Черов Иван Данилович
Иван Данилович Черов (1938 от ыйын 20, Мугурдаах, Саха АССР — 2017 ахсынньы 6, Дьокуускай) — Сэбиэскэй Сойуус уонна Арассыыйа судаарыстыбаннай, баартыйа диэйэтэлэ.
Олоҕун олуктара
1938 сыл от ыйын 20 күнүгэр Абый улууһун Мугурдаах нэһилиэгин Сыаганнаах сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ.
Үлэтин оскуоланы 1957 сыллаахха бүтэрбитин кэннэ саҕалаабыта — Абый улууһугар оройуоннааҕы киностационар моториһынан үлэлээбитэ.
1961 сыллаахха Дьокуускайдааҕы сибээс электротехникумун туйгуннук үрэнэн бүтэрбитэ, онтон 1972 сыллаахха — «устуоруйа учуутала» идэлээх Саха судаарыстыбаннай университетын (билиҥҥитэ М. К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет) бүтэрбитэ. Салгыы ССКБ КК иһинэн баар Бэлитиичэскэй-баартыйа үрдүкү оскуолатыгар үөрэммитэ[1].
1961—1962 сылларга сибээс хонтуоратын начаалынньыгын солбуйааччынан үлэлээбитэ. Онтон 1962—1972 сылларга баартыйаҕа үлэлээбитэ: Абыйдааҕы райком ВЛКСМ бастакы уонна иккис сэкирэтээрэ; салаа сэбиэдиссэйэ, Дьокуускай куораттааҕы ВЛКСМ бастакы сэкирэтээрэ.
1972—1980 сылларга — Дьокуускай куорат норуодунай дьокутааттарын Сэбиэтин исполкомун бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, бастакы солбуйааччы, бэрэссэдээтэл; 1980—1983 сылларга — Булуҥнааҕы райком ССКБ бастакы сэкирэтээрэ. 1983—1986 сылларга — Саха АССР култуураҕа миниистирэ, 1986—1988 сылларга эмиэ баартыйаҕа үлэлээбитэ — ССКП Дьокуускайдааҕы обкуомун чэпчики бырамыысыланнас уонна нэһилиэнньэни табаарынан хааччыйыы салаатын сэбиэдиссэйэ.
1992 сыл тохсунньутуттан И. Я. Черов Саха Өрөспүүбүлүкэтин Тырааныспар уонна сибээс миниистиринэн анаммыта. 1994 сыл муус устар ыйыгар СӨ Бэрэсидьиэнин Ыйааҕынан «Лена» сайдыы экэнэмиичэскэй зонатын дириэксийэтин генеральнай дириэктэринэн анаммыта. 2003 сылтан — Дьокуускай куорат мээрин сүбэһитэ[1].
Судаарыстыбаннай сулууспаттан барбытын кэннэ «Черов и К» тутуу хампаанньатын дириэктэринэн үлэлээбитэ[2].
Уопсастыбаннай үлэнэн дьарыктаммыта — Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин IX, X уонна XI ыҥырыыларын, ону тэҥэ Судаарыстыбаннай Мунньах (Ил Түмэн) дьокутаатынан талыллыбыта, манна өрөспүүбүлүкэ Палаататын бэрэссэдээтэлин солбуйааччытынан үлэлээбитэ.
2017 сыл ахсынньы 6 күнүгэр Дьокуускайга өлбүтэ.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Икки «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан (1971, 1975);
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» IV истиэпэннээх уордьан (1999);
- Мэтээллэр;
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ;
- Абый улууһун Ытык олохтооҕо;
- Булуҥ улууһун Ытык олохтооҕо;
- Дьокуускай куорат Ытык олохтооҕо;
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ытык олохтооҕо (2013).
Дьиэ кэргэнэ
- Уола — Николай Черов[3].