Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа
Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа (АНО) (нууч. Россия - страна возможностей) — федеральнай уонна норуоттар икки ардыларынааҕы таһымнаах каадырдары аттарар, социальнай уонна үөрэхтээһин бырайыактарын олоххо киллэрэр Арассыыйатааҕы кэммиэрсийэтэ суох автономнай тэрилтэ.
«Россия — страна возможностей» кэммиэрсийэтэ суох тэрилтэлэр ахсааннарыгар киирэр, манна араас күрэхтэргэ, куонкурустарга кыттааччылар, харчынан граннары, бириэмийэлэри ылааччылар нолуок төлөбүрүттэн босхолоноллор[2]. «Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа» дойду үрдүнэн үлэлиир «Эдэр ыччат уонна оҕо» национальнай бырайыак чэрчитинэн үлэлиир[3].
Үлэлиир сылларын устатын тухары бу хамсааһын Арассыыйа 89 регионуттан уонна 150 тас дойдуттан 25 мөлүйүөнтэн тахса кыттааччыны түмэр[4].
Тэрилтэ төрүттэммит устуоруйата
2017 сыллахха XIX төгүлүн ыытыллыбыт эдэр ыччат уонна устудьуоннар аан дойдутааҕы бэстибээллэрин кэмигэр Президент дьаһалтатын салайааччы Сергей Кириенко саҥа «Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа» хамсааһыны сүрэхтээбит. Бу тэриллии сүрүн сыалынан волонтёрдары өйөөһүн уонна араас салааҕа үлэлиир дьон салайыы үрдүк хаачыстыбаларын баһылааһыҥҥа, идэ таһымын үрдэтиигэ уһуйуу буолар[5][6][7][8][9][10][11][12].
2018 сыл кулун тутар 13-15 күннэригэр Москваҕа «Россия — страна возможностей» аан дойдутааҕы пуорум ыытыллыбыт, бу тэрээһиҥҥэ РФ президенэ Владимир Путин, РФ промышленноска уонна атыыга миниистирэ Денис Мантуров, РФ энергетикаҕа миниистирэ Александр Новак, Москва мэрэ Сергей Собянин уонна да атыттар кыттыыны ылбыттар[13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24]. Тэрээһин дойду араас регионнарыттан 6 тыһыынчаттан тахса кыттааччыны түмпүт.
2018 сыл ыам ыйын 22 күнүгэр Арассыыйа Федерациятын президенэ Владимир Путин уурааҕынан «Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа» кэммиэрчэскэйэ суох автономнай тэрилтэ төрүттэммит. Автономнай тэрилтэ устаабын 11 пуунугар олоҕуран, тэрилтэ талааннаах ыччат дьон бырайыактарын өйөөһүҥҥэ уонна социальнай эйгэ сайдыытыгар хаачыстыбаннай хамсааһыны тэрийиигэ туһуланар[25][26][27][28][29][30][31][32].
Тэрилтэ салайар салаалара
«Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа» кэтээн көрөр сэбиэтэ дойду президенэ Владимир Путин салайааччылаах саамай үрдүкү салаата буолар. «РСВ» АНО генеральнай дириэктэрэ «Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа» хамсааһын толорооччу салайаааччыта.
2019 сылтан 2024 сыл ахсынньы ыйыгар диэри генеральнай дириэктэринэн Судаарыстыбаннай сулууспа үрдүкү оскуолатын дириэктэрэ уонна РФ президенин иһинэн норуот хаһаайыстыбатын Арассыыйатааҕы Академиятын проректора Алексей Комиссаров үлэлээбит[33][34][35][36][37][38][39]. Кини 2025 сылтан «РСВ» кэммиэрсийэтэ суох тэрилтэни салайар.
2024 сылтан Генеральнай дириэктэринэн Андрей Анатольевич Бетин анаммыт, маны сэргэ, кини «Мастерская управления „Сенеж“» хамсааһыны салайар уонна бу салааҕа ректордыыр[40].
