Окоемов Николай Николаевич

Николай Николаевич Окоемов (1897 сыл сэтинньи 21 күнэ [ахсынньы 3 күнэ] , Саха уобалаһа1939 сыл бэс ыйын 25 күнэ, Дьокуускай) — сэбиэскэй хаһаайыстыбаннай, судаарыстыбаннай уонна бэлитиичэскэй диэйэтэл.

Олоҕун олуктара

1897 сыллаахха сэтинньи 21 күнүгэр урукку Бороҕон улууһугар, Курбуһах нэһилиэгэр, элбэх оҕолоох, быстар дьадаҥы дьоҥҥо төрөөбүтэ.

Үлэни кыайбат, элбэх кыра кэргэттэри ийэлэрэ, аҕалара, үксүгэр ыалларга сүөһу көрөн, сир-солоон, от-мас тиэйэн иитэллэрэ. Кыһалҕаны көрбүт ийэ, ыарыһах буолан эрдэ өлбүтэ. Кини өлөрүгэр аҕыс оҕо тулаайах хаалбыта. Олортон саамай улаханнара 15 саастаах этэ.

1910 сыллаахха, кинилэр олохторуттан чугас сиргэ инородческай народнай оскуола арыллыбыта. Ол оскуоланы 1913 сыллаахха бүтэрбитэ.

Ол сыл Дьокуускайга киирэн миссионерскай оскуолаҕа ылыллыбыта.

1918 сыллаахха муус устар ыйга, «үөрэнээччилэр забастовкаларын тэрийсибитин иһин» диэн оскуолаттан уһуллубута.

Дьокуускайга, ити 1918 сыллаахха буолуталаабыт политическай сабыытыйаларга кыттыыны ылбыта. Оччолорго үлэҕэ, олоххо улахан ыйааһыннаах, хара үлэһиттэр союзтарыгар чилиэнинэн киирбитэ.

Дойдутугар, Бороҕоҥҥо тахсан, бастаан бэйэтин нэһилиэгэр Курбуһахха нэһилиэк ревкомугар суруксуттаабыта. Онтон 1920—1921 сылларга волревкомна талыллан үлэлээбитэ. Ол кэмҥэ Бороҕоҥҥо бастакы партийнай, бастакы комсомольскай ячейкалар, тэриллибиттэрэ. Онно Н. Д. Мигалкины кытта кини биир актыыбынай тэрийээччи этэ.

1922 сылтан РКП (б) чилиэнэ.

1924 Москваҕа үрдүкү политпросветкурс истээччитэ.

1925—1929 «Кыым» хаһыат эрэдээктэрэ, К. Маркс, Ф. Энгельс, В. И. Ленин, И. В. Сталин үлэлэрин саха тылыгар тылбаастыыр Хамыыһыйа салайааччыта,

1929—1931 сс. Саха сиринээҕи обкомун эппиэттиир сэкирэтээрин эбээһинэһин толорооччута, отдел сэбиэдиссэйэ.

1931 — ВЦИК Президиумун иһинэн Саха АССР бэрэстэбиитэлэ.

1931—1938 сс. ВКП Саха обкомун иккис сэкиритээрэ.

Сэбиэттэр XV Бүтүн Арассыыйатааҕы уонна VI Бүтүн Сойуустааҕы сийиэстэрин дэлэгээтэ.

ССРС Үрдүкү Сэбиэтин 1-кы ыҥырыытын дьокутаатынан талыллыбыта.

1939 сыллаахха Сталин репрессияларын кэмигэр дьүүллэммитэ. Бэс ыйын 25 күнүгэр хаайыы балыыһатыгар сэлликтэн өлбүтэ.

Аатын үйэтитии

Литература

  • Окоемов Николай Николаевич : рассказ о жизни и деятельности / [составитель Д. И. Пухов; автор предисловия А. Жирков]. — Якутск : ГУП «Полиграфист» ЯНЦ СО РАН, 1997. — 233 с.