Яковлев Семен Семенович
Семён Семёнович Яковлев (1910 сыл от ыйын 26 күнэ, Сиэйэ, Саха уобалаһа — 1980) — сэбиэскэй кэм доруобуйа харыстабылын үлэһитэ, Саха АССР үтүөлээх бырааһа.
Олоҕун олуктара
1910 сыл от ыйын 26 күнүгэр Сунтаар улууһун Сиэйэ сэлиэнньэтин Муоһааны диэн сиригэр төрөөбүтэ.
Дьокуускайдааҕы биэлсэр-акушер оскуолатын 1932 сыллаахха бүтэрбитэ.
1933—1935 сс. Орто Халымаҕа биэлсэринэн үлэлээбитэ. 1935—1951 сс. Элгээйитээҕи биэлсэр-акушер пуунун уонна учаастактааҕы балыыһаны салайбыта.
1951—1957 сс. Элгээйитээҕи сэллиги эмтиир санаторий сэбиэдиссэйинэн, 1957—1959 сс. Элгээйи балыыһатын сэбиэдиссэйинэн анаммыта. 1959—1980 сс. Элгээйитээҕи сэллиги эмтиир санаторий ординатора этэ[1].
Эмтиир ньымата
Саха сиригэр аан бастаан иннэнэн эмтээһини (чжэнь-цзю) киллэрбитэ. Сэллиги утары охсуһарга аналлаах саҥа тэриллэри туһаммыта, аптекалары аспыта. «Гектар» сопхуос доруобуйатын харыстабылын систиэмэтин сайыннарыыга кылааттаах. Кини салалтатынан учаастактааҕы балыыһа материальнай-техническэй баазата хаҥаабыта: саҥа эмтиир куорпустар тутуллубуттара, оборудованиелар саҥардыллыбыттара.
Новатор-эмчит быһыытынан, кытай норуотун былыргы ньыматын — иннэнэн эмтээһини — наука өттүнэн дакаастаан, киэҥник тарҕаппыта.
Чжень-цзю терапияны пропагандалаан, 1954 сыллаахха Чжу Лянь «Руководство по современной Чжень-цзютерапии» диэн кинигэтин нууччалыыттан сахалыы тылбаастаабыта[2].
Дьиэ кэргэнэ
- Кэргэнэ — Александра Спиридоновна Рупова (1917—1979), учуутал. Кинилэр биир кыыс, түөрт уол оҕоломмуттара:
- Кларус Семёнович Яковлев — ювелир-маастар;
- Клара Семёновна Саввина — терапевт уонна иглорефлексотерапевт быраас;
- Станислав Семёнович Яковлев — бэтэринээр быраас;
- Валерий Семёнович Яковлев — Элгээйигэ лесник;
- Антон Фёдорович Яковлев — Бүлүү куоратыгар киномеханик.
Аатын үйэтитии
- Элгээйигэ кини аатынан уулусса уонна мемориальнай дуоска баар;
- Элгээйи учаастактааҕы балыыһа кини аатын сүгэр[3].
Наҕараадалара
- Икки «Бочуот Знага» орден кавалера.
- «1941-45 сс. Аҕа дойду сэриитигэр үлэҕэ килбиэнин иһин».
- «1941-45 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы 40 сыла».
- «В. И. Ленин төрөөбүтэ 100 сылын туолуутугар. Үлэҕэ килбиэнин иһин».
- «Үлэ бэтэрээнэ» мэтээллэрдээх.
- СССР доруобуйаҕа харыстабылын туйгуна, коммунистическай үлэ ударнига.
- Саха АССР Верховнай Советын Президиумун Бочуотунай грамотатынан түөрт төгүл наҕараадаламмыта.
- Сунтаар улууһун Ытык олохтооҕо.
- Сойуустааҕы суолталаах персональнай пенсионер.
Быһаарыылар
Литература
- А. В. Дохунаева. «Удьуор эмчиттэр» кинигэ. Дьокуускай, 2015 с.
- Н. Е. Винокуров. «Чолбон» сурунаал № 3, кулун тутар 2006 с.
- «Саха Сирэ» хаһыат, балаҕан ыйын 22 күнэ, 2006 с.