Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Сивцев Степан Николаевич

РБА СС ГЧ ХААОКИ экспертизата

Logo-ran-yakytsk.png

Арассыыйа билимин Академиятын Сибиирдээҕи салаатын Гуманитарнай чинчийии уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах омуктар кыһалҕаларын институтун экспертизатын ааспыт

Сиһилии
Aprove.svg

РБА СС ГЧ ХААОКИ экспертизата

Arrow-Right.png
Logo-ran-yakytsk.png
Арассыыйа билимин Академиятын Сибиирдээҕи салаатын Гуманитарнай чинчийии уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах омуктар кыһалҕаларын институтун экспертизатын ааспыт
Сиһилии
УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Сивцев.

Степан Николаевич Сивцев — Доллу (1950 сыл бэс ыйын 26 күнэ, Тумул — 2021 сыл кулун тутар 16 күнэ) — сэбиэскэй, Арассыыйа киинэ уонна тыйаатыр артыыһа, хаһаайыстыбаннай диэйэтэлэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын сойуустарын чилиэнэ.

Олоҕун олуктара

1950 сыллаахха бэс ыйын 26 күнүгэр Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Доллу нэһилиэгэр холкуостаах дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ. Доллу алын сүһүөх оскуолатын кэнниттэн Төҥүлү орто оскуолатын 1968 сыллаахха бүтэрбитэ.

1974 сыллаахха М. С. Щепкин аатынан Малай театр иһинэн Тыйаатыр үрдүкү училищетын киинэ, дыраама артыыһа идэтинэн туйгуннук бүтэрбитэ.

1974—1976 сс. Ньурба көһө сылдьар судаарыстыбаннай тыйаатырыгар үлэлээбитэ.

1976 сылтан Саха Академическай тыйаатырыгар артыыһынан киирбит.

1991 сыллаахха Марксизм-Ленинизм университетын хаһаайыстыбаннай салайааччылар факультеттарын бүтэрбитэ.

1994—1998 сс. — Саха судаарыстыбаннай циркэтин дириэктэрэ.

1998—2015 сс. — «Сахафильм» судаарыстыбаннай национальнай киинэ хампаанньатын генеральнай дириэктэрэ[1].

Айар үлэтэ

Тыйаатырга оруоллара

  • Ц. Шагжин «Абааhылаах сундуук» — Дамдин (реж. С. Слепцов);
  • И. Семенов «Сонордьуттар» Молохобуос Уйбаан (реж. Ф. Потапов);
  • Баhылай Харысхал «Аммаҕа саас этэ» — Туруукап (реж. К. Сергучев);
  • Суорун Омоллоон «Күкүр уус» — Дьуур (реж. В. Фомин);
  • И. Гоголев «Эр дьону харыстааҥ» — Хап-Хап (реж. Ф. Потапов);
  • А. Борисов, В. Протодьяконов «Yс саха төрүөҕэр» — Максим Аммосов (реж. А. Борисов);
  • Ойуунускай «Дойду оҕото Дорогуунап Ньукулай» — Боhукуотап атыыhыт (реж. А. Борисов);
  • Софрон Данилов «Бааhына» — Кирилэ (реж. В. Фомин);
  • Б. Брехт «Сычуань үтүө киhитэ» — Полицейскай (реж. А. Борисов);
  • С. Курилов «Ханидуо уонна Халерхаа» — Алитет (реж. А. Борисов);
  • Суорун Омоллоон «Күөх Көппө» — Кууhума (реж. В. Фомин);
  • Сиэн Чолбодук «Оҕуруолаах ураhа» — Байбал (реж. В. Фомин);
  • А. Чехов «Хопто» — Шамраев (реж. А. Борисов)
  • уонна да атыттар.

Барыта 60-тан тахса оруолу толорбут.

Киинэҕэ үлэтэ

Продюсер быһыытынан

  • «Журавли над Ильменем» (реж. Никита Аржаков, 2005);
  • «Снайпер Саха» (реж. Никита Аржаков, 2010);
  • «Государственные дети» (реж. Александр Лукин, 2015).

Артыыс быһыытынан

  • «Хара мааска» (реж. Никита Аржаков, 2003);
  • «Юбилей» (реж. Роман Дорофеев, 2012)[2].

Сценарист быһыытынан

  • «Якутск — колыбельная»;
  • «Кини аата үйэлэргэ»;
  • «Коркин ыллыгынан»;
  • «Доллулар — 300 сыл»;
  • «Мэҥэттэн төрүттээх норуодунай артыыс»[3].

