Сэһэн Боло
Дмитрий Иванович Дьячковскай — Сэһэн Боло (1905 сыл сэтинньи 8 күнэ, Болугур нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа) — 1948 сыл от ыйын 15 күнэ) — Ыраахтааҕылаах Арассыыйа кэминээҕи уонна сэбиэскэй саха учуонайа, фольклору хомуйааччы уонна чинчийээччи, кыраайы үөрэтээччи.
Олоҕун олуктара
1905 с. сэтинньи 8 күнүгэр Боотур Уус улууһун I Болугур нэһилиэгэр (билигин Чурапчы улууһугар киирэр) сэниэ ыалга төрөөбүтэ.
Боотур Уус улууһун 1 Дьохсоҕон нэһилиэгэр (кэлин Аллараа Амма нэһилиэгэ диэн буолбута) Малышевтар диэн аймахтарыгар иитиллибитэ, онно 1918 сыллаахха церковно-приходской оскуоланы бүтэрбитэ.
1923 сыллаахха Дьокуускай куоракка көһөн кэлэн, сэттэ кылаастаах оскуоланы бүтэрэн баран, мэдиссиинэ техникумугар үөрэнэ киирбитэ. Ол эрээри 1925 сыллаахха аҕата ыалдьан, үөрэҕин быраҕан дойдутугар төннөрүгэр күһэллибитэ[1].
1925 с. бэйэтин баҕатынан үһүйээннэри хомуйуутун саҕалаабыта. Фольклор матырыйаалларын научнай методиканан суруйууну баһылааһыҥҥа элбэх сыратын биэрбитэ, ол быыһыгар саха омугун устуоруйатыгар уонна этнографиятыгар сыһыаннаах литератуураны 1931-34 сылларга дириҥник үөрэппитэ.
1934—1937 сылларга Саха АССР кыраайы үөрэтиигэ Бюротун иниспиэктэринэн үлэлээбитэ. 1937—1946 сс. Тыл уонна культура институтун билим үлэһитэ. 1938 с. А. А. Саввинныын Бүлүү улуустарыгар эспэдииссийэ тэрийэн матырыйаалы хомуйбута, 1939—1941 сс. хотугу улуустарга фольклор уонна түөлбэ тыл хабааннаах үлэни ыыппыта.
1942 с. сэрии үгэннээн турар кэмигэр А. П. Окладников тэрийбит археология эспэдииссийэтигэр фольклорист быһыытынан кыттан, Өлүөнэ өрүс аллараа салааларыгар чинчийэр үлэни ыыппыта.
Сүүрбэттэн ордук сыл иһигэр Сэһэн Боло уопсайа 300-тэн тахса киһиттэн сыралаһан, алта сүүс норуот үһүйээннэрин суруйбута, сүүс төрүччүнү оҥорбута.
Тыыннааҕар «Лиэнэҕэ сахалар нуучча кэлиэн иннинээҕи олохторо» диэн биир кинигэни таһаартарбыта. Кэлин 63 үһүйээнэ 1980 с. тахсыбыт «Исторические предания и рассказы якутов» хомуурунньукка тахсыбыта[2].
1948 с. от ыйын 15 күнүгэр ыалдьан өлбүтэ[3] .