Тэрилтэ үлэтэ-хамнаһа
Ыччаты сайыннарар платформа 2018 сыллаахтан тэриллэн үлэлиир, бу кэм устата Арассыыйа 89 регионуттан, 150 араас дойдуттан кыттааччылары хомуйбут. Бырайыактарга, куонкурустарга, күрэхтэргэ кыттыы биир санаалаах дьону түмэр, уопут атастаһыытыгар кыаҕы биэрэр, үрдүк үөрэххэ туттарсыыга ааны арыйар, үлэ-хамнас сайдыытыгар төһүү күүс буолар. Үрдүк таһымнаах уһуйааччылары кытта алтыһан уопсастыбаҕа бас-көс киһи буоларга үөрэтэр, талааны арыйар. Манна араас саастаах кыттааччылар — оскуола оҕотуттан саҕалаан уопуттаах салайааччыларга, үлэ исписэлиистэригэр тиийэ — араас бырайыактары киллэриэхтэрин сөп.
«Сенеж» салайар мастарыскыай
«Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа» иһинэн «Сенеж» диэн мастарыскыай — үөрэхтээһин киинэ тэриллибит, Москва уобалаһын Солнечногорскайыгар кииннээн үлэлиир. Манна бырайыактар, куонкурустар кыттааччылара, салайар идэҕэ үөрэнэр ыччат уонна судаарыстыбаннай үлэһиттэр идэ таһымын үрдэтиини ааһаллар.
Мастарыскыай үөрэхтээһин уонна ыччат тэрээһиннэригэр былассаакка быһыытынан үлэлиир. «Сенеж» сыл ахсын «Территория смыслов» диэн пуоруму тэрийэн ыытар.
Андрей Бетин «Россия — страна возможностей» генеральнай дириэктэринэн уонна «Сенеж» салайар идэ таһымын үрдэтэр мастарыскыай ректорынан 2023 сыл олунньу ыйыгар анаммыт[40].
«Эльбрус» Арассыыйа көҕүлээччилэрин кулууба
2018 сыл балаҕан ыйыгар «Лидеры России» диэн салайааччылар куонкурустарын кыайыылаахтара Арассыыйа Эльбрус хайатын саамай үрдүкү чыпчаалыгар тахсыбыттара уонна бу курдук ааттаах хамсааһын тэрийбиттэрэ. «Эльбрус» кулууп чилиэннэрэ «Лидеры России» куонкурус кыайыылахтара, кыттааччылара уонна каадыр саппааһыгар киирэр дьон. Кулууп сүрүн сыала — күүстээх, кыахтаах Арассыыйаны тэрийэргэ туһуламмыт эппиэтинэстээх дьону түмүү уонна үөрэтии.
Билиини биэрэр кииннэр
Дойду үрдүк үөрэҕин кыһаларыгар «Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа» платформа улахан көмөтө инники өттүгэр идэлэрин баһылаары сылдьар устудьуоннарга туһуланар. Бырайыакка уонунан хампаанньа эдэр исписэлиистэрэ бааллар, кинилэргэ үүнэргэ-сайдарга кыах бэриллэр.
2025—2026 сылларга тэрилтэ бырайыактара
- «„Сайдарга кыах биэрэр Арассыыйа“ бириэмийэ» бырайыак[41] — 2023 сыллаахтан үлэлиир.
- «Профразвитие» бырайыак[42] — 2022 сыллаахтан үлэлиир.
- «ТопБЛОГ» бүтүн дойдутааҕы бырайыак[43] — 2020 сыллаахтан үлэлиир.
- «Флагманы образования» бырайыак[44] — 2021 сыллаахтан үлэлиир.
- «СпортТрек» бырайыак — 2024 сыллаахтан үлэлиир.
- «Моя страна — моя Россия» бырайыактар бүтүн дойдутааҕы куонкурустара[45][46] — 2019 сыллаахтан үлэлиир.
- «„Национальная технологическая олимпиада“ бүтүн дойдутааҕы оскуола үөрэнээччилэрин олимпиадалара» бырайыак[47][48].
- Уулусса ускуустубатын бириэмийэ-куонкуруһа[49] — 2022 сыллаахтан үлэлиир.
- «Хорошие новости» куонкурус-бырайыак — 2025 сыллаахтан үлэлиир.
- «„Я — профессионал“ #ЯПроКарьеру» бүтүн дойдутааҕы устудьуоннар олимпиадаларын кыттааччыларын арыаллааһын — 2025 сыллаахтан үлэлиир.
- «Case-In норуоттар икки ардыларынааҕы инженернэй чемпионат» бырайыак[50] — 2019 сыллаахтан.