Саха литературатыгар кылаата

«Суол тоҕойугар» кэпсээннэр хомуурунньуктарын ааптардарыттан биирдэстэрэ.

«Хатыламмат түгэннэр, умнуллубат айаннар» диэн Саха тыйаатырын туһунан кинигэ ааптара. «Махтанабын дьылҕабар» диэн ахтыылардаах, цииркэ, тыйаатыр, киинэ дьонун туһунан ыстатыйалардаах кинигэ 2010 сыллаахха тахсыбыта. Кини суруйуулара, уочаркалара «Чолбон» сурунаалга, «Кыым», «Саха Сирэ», «Сахаада» хаһыаттарга тахсыбыттара.

Сивцев-Доллу хоһоонноругар «Төрөөбүт дойдум Төҥүлүм» (В. Никаноров дьүрүлүгэр) уонна «Туруйалар» (С. Игнатьев дьүрүлүгэр) ырыалар айыллыбыттара[3][4].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Тыйаатыр диэйэтэллэрин Сойууһун чилиэнэ;
  • Дьокуускай куорат дьокутааттарын сэбиэтин дьокутаата (XXI-c ыҥырыы);
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ;
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ;
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа (1995)[5];
  • Арассыыйа бочуоттаах кинематограба[5];
  • П. А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата[5];
  • Мэҥэ Хаҥалас Ытык олохтооҕо[5].

Быһаарыылар

  1. ↑ Степан Сивцев-Доллу на КиноТеатр.ру (рус.). Сигэнии күнэ: 7 Тохсунньу 2026.
  2. ↑ Степан Сивцев-Доллу на Кинопоиске (рус.). Кинопоиск. Сигэнии күнэ: 7 Тохсунньу 2026.
  3. ↑ 1 2 Сивцев Степан Николаевич - Доллу (рус.) (7 Тохсунньу 2026).
  4. ↑ Сивцев-Доллу Степан Николаевич (рус.). Национальная библиотека Якутии. Сигэнии күнэ: 7 Тохсунньу 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 Тумулга Доллу төрөөбүтэ 75 сыла бэлиэтэннэ. https://sakha-sire.ru. Саха Сирэ (28 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 7 Тохсунньу 2026.

Литература

  • Хатыламмат түгэннэр, умнуллубат айаннар. — Дьокуускай, 1994. — 143 с
  • Дэгиттэр талааннаах этэ…: [Арт. К. Д. Борисов] // «Чолбон». — 1999. — N 9. — С. 68—70.
  • Режиссер Потапов: Россия уонна Саха Республикатын үтүөлээх артыыһа Ф. Ф. Потапов төрөөбүтэ 70 сылыгар // «Саха Сирэ». — 1999. — Ахсынньы 23 к.
  • Кытай дойдутугар // «Саха Сирэ». — 1997. — Олунньу 21 к. — С. 4.
  • С. Н. Сивцев туhунан: Саха Республикатын Президенин ыйааҕа. 1998 с., тохсунньу 26 к. — «Саха Сирэ». — 1998. — Тохсунньу 31 к. — С. 2.
  • Сындалҕаннаах айаны, үгүс үлэни тулуйан // «Саха Сирэ». — 1996. — Балаҕан ыйын 6 к. — С. 4.
  • Циркэбит бастакы хардыылара // «Саха Сирэ». — 1995. — Олунньу 22 к. — С. 4.
  • Саҥа суолу-ииhи тэлэллэр: [Саха театра — Польшаҕа] // «Саха Сирэ». — 1993. — От ыйын 7 к.
  • Үөрдэ-көтүтэ турдарбын … // «Кыым». — 1993. — Муус устар 8 к.
  • Уон сыллаах үлэбитин анааран көрдөххө // «Саха Сирэ». — 1992. — Ыам ыйын 20 к.
  • Ханнаҕыный, мин сулуhум? :[Режиссер А. С. Борисов айар үлэтэ] // «Хотугу сулус». — 1987. — N 3. — С. 79—81.
  • Борисова А. Китайские циркачи худому не научат: [Отобраны 20 детей для обучения цирковому искусству в Китае] // «Якутия». — 1997. — 5 июля. — С. 15.
  • Третьякова М. Кинилэр тустарынан өссө биирдэ…: [Гос. циркэ үлэтэ] // «Саха Сирэ». — 1995. — Бэс ыйын 6 к.
  • Ушницкай И. Артист дьылҕата // «Кыым». — 1990. — Тохсунньу 27 к.

Категориялар