Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Яковлев Будимир Григорьевич

Будимир Григорьевич Яковлев (1957 сыл олунньу 19 күнэ, Ньурба улууһа, Саха АССР) — ССРС уонна Арассыыйа спортсмена уонна тренерэ; ССРС спордун маастара, РСФСР үтүөлээх тренерэ, Саха Өрөспүүбүүкэтин үтүөлээх тренерэ, Ньурба улууһун бочуоттаах олохтооҕо[1].

Д. П. Коркин аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата[2], Аан дойду тустууга федерациятын (UWW) президенин Ненад Лалович бэлиэтин хаһаайына, Белоруссия икки төгүллээх чөмпүйүөнэ, «Буревестник» уопсастыба киин сэбиэтин чөмпүйүөнэ уонна үрүҥ көмүс призёра. ССРС эдэрдэргэ 6-с миэстэ (Фрунзе куорат, 1975 с.), ВЦСПС үрүҥ көмүс призёра. Бүтүн Сойуустааҕы турнирдар, Саха АССР, Гомель, Гродно турнирдарын чөмпүйүөнэ уонна призёра. 1976 с. Одессаҕа буолбут ССРС чемпионатын кыттыылааҕа, Норуоттар ардаларынааҕы табаарыстыы матчтар Белоруссия-Польша, Белоруссия-Чехословакия киирсиилэрин кыайыылааҕа[3].

Олоҕун олуктара

Будимир Яковлев олунньу 19 күнүгэр 1957 сыллаахха Саха АССР Ньурба оройуонугар төрөөбүтэ.

Тустуунан дьарыктаммыта, СӨ үтүөлээх тренерэ Д. П. Коркин салалтатынан эрчиллибитэ. Кини сүбэтинэн Минскэйдээҕи физическэй култуура институтугар үөрэнэ киирбитэ. Үөрэнэ сылдьан тустуунан дьарыгын салҕаабыта, Белоруссия ССР-тын чемпиона буолар уонна ССРС норуоттарын Спартакиадатыгар өрөспүүбүлүкэ чиэһин көмүскээбитэ[1].

Будимир Яковлев үрдүк үөрэҕи бүтэрэн баран Саха сиригэр төннөн үрдүкү спортивнай маастарыстыба оскуолатыгар тренеринэн үлэлээн саҕалаабыта. Кини иитиллээччилэрин истэригэр: Арассыыйа чөмпүйүөнэ, аан дойду чемпионатын призера — Петр Юмшанов[4]; Казахстан, Азия чөмпүйүөнэ уонна аан дойду чемпионатын призера — Леонид Спиридонов[5][6]; Кыргызстан чемпиона уонна Азия чемпионатын призера - Иннокентий Иннокентьев[7], Авелов Александр - арассыыйа көҥүл тустууга, Арассыыйа чөмпүйэнээтин призера, Арассыыйа спордун маастара[8].

Саха Өрөспүүбүлүкэтин сүүмэрдэммит хамаандаларын спортивнай бэлэмнээһин өрөспүүбүлүкэтээҕи киинин Саха Өрөспүүбүлүкэтин көҥүл тустууга спортивнай хамаандатын старшай тренерэ. 2007 сыллаахха физическэй култуура уонна успуорт сайдыытыгар кылаатын уонна өр сыллаах үтүө суобастаах үлэтин иһин Саха Сирин Президенин Грамотатынан наҕараадаламмыта[9]. 2021 сыллаахха физкультураны уонна успуорду пропагандалааһыҥҥа уонна сайыннарыыга, үрдүк кылаастаах спортсменнары бэлэмнээһиҥҥэ уһулуччу кылаатын иһин, чөл олоҕу үөскэтиигэ судаарыстыба бэлиитикэтин олоххо киллэриигэ көхтөөх уопсастыбаннай үлэтин иһин Д. П. Коркин аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэнэн наҕараадаламмыта[10].

Кинигэлэр

2024 сыллаахха Будимир Яковлев «Тустуу аргыстаах олох» кинигэтэ тахсыбыта[11][12].

Наҕараадалара

  • РСФСР үтүөлээх тренерэ;
  • Саха Сирин Президенин физическэй культура уонна спорт сайдыытыгар кылаатын уонна өр сыллаах үтүө суобастаах үлэтин иһин грамотата (2007);
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх тренерэ;
  • Арассыыйа үтүөлээх тренерэ[13];
  • Ньурба улууһун Бочуоттаах олохтооҕо;
  • Д. П. Коркин аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ (2021).

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 Яковлев Будимир Григорьевич. web.archive.org. Сигэнии күнэ: 3 Муус устар 2026.
  2. ↑ Тириэньэр Будимир Яковлев Дмитрий Коркин аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата буолла, Эдэрсаас (27 Ахсынньы 2021). Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  3. ↑ "Ахтыылар". Яковлев Будимир Григорьевич туһунан - ahtyylar.ru, ahtyylar.ru (23 Олунньу 2025). Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  4. ↑ Юмшанов Петр Петрович. web.archive.org. Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  5. ↑ Спиридонов Леонид Николаевич. web.archive.org. Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  6. ↑ Леонид Спиридонов рассказал, почему он выступает за Казахстан. Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  7. ↑ Иннокентьев Иннокентий Степанович. web.archive.org. Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  8. ↑ https://огнинюрбы.рф/chestvovanie-mastera-sporta-bronzovogo-prizyora-chempionata-rossii-aleksandra-avelova/
  9. ↑ Указ президента Республики Саха (Якутия). web.archive.org. Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  10. ↑ Super User. Будимир Яковлев стал обладателем Госпремии имени Д.П.Коркина (рус.). csp-sakha.ru. Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  11. ↑ Дьулустаан Сергеев. В Якутске издана книга про заслуженного тренера России по вольной борьбе Будимира Яковлева. ysia.ru. ЯСИА. Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  12. ↑ «Эр бэрдэ»: Ньурба улууһун бочуоттаах олохтооҕо Будимир Яковлев (19.11.24) (рус.). nvk-online.ru. Сигэнии күнэ: 13 Кулун тутар 2026.
  13. ↑ Петров Н. Н. Время Коркина: к 80-летию заслуженного тренера СССР Дмитрия Петровича Коркина. — Якутск: Сайдам, 2008. — С. 156—157. — 176 с.

Сигэлэр

Категориялар