха Саха АССР Үп миниистиринэн анаммыта уонна бу пуоска 1988 сылга диэри үлэлээбитэ[3].

1995 сыл атырдьах ыйын 2 күнүгэр Иван Николаевич Алексеевка Дьокуускай куорат бочуоттаах олохтооҕо статус иҥэриллибитэ[4].

Иван Алексеев 1999 сыллаахха сэтинньи 4 күнүгэр өлбүтэ.

Наҕараадалара

  • РСФСР үтүөлээх экэнэмииһэ;
  • Саха АССР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ;
  • Дьокуускай куорат уонна Гринвель куорат (Миссисипи штата, АХШ) ытык олохтооҕо;
  • Кыһыл Сулус уордьан;
  • Аҕа дойду сэриитин II истиэпэннээх уордьана;
  • Эйэ Союзтааҕы Пуондун кыһыл көмүс мэтээлэ уонна бочуоттаах бэлиэтэ;
  • «Бочуот Знага» уордьана.

Аатын үйэтитии

  • 2000 сыллаахха «Юбилейнай» турубкаҕа көстүбүт 60,26 караат ыйааһыннаах алмааска «Иван Алексеев» диэн аат иҥэриллибитэ;
  • Дьокуускай куоракка Иван Алексеев олорбут дьиэтигэр мемориальнай дуоска туруоруллубута.

Литэрэтиирэ

  • Почетные граждане города Якутска. 1889—2011: биобиблиогр. справ. / Окр. администрация гор. округа «город Якутск»; Отд. нац. и краевед. лит. Централ. гор. б-ки им. В. Г. Белинского; сост.: И. В. Уваровская. — 2-е изд., перераб. и доп. — Якутск: Смик-Мастер. Полиграфия, 2012. — 205 с.

Быһаарыылар

  1. ↑ Алексеев Иван Николаевич (рус.). Инфопортал. Сигэнии күнэ: 21 Атырдьах ыйын 2019. Архивировано 21 Атырдьах ыйын 2019 года.
  2. ↑ Ко Дню города: Руководители Якутска. dnevniki.ykt.ru. Сигэнии күнэ: 21 Атырдьах ыйын 2019.
  3. ↑ Официальный информационный портал Республик Саха (Якутия) (рус.). minfin.sakha.gov.ru. Сигэнии күнэ: 21 Атырдьах ыйын 2019. Архивировано 19 Атырдьах ыйын 2019 года.
  4. ↑ В Москве ограблена квартира почетного гражданина Якутска Бориса Бошкова. xn--80aa3bndv5cq.xn--p1ai. Сигэнии күнэ: 21 Атырдьах ыйын 2019. Архивировано 21 Атырдьах ыйын 2019 года.

Категориялар