Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Уол оҕо күнэ

Уол оҕо күнэ (нууч. День сына в Республике Саха (Якутия)) — Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр сылын аайы муус устар иккис өрөбүлүгэр бэлиэтэнэр күн.

Устуоруйата

Бэлиэ күн Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын 2017 сыл олунньу 6 күнүнээҕи 1720 нүөмэрдээх «Уол оҕо күнүн олохтооһун туһунан» ыйааҕынан Саха сиригэр дьиэ кэргэн уонна дьиэ кэргэн сыаннастарын бөҕөргөтөр сыаллаах олохтоммут. Уол оҕо күнэ муус устар ый иккис өрөбүлүгэр, Өрөспүүбүлүкэтээҕи Аҕа күнүн кэнниттэн бэлиэтэнэр[1].

Уол оҕо күнүн бырааһынньыга «Арассыыйа ийэлэрэ» Бүтүн Арассыыйатааҕы уопсастыбаннай хамсааһын Саха сиринээҕи салаатын көҕүлээһининэн олохтоммут (бэрэссэдээтэл — П. П. Борисова)[2]. Ыйаахха бу бэлиэ күн сүрүн соругунан дойдуга бэриниилээх дьоһун ыччаты, уол оҕолору иитии уопсастыбаннай-политическай суолтата ыйыллар[1].

Сыала-соруга

Бу бэлиэ күн сүрүн санаата — уол оҕо иитиититтэн аҥардас дьиэ кэргэн инникитэ эрэ буолбакка, бүтүн норуот, ийэ дойду кэскилэ тутулуктаах диэн[3]. Уол оҕону аҕа ууһун салҕааччы, дьиэ кэргэн тирэҕэ, Аҕа дойдуну көмүскээччи быһыытынан иитиини өрө тутар сыаллаах-соруктаах[1].

Ол курдук, уол оҕону иитии тутаах бириинсиптэринэн буолаллар: төрөппүт тус холобура, норуот үгэс буолбут сыаннастарыгар уонна төрүт култууратыгар сыһыарыы, төрөөбүт тылга тапталы иитии, ону тэҥэ төрөөбүт норуотун устуоруйатынан киэн туттуу[4].

Аҕа күнүн уонна Уол оҕо күнүн тэрээһиннэрин иилээн-саҕалаан ыытааччынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин ыччат дьыалатын уонна дьиэ кэргэн бэлиитикэтин Министиэристибэтэ буолар[4].

Тэрээһиннэрэ

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр муус устар ый бастакы өрөбүлүгэр Аҕа күнэ бэлиэтэнэр. Бырааһынньык 1999 сыллаахха олунньу 15 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнин 685 №-дээх ыйааҕынан олохтоммут. Бу бэлиэ күннэр нэдиэлэнэн эрэ быысаһар буоланнар, Аҕа уонна Уол оҕо күннэригэр аналлаах тэрээһиннэри, «Аҕа уонна уол оҕо күннэрэ» диэн араас тиэмэлээх аахсыйалары, күрэстэри тэҥинэн ыыталлар[4].

Ол курдук, бэлиэ күннэри ылыы чэрчитинэн, өрөспүүбүлүкэ уонна улуустар таһымнарыгар араас тэрээһиннэр буолаллар. Тэрээһиннэри ыытыы көҕүлээччилэринэн уонна кыттааччыларынан былаас толорооччу уорганнара, үөрэх тэрилтэлэрэ, уопсастыбаннай тэрилтэлэр, о.д.а. буолаллар.

Өрөспүүбүлүкэтээҕи тэрээһиннэр

«Арассыыйа ийэлэрэ» хамсааһын Саха сиринээҕи салаата ыытар тэрээһиннэрэ

  • «Аҕа уонна уол — үтүө доҕордуулар» өрөспүүбүлүкэтээҕи фотомарафон;
  • «Уолбар сурук» аахсыйа;
  • «Көтүөххэ үрдүккэ хотойдуу» дорҕоонноохтук, хомоҕойдук ааҕыыга уолаттар өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэстэрэ;
  • «Дьиэ кэргэн олоҕун укулаата: үгэстэр уонна аныгы кэм» төрөппүт оскуолатын аһаҕас дьарыктара[4].

Салайар-дьаһайар тэрилтэлэр ыытар тэрээһиннэрэ

  • Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтэ элбэх оҕолоох уонна олох ыарахан балаһыанньатыгар сылдьар ыаллар оҕолоругар, уолаттарга аһаҕас аан күннэрин тэрийэр, ону тэҥэ уолаттар профилактическай медиссиинэ көрүүлэрин ааһаллар, «Доруобуйаҕын көрүн» аахсыйа ыытыллар. Дьокуускай куораттааҕы оҕо балыыһата уйулҕа үөрэхтээхтэрин кытта көрсүһүүлэри тэрийэр, сүбэ-ама биэрэллэр;
  • Дьиэ кэргэҥҥэ уонна ыччакка социальнай-психологическай өйөбүл киинэ «Ийэ уонна уол» уйулҕаны сааһылыыр көрсүһүүлэр тиһиктэрин ыытар;
  • Үөрэх уонна билим министиэристибэтэ социальнай ситимнэр нөҥүө хаартыска күрэһин («Аҕа уонна уол — үтүө доҕордуулар»), «СтудСпас» гражданскай-патриотическай кулуубу кытта бииргэ Калашников аптамаатын (нууч.) (сах. хомуйууга уонна ыһан көрдөрүүгэ аһаҕас (көрдөрүүлээх) дьарыктары ыыталлар, ону тэҥэ оскуолаларга тиэмэлээх кылаас чаастара уонна өйтөн суруйуу күрэстэрэ («Хайдах аҕа буолуом этэй») тэриллэллэр;
  • Үлэҕэ уонна социальнай сайдыыга министиэристибэ сүбэ-ама биэрии нэдиэлэлэрин ыытар, министиэристибэҕэ сыһыаннаах тэрилтэлэр араас тэрээһиннэри оҥороллор;
  • ЗАГС саламтата саҥа төрөөбүт уолаттары оҕолонор дьиэттэн таһаарыыны, оҕо төрөөһүнүн бэлиэтээһини, оҕоҕо аат иҥэриини үөрүүлээх быһыыга-майгыга ыытар;
  • Спорт министиэристибэтэ Р. М. Дмитриев аатынан Өрөспүүбүлүкэтээҕи Олимпийскай резервэ училищетыгар (кэллиэһигэр) үөрүүлээх линейканы ыытар.

Өрөспүүбүлүкэ таһымнаах улахан сүрүн тэрээһин Дьокуускай куораттааҕы национальнай гимназияҕа ыытыллар. Манна араас хайысхаҕа бэйэлэрин ураты ситиһиилэрин көрдөрбүт уолаттарга номинациялары туттарыы, «Аҕам уонна мин — биһиги сөбүлүүр дьарыкпыт» быыстапка тэриллэр[4].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 Указ Главы Республики Саха (Якутия) от 6 февраля 2017 года N 1720 (рус.). docs.cntd.ru (23 Олунньу 2026).
  2. ↑ В Якутии установлен День сына (рус.). sakhaday.ru (23 Олунньу 2026).
  3. ↑ Сегодня отмечается День сына в Республике Саха (Якутия) (рус.). sakhaparliament.ru (10 Муус устар 2022).
  4. ↑ 1 2 3 4 5 Республика отметит День отца и День сына (рус.). keskil14.ru (23 Олунньу 2026).

Категориялар