Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Иванов Иван Еремеевич - Уйбаан Ороһуунускай

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Иванов.

Иван Еремеевич Иванов — Уйбаан Ороһуунускай (1945 сыл атырдьах ыйын 9 күнэ, Ороһу нэһилиэгэ, Саха АССР — 2013 сыл сэтинньи 18 күнэ) — саха сэбиэскэй, Арассыыйа суруйааччыта, бэйиэт, үгүс ырыа тылларын ааптара, публицист, суруналыыс уонна кыраайы үөрэтээччи. ССРС Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ (1988), Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ (1999)[1].

Олоҕун олуктара

1945 сыл атырдьах ыйын 9 күнүгэр Үөһээ Бүлүү улууһун Ороһу нэһилиэгэр холкуостаах дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ[1][2].

1971 сыллаахха Саха судаарыстабаннай университетын саха тылын салаатын ситиһиилээхтик бүтэрбитэ[1][2].

2013 сыл сэтинньи 18 күнүгэр олохтон туораабыта[1].

Айар үлэтэ

Айар үлэнэн 1959 сылтан дьарыктанан саҕалаабыта[1]. Бастакы «Маай» хоһооно «Бэлэм буол» хаһыакка бэчээттэммитэ[1]. Араас жанрдаах 30-тан тахса кинигэни таһаарбыта[1][2]. Ырыа тылын суруйааччы быһыытынан 165 ырыаны киллэрбит үс хомуурунньугу бэчээттэппитэ[1]. Норуот тыйаатырдарыгар туруоруллубут «Биһиги Исидорбут», «Олох биирдэ бэриллэр» пьесалар, ону тэҥэ тыйаатырдыҥы сынаарыйдар ааптардара[1][2].

Исидор Барахов туһунан «Биһиги Бараахаппыт» кинигэни суруйбута[2]. Топонимист быһыытынан «Үөһээ Бүлүү улууһун нэһилиэктэрин уонна сирдэрин ааттара» диэн билим үлэтин бэлэмнээбитэ[1][2]. Биллиилээх эмчит Ньыыкан туһунан кинигэ ааптара[2].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • ССРС Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ (1988)[1];
  • Арассыыйа суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1999)[1][2];
  • Арассыыйа географиятын уопсастыбатын чилиэнэ[1][2];
  • Арассыыйа норуоттар ыккардыларынааҕы «Возрождение планеты» норуот эмчиттэрин Сойууһун чилиэнэ[1];
  • Норуот мэдиссиинэтэ уонна духуобунай эмтээһин академига[1][2];
  • Улуу Бүөтүр I истиэпэннээх уордьанын кавалера[1][2];
  • Үөһээ Бүлүү улууһун Ытык олохтооҕо[1][2];
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин мелодиһа (1998)[1][2];
  • Айылҕаны харыстааһын бастыҥа[1];
  • «Гражданскай килбиэн» бэлиэ[1];
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ[1].

Дьиэ кэргэнэ

  • Ойоҕо — Степанида Михайловна Иванова, агроном.
  • Оҕолоро:
    • Тюркана Ивановна Сергеева (нуучча тылын учуутала);
    • Гуннара Ивановна Байгильдина-Ороһуунускайа (суруналыыс);
    • Еремей Иванович Иванов (хайа инженера);
    • Иванида Ивановна Льаванини (бухгалтер)[1].

Айымньылара

  • Кустук дьэрэкээн өҥүн иҥэриммит суруйааччы. — Дьокуускай, 2020.
  • Кэрэчээнэ, миэхэ ыллаа. — Дьокуускай, 2020.
  • Айыы саха. — Дьокуускай.
  • Биһиги Бараахаппыт. — Дьокуускай.
  • Олох биирдэ бэриллэр (пьеса).
  • Биһиги Исидорбут (пьеса).

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Иванов Иван Еремеевич – Оросунский (рус.). Верхневилюйская МЦБС. Сигэнии күнэ: 14 От ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Литературный календарь: 75-летие Ивана Оросунского (рус.). Нерюнгринская городская библиотека (10 Ахсынньы 2020). Сигэнии күнэ: 14 От ыйын 2026.

Категориялар