Томтосов Алексей Александрович
Томтосов Алексей Александрович (1942 сыл от ыйын 17 күнэ, Ааллаах Үүн, Саха АССР) — Арассыыйа уопсастыбаннай уонна судаарыстыбаннай диэйэтэлэ, учуонай, Дьокуускай куорат баһылыга (1993-1996).
Олоҕун олуктара
1942 сыллаахха от ыйын 17 күнүгэр Уус-Маайа улууһун Ааллаах Үүн бөһүөлэгэр төрөөбүт.
1960 сыллаахха «Якутзолото» хааччыйыы дьаһалтатын Уус-Маайатааҕы салалтатыгар оробуочайынан үлэлии киирбит.
1961-1964 Чуумпу акыйаан флотугар сулууспалаабыт.
1963 сылтан ССКП чилиэнэ буолбут.
1964—1968 гг. с. — Саха государственнай университетын устуоруйа факультетыгар үөрэммит, СГУ ЫБСЛКС комитетын секретарынан үлэлээбит.
1968—1971 с. — Ленинградтааҕы университет аспирантуратын үөрэнэн бүтэрбит.
Аспирантура чэрчитинэн стажировканы АХШ-гар ааспыт, ол түмүгэр «Общественно-политическая деятельность Мартина Лютера Кинга» тиэмэҕэ устуоруйа билимин хандьыдаатыгар диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээбит.
1971—1972 сс. — СГУ-га бүттүүн устуоруйа кафедратын ассистена.
1972 ыам ыйа — 1979 алтынньы — ЫБСЛКС Саха Сиринээҕи обкома, бастакы секретарь.
1979—1983 сс. — ССКП обкомугар лектор бөлөҕүн салайааччыта, култуура салаатын сэбиэдиссэйэ.
1983—1988 сс. — ССКП Ленинскэйдээҕи обкома, бастакы секретарь.
Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин депутатынан талылла сылдьыбыт (1972—1989). ЫБСЛКС КК чилиэнэ (1974—1982).
1989—1990 сс. — ССКП Саха Сиринээҕи обкомугар пропаганда уонна агитация салаатын сэбиэдиссэйэ, идеология салаатын сэбиэдиссэйэ.
1990 тохсунньу — 1991 балаҕан ыйа — ССКП КК инструктора.
1991—1993 сс. — Россия Ис Дьыалаҕа Министерствотын Дипломатическай академиятын истээччитэ, докторана.
1993—1995 сс. — Дьокуускай куорат баһылыга.
1995—1996 сс. — Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыытылыстыбатын Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччыта.
1996 с. — алтынньы 2002 сс. — Российскай Федерация федерацияҕа, национальнай уонна миграционнай политикатаҕа миниистирин солбуйааччыта.
2002 сыл алтынньытыттан — мегаполис этносоциальнай кыһалҕаларыгар Институтун директорын солбуйааччыта (Москва). М. К. Аммосов аатынан Хотугулуу Илиҥҥи федеральнай университет проректора.
2017 сыллаахха М.К. Аммосов аатынан ХИФУ ректорын сүбэһитинэн үлэлии сылдьыбыт[1].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан (1976)
- «За охрану государственной границы СССР» мэтээл (1979)
- «БАМ тутуутун иһин» мэтээл (1981)
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ (1996)
- Уус Маайа улууһун ытык киһитэ (2001)
- Судаарыстыбыннай тутуу уобалаһыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбыннай бириэмийэтэ;
- «Литературная Россия» хаһыат бириэмийэтэ - национальнай политика боппуруостарын сырдатар ыстатыйаларын иһин[1].