Саха Өрөспүүбүлүкэтин күнэ
РАН экспертизата
РАН экспертизата
экспертиза ыыппыт
| Саха Өрөспүүбүлүкэтин күнэ | |
|---|---|
 | |
| Күнэ | Муус устар 27 |
Саха Өрөспүүбүлүкэтин күнэ — Саха Өрөспүүбүлүкэтин бырааһынньыга, сыл ахсын муус устар 27 күнүгэр бэлиэтэнэр. Бу күн 1922 сыллаахха РСФСР иһинэн Саха АССР тэриллибит. Ону таһынан, 1992 сыллаахха, бу күн, демократия бириинсиптэригэр олоҕурбут өрөспүүбүлүкэ саҥа Төрүт Сокуона (Конституцията) ылыллыбыт.
Устуоруйа
Араас бэлиитикэ сүүрэннэрэ охсуһууларын түмүгэр 1922 сыллаахха Саха сирэ Иркутскай уобалас оройуонун эрэ курдук туруктанан хаалбыта. Маны, уонна кыһыл террору сөбүлээбэккэ элбэх саха дьоно (баһылыктара Георгий Ефимов) ВЯОНУ диэн ааттаах быстах кэмҥэ үлэлиир соруктаах хос (альтернативнай) бырабыыталыстыба тэриммиттэрэ. Оттон Саха сирин кыһыллар ааттарыттан салайан олорбут Аммосов, Бараахап уонна Ойуунускай Саха сиригэр өрөспүүбүлүкэ ыстаатыһын биэриини туруорсалларын тохтоппотохторо. Онон, бу чулуу дьоммут туруорсууларын уонна ВЯОНУ тэриллиититтэн дьаахханыы түмүгэр, 1922 сыл муус устар 22 күнүгэр Дьокуускайга баартыйа бюротун бөрөсүүдьүмүн мунньаҕар Саха уобалаһа мантан инньэ Аптанымыйалаах Социалистыы Сэбиэскэй Өрөспүүбүлүкэ буоларын туһунан Манифест ылынныллыбыта, онтон аҕыйах хонон баран муус устар 27 күнүгэр Бүтүн Сойуустааҕы Киин Ситэриилээх Кэмитиэт (ВЦИК) Саха АССР олохтонуутун туһунан дэкириэт таһаарбыта[1][2].
Бэлиэтээһин
Бу күн Саха Сиригэр араас култуурунай, үөрүүлээх, спортивнай тэрээһиннэр буолаллар. Былатыан Ойуунускай, Максим Аммосов, Исидор Барахов пааматынньыктарыгар сибэкки ууруллар[4].
Сыл аайы Саха Сирин устуоруйатыгар, култууратыгар, ситиһиилэригэр аналлаах конференциялар, форумнар, быыстапкалар, лиэксийэлэр ыытыллаллар.
Бырааһынньык чиэһигэр оһуохайдыыллар[5].
Быһаарыылар
- ↑ Национальнай архыып ситим-сирэ. Лекция в Сайсарской библиотеке
- ↑ Ким Кимэн. Вехи развития государственности Республики Саха (Якутия)
- ↑ Киин куоракка уопсастыбаннай тэрилтэлэр сэлэлээн хаамтылар. https://sakha-sire.ru/. Сигэнии күнэ: 28 Муус устар 2025.
- ↑ Депутаты Якутской городской Думы возложили цветы к памятникам видных политических деятелей Якутии (рус.). https://yktgorduma.ru. Сигэнии күнэ: 25 Алтынньы 2024.
- ↑ 27 апреля — День Республики Саха (Якутия) (рус.). https://exo-ykt.ru. Сигэнии күнэ: 23 Алтынньы 2024.