- «Лидеры России» салайааччылар куонкурустара[51] — 2018 сыллаахтан үлэлиир.
- «Это у нас семейное» куонкурус[52] — 2022 сыллаахтан үлэлиир.
- «„Другое Дело“ сайдыы программата» бырайыак[53] — 2021 сыллаахтан.
- «„Эльбрус“ Арассыыйа лидердарын түмсүүлэрин кулууба» бырайыак — 2024 сыллаахтан үлэлиир.
- «Моя профессия — ИТ» бүтүн дойдутааҕы куонкурус — 2025 сыллаахтан үлэлиир.
- «Открываем Россию заново» идэ таһымын үрдэтэр куонкурус — 2022 сыллаахтан үлэлиир.
- «Оценка и развитие управленческих компетенций в российских образовательных организациях» бырайыак — 2024 сыллаахтан үлэлиир.
- «Твой ход» бүтүн дойдутааҕы устудьуоннар куонкурустара — 2021 сыллаахтан үлэлиир.
- «Я — профессионал» бүтүн дойдутааҕы устудьуоннар олимпиадалара[54][55][56][57][58][59][60][61][62] — 2018 сыллаахтан үлэлиир.
2018-2024 сылларга президент платформатын бырайыактарын испиэһэгэ.
- Арассыыйа саҥа регионнарын оскуолаларын үөрэнээччилэригэр уонна устудьуоннарыгар анаммыт «Пишем будущее» куонкурус: Донецкай Норуодунай Республика, Луганскай Норуодунай Республика, Запорожскай уобалас уонна Херсонскай уобалас 14-тэн 18-гар диэри.
- Донецкай уонна Луганскай норуодунай республикалартан 2022 сыллаахха мобилизациянан байыаннай сулууспаҕа ыҥырыллыбыт уонна саҥа регионнар Арассыыйа Федерациятын састаабыгар киирбиттэрин кэннэ эргиллибит устудьуоннарга анаммыт «Спасибо, братцы!» бырайыак.
- «Экософия» бырайыак.
- Мин бастакы бизнеһым — 18-гар диэри саастаахтарга норуоттар икки ардыларынааҕы урбаанньыттар куонкурустара[63][64][65].
- Доброволец России — бэйэ баҕатынан дьоҥҥо көмө буолар дьоҥҥо анаммыт бырайыактар куонкурустара[66][67][68].
- «РДШ — Территория самоуправления» — оскуола саастаах ыччаты үөрэтии куонкуруһа[69][70][71].
- «Управляй!» менеджмент кубога — салайар идэҕэ сылдьар дьоҥҥо анаммыт бизнес оонньуу форматтаах куонкурус[72][73][74][75].
- «Молодые профессионалы („Ворлдскиллс Россия“)» — бырайыак, идэ таһымын үрдэтэргэ, каадыры бэлэмнииргэ анаммыт куонкурус[76][77][78].
- «Лига вожатых» — баһаатайдар икки ардыларыгар идэ таһымын үрдэтэр бүтүн дойдутааҕы куонкурус [79][80][81].
- Бизнес-навигатор МСП — урбаанньыттарга босхо онлайн үөрэх[82][83][84][85].
- «Благодарю» аахсыйа— норуоттар икки ардыларынааҕы социальнай аахсыйа[86][87][88].
- «Мечтай со мной» аһымал бырайыак — аҕам саастаах уонна доруобуйаларыгар хааччахтаах оҕолору өйүүргэ анаммыт аһымал бырайыак[89][90][91].
- «Россия — страна возможностей» ситиһии челлендж — бүтүн дойдутааҕы социальнай аахсыйа (түмүктэммит) [92][93][94].
- Case-in — уматык уонна энергетика эйгэлэригэр норуоттар икки ардыларынааҕы чемпионат[95].
- Российская студенческая весна — устудьуоннар айар талааннарын өйөбүлүн программата.[96].
- «Лучший социальный проект года» куонкурус — кэммиэрчэскэйэ суох уонна аччыгый, орто урбаан эйгэтин үлэһиттэригэр анаммыт бүтүн дойдутааҕы куонкурус[97].
- Студент года — үрдүк уонна орто, анал үөрэх устудьуоннарыгар анаммыт национальнай бириэмийэ[98].
- Учитель будущего — учууталлар хамаандаларын өйүүр уонна иилиир бүтүн дойдутааҕы куонкурус[99].
