Эдьиий Дора

1959 сыл ахсынньы 3 күнүгэр Дьокуускай куоракка төрөөбүтэ.

Дьиэ кэргэнин кытары Кэбээйи оройуон ойуурун-тыатын батан үлэлиир, ньиэби көрдүүр полевой партияны кытта сиртэн сиргэ көһөн сылдьаллара. Аҕалара Иннокентий Иннокентьевич экспедицияҕа моторииhынан үлэлиирэ, массыына-трактор мотуорун өрөмүөннүүрэ, киэhээ киинэ көрдөрөрө. Ыал үс оҕолоро улаатан, оскуолаҕа киирэр саастара чугаhаабыта. Онон Дьяконовтар сахалыы тыллаах оскуолалаах тыа дьоно олорор сирин диэки тардыһан, Лүксүгүҥҥэ көһөн кэлбиттэрэ. Аҕалара «Холбос» кыылы (кырымахтаах хара саһылы) иитэр улахан фермаҕа механигынан үлэҕэ киирбитэ. 4 кылаастаах оскуолаҕа оҕолор утуу-субуу киирэн үөрэнэн барбыттара.

Ийэлэрэ Мария Тимофеевна улахан хаан баттааhыныттан 1969 сыллаахха ыалдьан өлбүтэ. Дора 10 саастааҕар икки кыра бырааттарын кытта ийэтэ суох хаалбыттара.

Оҕолорун үөрэттэрээри, оскуоланы батыhан аҕалара сиртэн сиргэ көһөн иhэрэ: Ньидьили күөл үрдүгэр турар Арыктаахха, онтон Чагда, Мукучу оскуолатыгар. Иккиhин кэргэннэнэн, Иннокентий Иннокентьевич эмиэ оҕоломмута, кэргэнин оҕолорунуун барыта сэттэ оҕолоох ыал буолбуттара.

Дора оскуолаҕа үөрэнэр сылларыгар аhаҕас эттээҕэ, ураты дьоҕурдааҕа биллэн барбыта. Аҕата оҕотун харыстаан, наhаа эрдэ этэ-хаана тулуйуо суоҕа диэн, кытаанах бобууга илдьэ сылдьыбыта. Алтыс кылааска тахсан баран Дора уҥуоҕунан уhулуччу улааппыта. Сүһүөхтэрэ ыалдьаллара, улааталлара. Бүлүү Дьөккөнүгэр Сиидэрэп диэн сахалыы эмчиккэ Кэбээйиттэн дьон барар буолбутугар эhэтэ Дьөгүөр оҕонньору (маачаха ийэлэрин аҕата) кытта көрдөрүнэн баран кэлтэ.

Оскуолатын бүтэрэрин эргин Дора айылҕаҕа дьарыгырар дьоҕура лаппа арыллан барбыта, ардаҕы-тыалы түhэрэр кыаҕын аҕатыгар биллэрбитэ. Ону барытын дьонтон кистииллэрэ.

Дора орто оскуоланы бүтэрэн, Өрүс училищетыгар радист курсугар киирбитэ. Практикатыгар Өлүөнэнэн, Саха сирин өрүстэринэн устубута. Практиката бүппүтүн кэннэ аҕата кыыһа ыалдьан ыҥыртаран ылбыта. Быраастар кини ыарыытын да, эмтэниитин да кыайан чуолкай быhаарбаттара. Ааспытын кэннэ, билигин сахалыы эттэххэ, ол Дора ураты айылгытыгар, дьарыгар киллэрэр «эттэтии» эбит.

Кэлин иис үөрэҕин бүтэрбитэ.

Ураты айдарыыта, эмтиир күүһэ 1990-2000 сс. киэҥник биллибитэ. Оччолорго кини Саха сирин улуустарынан элбэхтэ айаннаабыта^[1].

2009 сыллаахха Дьокуускайга Эмтэнэр киин арыйа сылдьыбыта^[2].

• Аҕата - Дьяконов Иннокентий Иннокентьевич, Тыайаттан төрүттээх Кэбээйи орто оскуолатын бүтэрбит 14 оҕолоох ыал оҕото;
• Ийэтэ - Васильева-Дьяконова Мария Тимофеевна, Үөһээ Бүлүү Кэнтигиттэн төрүттээҕэ;
• Кэргэнэ - Василий Кобяков;
• Үс кыыс оҕолоохтор: Марианна, Яна, Роза.