- Культурный код — худуоһунньуктар айар бырайыактарын бүтүн дойдутааҕы куонкурустара[100].
- Грантовый конкурс молодёжных инициатив — үөрэхтээһин, айар эйгэ уонна социальнай бырайыактар куонкурустара [101][102].
- Профстажировки.рф — үлэ идэлэригэр, инженернэй-техническэй үөрэҕи бүтэрээччилэргэ уонна устудьуоннарга анаммыт үөрэхтээһин бырайыага [103][104][105][106]
- «Абилимпикс» доруобуйаларыгар хааччахтаах уонна инбэлиит дьон маастарыстыбаларын үрдэтэр национальнай чемпионат
- «Дизайн-марафон» куонкурус
- «Открываем Россию заново» экономика үрдүкү оскуолатын кытта холбоһуктаах куонкурус
- «Индекс мечтателя» куонкурус
- ИТ-исписэлиистэргэ, дизайнердарга, сыыппара экономикатын исписэлиистэригэр анаммыт «Цифровой прорыв. Сезон: Искусственный интеллект» бүтүн дойдутааҕы куонкурус
- «Мастера гостеприимства» бырайыак
- «Начни игру» бүтүн дойдутааҕы куонкурус
Салалта
- Андрей Анатольевич Бетин — генеральнай дириэктэр, «Сенеж» салайыы идэтин таһымын үрдэтэр мастарыскыай ректора;
- Геннадий Евгеньевич Гурьянов — генеральнай дириэктэри бастакы солбуйааччы;
- Алексей Геннадиевич Комиссаров — салалта холбоһугун бэрэссэдээтэлэ;
- Оксана Ивановна Ачкасова — генеральнай дириэктэри солбуйааччы;
- Дмитрий Юрьевич Гужеля — генеральнай дириэктэри солбуйааччы;
- Никита Евгеньевич Никитин — генеральнай дириэктэри солбуйааччы;
- Марина Михайловна Ершова — корпоративнай дириэктэр;
- Татьяна Ивановна Дьяконова — бырайыак кыайыылаахтарын кытта үлэҕэ салайааччы (общественнэй саҕалааһын);
- Михаил Владимирович Гусев — атыыга уонна анализка дириэктэр;
- Михаил Фёдорович Соловьёв — быраап харыстабылыгар уонна кууһунан атыыга дириэктэр;
- Александра Васильевна Фролова — үлэһиттэри кытта үлэҕэ дириэктэр.
Интэриэһинэй чахчылар
- «Россия — страна возможностей» президент программатын «Цифровой прорыв» бырайыага аан дойдуга саамай улахан хакатон быһыытынан Гиннес рекордун кинигэтигэр киирбитэ[107][108].
- «Россия — страна возможностей» президент программатын «Мастера гостеприимства» бырайыага уонна «Таврида» арт-кластер, Сириуска ыытыллыбыт эдэр ыччат аан дойдутааҕы бэстибээлигэр «Самый многонациональный хоровод дружбы» диэн анал аакка аан дойду рекорда олохтоммут, манна 150 араас тас дойдуттан 2 тыһыынчаттан тахса ыччат кыттыбыт[109][110].
- Президент платформатын үлэһиттэрэ Алексей Комиссаров, Андрей Бетин уонна Никита Киосев 2024 сыллааҕы президент быыбарыгар Владимир Путин итэҕэллээх дьоно буолбутттар[111].
- 2024 сыллааҕы Президент быыбарыгар туруммут Владислав Даванков 2018 сылтан 2021 сылга диэри «Россия — страна возможностей» президент платформатын генеральнай дириэктэрин солбуйааччыта[112] этэ.
- «Россия — страна возможностей» кэммиэрсийэтэ суох тэрилтэ генеральнай дириэктэрин бастакы солбуйааччы Агафонов Алексей 2025 сыл кулун тутарыгар СберУниверситет бизнес оскуолатын салаайаччытынан уонна генеральнай дириэктэри солбуйааччынан анаммыт[113][114].
Быһаарыылар
Сигэлэр
- Официальный сайт (рус.).
- Указ о создании АНО (рус.).
- Презентация платформы (рус.).
- Перечень НКО (рус.).
- Национальный проект (рус.).
- Актуальные проекты (рус.).